II SA/Rz 554/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. J. S. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. od wniesionej przez siebie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...], w terminie do jego opłacenia udzielił pisemnie następujących informacji: - ponoszone przez niego wydatki obejmują zakup żywności – ok. 300 zł./m-c oraz opłaty za energię elektryczną – ok. 200 zł./2 m-ce, - jego żona jest bezrobotna i utrzymuje się z rolnictwa, jak wynika z załączonej kserokopii decyzji Kierownika GOPS w K. z dnia [...] lipca 2009 r. na okres od 1 czerwca do 31 grudnia 2009 r. został jej przyznany zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 120 zł. miesięcznie, - posiadane przez nich nieruchomości rolne zagospodarowane są jako pastwisko - jedynie niewielka część stanowi grunt orny, dopłaty do produkcji rolnej wynoszą ok. 3 tys. zł. rocznie, posiada ciągnik rolniczy (rok prod. 1986), - pobiera rentę w wysokości 548 zł. netto /622 zł. brutto, co potwierdza załączona kserokopia odcinka przekazu pocztowego za m-c czerwiec 2009 r. Uznając, iż skarżący poprzez udzielenie tych informacji pośrednio wskazał na brak możliwości opłacenia wpisu od skargi i zamiar uzyskania zwolnienia od tego obowiązku, został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na obowiązującym w tym zakresie urzędowym formularzu PPF. Wniósł w nim następnie o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na brak środków finansowych. Z informacji zawartych we wniosku (oprócz w/w) wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i bezrobotnym synem, zaś na posiadany przez nich majątek składa się dom o pow. 50 m² i 5 ha nieruchomości rolnej. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadniczym kryterium przyznania lub odmowy udzielenia prawa pomocy jest więc ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywana na podstawie oceny sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków jej oraz osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Na tej podstawie wniosek J. S. uznano za uzasadniony i mający oparcie w złożonych przez niego oświadczeniach. Przedstawione w nich okoliczności dotyczące sytuacji materialno – bytowej jego i zamieszkujących z nim członków rodziny w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzają, że bez powodowania istotnego uszczerbku w zabezpieczeniu niezbędnych potrzeb życiowych nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych potrzebnych do opłacenia związanych ze sprawą kosztów sądowych (dotyczy to tak wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi, jak i kosztów które mogą wyniknąć w przyszłości). Za wystarczające w tym względzie nie może być uznane pobierane przez skarżącego świadczenie rentowe w wysokości 548 zł., stanowiące praktycznie jedyne stałe źródło dochodów, a tym samym będące podstawą utrzymania jego, żony i syna. Mając na uwadze panujące realia życiowe (poziom cen dóbr i usług), kwotę tę trudno jest uznać za wystarczającą do pokrycia chociażby podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem 3 osób, tj. zakupu żywności czy pokrycia niezbędnych opłat. O trudnej sytuacji finansowej rodziny skarżącego dobitnie świadczy przyznany jego żonie zasiłek celowy na zakup żywności. W tym kontekście należy również przyjąć, iż bez znaczącego wpływu na ocenę możliwości płatniczych skarżącego pozostaje posiadanie przez niego gospodarstwa rolnego i uzyskiwane przez to dopłaty do produkcji rolnej. Prowadzenie tego gospodarstwa niewątpliwie wymaga także pewnych nakładów finansowych, które są niezbędne do pozyskania pewnych korzyści w naturze, ograniczając do minimum wydatki finansowe na zakup produktów żywnościowych. Na tej podstawie należy uznać, iż wnioskodawca nie posiada żadnych realnych możliwości wywiązania się z ciążącego na nim jako stronie postępowania ustawowego obowiązku poniesienia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Skutkuje to uwzględnieniem złożonego wniosku w całości, co pozostaje adekwatne do oceny możliwości płatniczych skarżącego dokonanych dla potrzeb toczącej się również przed tutejszym Sądem sprawy z jego skargi, objętej sygn. akt II SA/Rz 123/09 (w sprawie tej na podstawie analogicznych okoliczności zwolniono skarżącego w całości od kosztów sądowych). Ubocznie należy dodać, iż zalegająca w tych aktach kserokopia decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. potwierdza korzystanie przez żonę skarżącego z pomocy społecznej już we wcześniejszym okresie; w związku z jej długotrwałą chorobą od 1 lutego do 31 maja 2009 r. była ona uprawniona do zasiłku okresowego. Z tych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.