II SA/Rz 552/05

WyrokWSA w Rzeszowie2006-10-26

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Maria Zarębska-Kobak, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej może zostać wydane przed prawomocnym zakończeniem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Postanowienie o opłacie legalizacyjnej jest niezgodne z prawem, jeśli zostało wydane przed prawomocnym zakończeniem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie zostało zakończone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł w związku z samowolną budową budynku mieszkalnego. Skarżący kwestionował wymierzenie opłaty jako przedwczesne, wskazując na toczące się postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia, uznając opłatę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 552/05 UZASA D NIEN I E Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...], o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł wydane w wyniku złożonego zażalenia przez W. Sz.. W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r., Nr 207, póz. 2016 ze zm./. W uzasadnieniu zostało wyjaśnione, że na wniosek B. N. zostało wszczęte postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w budowli budynku mieszkalnego położonego w D. na działkach Nr 272/1 i 272/ przez I. i W. K.. Podczas przeprowadzonej rozprawy administracyjnej w dniu 26 października 2004 r. Powiatowy Inspektor stwierdził, że na w/w działkach faktycznie inwestorzy realizują samowolnie budowę budynku mieszkalnego o wym. 9 - 10 m x 11,25 m. W dniu przeprowadzonych oględzin inwestorzy legitymowali się jedynie ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania wydaną przez Wójta Gminy w D. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...]. Po stwierdzeniu, że w/w obiekt budowlany jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów techniczno budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane i nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do 31 stycznia 2005 r. dokumentów wymaganych przy wydaniu decyzji pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Inwestorzy wykonali nałożony na nich w/w postanowieniem obowiązek , dlatego też przed wydaniem decyzji , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 roku w oparciu o przepis art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawa budowlanego ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej. W zażaleniu od wyżej wymienionego postanowienia W. K. reprezentowany przez pełnomocnika L. Sz. zakwestionował zasądzoną opłatę legalizacyjną wskazując, że wymierzenie tej opłaty jest przedwczesne wobec toczącego się postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W jego ocenie do czasu zakończenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę wymierzenie opłaty legalizacyjnej jest niezgodne z prawem. Rozpoznając zażalenie organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia i stawianych w nim zarzutów i wyjaśnił, że inwestorzy rozpoczęli budowę przed uzyskaniem pozwolenia na budowę . Natomiast postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę na które powołuje się żalący zostało umorzone, tym samym wymierzenie opłaty legalizacyjnej znajduje wsparcie w art. 49 ust.1 pkt 3 prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację jak w zażaleniu a nadto opisał nieprawidłowości pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia / art. 135 ustawy/. : Przechodząc do kontroli zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności należy wyjaśnić kwestię zachowania przez W. K. terminu do złożenia zażalenia gdyż od tego ustalenia uzależnione jest dalsze procedowanie organu . Jeżeli postępowanie by wykazało, że termin ten nie został zachowany przez żalącego się W. K. się wówczas organ odwoławczy zastosuje tryb przewidziany w art. 134 k.p.a w związku z art. 144 k.p.a . Jeżeli natomiast organ ustali , że termin ten został zachowany to w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie narusza prawo gdyż postanowienia w sprawie opłaty legalizacyjnej zostało wydane przed zakończeniem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę . Analiza akt sprawy pozwala na stwierdzenie, że w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr ewid. 2771/3 i 272/1 położonych w D. zostały wydane następujące decyzje; - decyzja Starosty P. z dnia [...] listopada 2004 r Nr [...] udzielająca I. i Wi. K. pozwolenia na budowę i zatwierdzająca projekt budowlany na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr ewid. 2771/3 i 272/1 położonych w D., która to decyzja została w trybie wznowieniowym uchylona , decyzją Starosty P. z dnia [...] grudnia 2004 roku Nr [...]. Ta decyzja z kolei w wyniku odwołania inwestora została uchylona decyzją Wojewody w dniu [...] stycznia 2005 r Nr [...] i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta P. decyzją z dnia [...] lutego 2005r Nr [...] w trybie wznowieniowym uchylił decyzję ostateczną Starosty P. z dnia [...] listopada 2004 r Nr [...] w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr ewid. 2771/3 i 272/1 położonych w D. i odmówił I. i W. K. zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W wyniku jej zaskarżenia Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] uchylił decyzję w części zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji. Z kolei Decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] stycznia 2006 roku Nr [...] poprzez stwierdzenie jej nieważności a wobec jej nie zaskarżenia uzyskała walor decyzji ostatecznej. W tym stanie faktycznym sprawy w sprawie pozwolenia budowlanego w obrocie prawnym pozostała decyzja Starosty P. 9 lutego 2005r Nr [...] uchylająca decyzję ostateczną Starosty P. z dnia [...] listopada 2004 r Nr UAB.II.D.7351-46/04 w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego na budowę i odmawiająca I. i W. K. udzielenia pozwolenia na budowę oraz nierozpoznane odwołanie od tej decyzji przez Wojewodę. Oznacza to , że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego nie zostało zakończone tym samym zaskarżone postanowienie o opłacie legalizacyjnej jest niezgodne z prawem. Z wyżej przytoczonych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy o P.p.s.a.. Brak orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wynika z faktu, że skarżący mimo pouczenia go o uprawnieniu co do zwrotu kosztów postępowania takiego wniosku nie złożył . Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje wsparcie w art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło