II SA/Rz 55/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem -skargę oddala- Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB / uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r., [...] nakładające na T. W. i R. U. obowiązek dostarczenia orzeczenia o prawidłowości wykonanych robót budowlanych przy remoncie budynku nr [...] położonego w Rynku w D. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia WINB wskazał art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że podstawą uchylenia rozstrzygnięcia PINB jest naruszenie przez ten organ przepisów postępowania. W szczególności naruszenie odnosi się do braku poprawnej reprezentacji R. U., który jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona powinien być reprezentowany przez kuratora. Brak takiej reprezentacji musi skutkować przyjęciem, że postępowanie przed organem I instancji prowadzone było z naruszeniem prawa, zwłaszcza uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. WINB wskazał także, że organ I instancji nie ustalił prawidłowo zakresu podmiotowego prowadzonej sprawy. W trakcie postępowania nie wykazano kręgu spadkobierców po A. U., przyjmując w tym zakresie niczym nie poparte stwierdzenie wnioskodawcy T. W., że jedynym spadkobiercą po zmarłej jest R. U. Wreszcie WINB wskazał, że zastosowanie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 156, poz. 1118, z 2006 r./ wymaga precyzyjnego wskazania okoliczności i celu jakiemu ten obowiązek ma służyć. Trudno jednak za poprawne uznać, że celem opinii może być ocena robót pod kątem spełnienia przez nie warunków techniczno-budowlanych. Wskazując na powyższe uchybienia WINB przyjął, że nie mogą być one naprawione w ramach postępowania drugoinstancyjnego, zatem uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia PINB odpowiada przepisom prawa. Z rozstrzygnięciem WINB nie zgodziła się S. P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła skarżonemu postanowieniu naruszenie art. 181 § 1 i art. 183 § 1 k.r.i o. oraz błędy dotyczące elementu faktycznego w postępowaniu. Wreszcie wskazała, że współwłaściciele nieruchomości objętej postanowieniem WINB w sposób świadomy i celowy obchodzą przepisy prawa prowadząc roboty budowlane. Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, pozytywne rozpatrzenie zażalenia oraz zasądzenie kosztów procesowych. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że skarga jest niezasadna. Sąd nie może podzielić zarzutu naruszenia przez skarżone postanowienie art. 181 § 1 i art. 183 § 1 k.r.i o. Wskazanie na istnienie tego typu naruszenia mogłoby mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy organy stosowałyby te przepisy. Rzeczą oczywistą jest, że w postępowaniu będącym przedmiotem skargi wskazane przepisy nie miały zastosowania gdyż normy te nie są w ogóle kierowane do organów administracji . Zatem przyjąć należy, że organ nie mógł naruszyć czegoś, czego sam nie stosuje. W ocenie Sądu, skarżąca powołując przepisy z zakresu występowania osoby mniemającej pełnej zdolności do czynności prawnych w postępowaniu administracyjnym zdaje się wskazywać na uchybienia w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Zwrócenie uwagi na ten aspekt sprawy odpowiada w istocie uchybieniom wskazanym przez WINB. Organ jednoznacznie stwierdził, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dopuszczono się błędów przy ustalaniu kręgu podmiotowego sprawy. W ramach tego uchybienia organ wskazał na wadliwość polegającą na złym reprezentowaniu R. U. oraz niewłaściwemu ustaleniu spadkobierców po zmarłej A. U. Podniesienie tych wad postępowanie jest poprawne, przy czym dla Sądu bardziej istotne jest uchybienie w zakresie ustalenia spadkobiercy po A. U. Akta sprawy nie zawierają dowodu tych ustaleń w prawem przewidziany sposób. Oparcie się w tym zakresie tylko na jednym oświadczeniu współinwestora jest niewystarczające. Z tego tylko powodu postanowienie powinno być uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia WINB tego błędu nie mógł naprawić w postępowaniu drugoinstancyjnym, gdyż ewentualne ustalenie kręgu spadkobierców mogłoby się wiązać z pozbawieniem ich udziału w postępowaniu przed pierwszą instancją. W zakresie działania R. U. jako osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych należy mieć na uwadze to, że zakres kurateli ustanowionej w jego przypadku nie obejmuje reprezentacji. Istnienie takiego stanu nakłada na organy obowiązek wypowiedzenia się co do możliwości samodzielnego udziału uczestnika w postępowaniu, gdyż samo istnienie kurateli w tym przypadku nie musi prowadzić do przyjęcia, że postępowanie jest wadliwe. Zatem uzasadnienie postępowania wskazujące na to uchybienie może być uznane za wadliwe, jednak ten rodzaj naruszenia prawa procesowego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie i z tego powodu dla Sądu nie był powodem uwzględnienia skargi i uchylenia skarżonego orzeczenia. Bardziej znaczącym powodem kasacyjnego działania WINB jest zobowiązanie organu pierwszej instancji do rozważenia zasadności stosowania art. 81c ust. 2 prawa budowlanego. Słusznie ten organ wskazał, że nałożenie wynikających z tego przepisu obowiązków wymaga jednoznacznego ustalenia wskazanych w nim przesłanek. W rozpoznawanej przez Sąd sprawie ustalenia takiego nie uczyniono, a to oznacza, że postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było wadliwe i z tych powodów jego postanowienie nie mogło być utrzymane w obrocie prawnym. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.