II SA/Rz 549/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku D. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej D. O. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zaznaczył, że obecnie nie jest w stanie uiścić tak wysokiej opłaty, bowiem jego rodzina nie może "końca z końcem związać". Podniósł, że powódź, która miała miejsce w 2010 r. zniszczyła im "prawie wszystko", a pomoc otrzymali niewielką. Wspólne gospodarstwo domowe z wnioskodawcą tworzą żona i czwórka dzieci w wieku 10-17 lat. Rodzina mieszka w domu o powierzchni 100 m. kw. Źródłem jej utrzymania jest dochód uzyskiwany przez składającego wniosek z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolniczego. Żona wnioskodawcy prowadzi wprawdzie działalność gospodarczą, która jednak nie przynosi dochodu, lecz straty. Według oświadczenia wnioskodawcy, zaciągnięte w związku z faktem powodzi zobowiązania pieniężne spłacane są z działalności gospodarczej żony, jak też wynajmu budynku. W związku z brakiem dostatecznych do rozstrzygnięcia w przedmiocie powyższego wniosku informacji wezwano skarżącego do jego uzupełnienia przez podanie szeregu szczegółowo określonych danych, jak też dokumentów. W odpowiedzi D. O. wskazał, że średnie miesięczne wydatki rodziny to: 250 zł (prąd), 300 zł (gaz), 200 zł (woda, kanalizacja, śmieci), 250 zł ("szkoła"), 500 zł (zobowiązania cywilnoprawne). Rodzina posiada dwa samochody tj. Mercedesa ML z 2005 r. oraz Dodge’a Caravan z 2006 r. Przy prowadzeniu działalności gospodarczej żona skarżącego nie zatrudnia pracowników. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, o czym stanowi art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.". W tym drugim wypadku obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata czy radcy prawnego. Żądanie skarżącego dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, a więc mieści się w takim częściowym zakresie prawa pomocy. Przesłanką jego przyznania jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. niemożność poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższego spoczywa zaś na zgłaszającym żądanie, który winien przedstawić w sposób rzetelny i jak najbardziej pełny wszelkie okoliczności dotyczące stanu rodzinnego, majątku i dochodów. W razie natomiast skierowania do niego wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. - odnoszącego się do podania dodatkowych informacji oraz nadesłania dodatkowych dokumentów - powinien wypełnić go w całości. To zatem od działań samej strony, w szczególności reakcji na kierowane do niej wezwanie z powołanego wyżej art. 255 P.p.s.a., zależy sposób rozpoznania złożonego przez nią wniosku. W orzecznictwie sądowym podkreśla się bowiem, że czynności określone w powyższym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy [postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 5.11.2010r. II GZ 318/10, postanowienie NSA z 27.07.2011r. II OZ 650/11, www.nsa.gov.pl]. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, okoliczności dotyczące sytuacji materialnej strony skarżącej nie pozwalają na uwzględnienie jej żądania, nawet w części. Przesądza o tym fakt braku pełnego odniesienia się przez wnioskodawcę do wystosowanego do niego wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a., a zatem niewyjaśnienie wszystkich istotnych w aspekcie przesłanek udzielenia przez Państwo wsparcia kwestii. Mianowicie, odnosząc się do prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej skarżący wskazał, że nie przynosi ona dochodu, lecz straty. Jednocześnie jednak podał, że pokrywa z niej długi, jakie zaciągnęli w związku ze szkodami poniesionymi w czasie powodzi w 2010 r. Obydwa powyższe stwierdzenia pozostają więc w sprzeczności. Strona nie wyjaśniła ich w żaden sposób, nie przesyłając kserokopii zeznania podatkowego żony za 2013 r., jak też deklaracji VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe. Ponadto, zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy jego rodzina utrzymuje się z dochodu pochodzącego z działalności rolniczej, a wynoszącego 1500 zł. Wydaje się jednak niemożliwe, by pozostała po pokryciu wydatków na utrzymanie domu i pomocy naukowych dla dzieci (1000 zł) kwota 500 zł była wystarczająca dla wyżywienia szóstki osób tworzących łącznie z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, bowiem z pewnością prowadzone gospodarstwo rolne nie zaspokaja tego rodzaju potrzeb w całości. Kwestii tej zresztą skarżący nie wyjaśnił, mimo że wzywany był do podania miesięcznych wydatków na żywność. Zresztą, w ramach wskazanej kwoty 500 zł musiałyby się zmieścić także wydatki na odzież i obuwie dla czwórki dzieci, jak też wnioskodawcy i jego żony oraz wydatki na utrzymanie dwóch samochodów, co budzi uzasadnione wątpliwości. D. O. nie podał także wysokości uzyskiwanego czynszu za wynajem budynku mieszkalnego, jak też nie odniósł się do faktu braku wypełnienia rubryki wniosku PPF dotyczącej posiadania mieszkania. Nie przedłożył także wyciągów ze swoich i żony rachunków bankowych. Nie wskazał nadto wydatków na telefon. Postawa skarżącego, a zatem brak przedstawienia wszystkich żądanych od niego danych i dokumentów, które mogłyby zobrazować rzeczywistą sytuację materialną strony, a zatem jej faktyczne zdolności płatnicze uniemożliwiła uwzględnienie żądania wnioskodawcy w jakiejkolwiek części. W świetle bowiem brzmienia art. 199 P.p.s.a. instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, a strony obowiązane są co do zasady do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Z podanych względów odmówiono przyznania D. O. prawa pomocy. Uznano bowiem, że wyżej wymieniony nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.