II SA/Rz 554/23
WyrokWSA w Rzeszowie2023-09-05
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wnieść sprzeciw do zgłoszenia budowy dwóch budynków gospodarczych, jeśli inwestycja znajduje się poza obszarem Natura 2000, ale w jego sąsiedztwie, a organy powołują się na zasadę przezorności i potencjalne negatywne oddziaływanie na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie miały podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy dwóch budynków gospodarczych. Inwestycja, mimo położenia w sąsiedztwie obszarów Natura 2000, nie mogła potencjalnie znacząco oddziaływać na te obszary ze względu na jej parametry, przeznaczenie oraz odległość od chronionych terenów, a także brak naruszenia przepisów prawa budowlanego i środowiskowego. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organów, a postępowanie umorzono.Stan faktyczny
Skarżący dokonał zgłoszenia budowy dwóch budynków gospodarczych. Starosta wniósł sprzeciw, powołując się na potencjalne znaczące oddziaływanie inwestycji na obszar Natura 2000 i nałożenie obowiązku przedłożenia karty informacyjnej przedsięwzięcia, czemu skarżący odmówił. Wojewoda utrzymał sprzeciw w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając nierzetelne zebranie dowodów i błędną ocenę sytuacji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje, umorzył postępowanie i zasądził koszty.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Podkarpackiego i decyzję Starosty [...], uchylono postanowienie Starosty [...], umorzono postępowanie administracyjne oraz zasądzono od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącego J. M. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 8 marca 2023 r.nr I-III.7721.22.9.2022 w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia wykonania dwóch budynków gospodarczych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 7 grudnia 2022 r. nr AB.6743.2.216.2022; II. uchyla postanowienie Starosty [...] z dnia 23 listopada 2022 r. nr AB.6743.2.216.2022; III. umarza postępowanie administracyjne w sprawie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia wykonania dwóch budynków gospodarczych na działce o nr ewid. [...] w m. B.; IV. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącego J. M. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 554/23
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 8 marca 2023r., nr I-III.7721.22.9.2022 Wojewoda Podkarpacki, po rozpatrzeniu odwołania J. M., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 7 grudnia 2022 roku, nr AB.6743.2.216.2022 wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia wykonania dwóch budynków gospodarczych.
Jak wynika z akt sprawy, 9 listopada 2022 roku J. M. dokonał zgłoszenia przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na budowie dwóch budynków gospodarczych na działce o nr ewid. [...] w miejscowości B.
W przeprowadzeniu kontroli przedłożonych dokumentów, Starosta [...] postanowieniem z [...] listopada 2022 roku, nr [...], działając na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: u.u.i.o.ś.), nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...]: kopii zgłoszenia budowy 2 budynków gospodarczych na działce nr [...] w miejscowości B.; karty informacyjnej przedsięwzięcia; poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej w postaci papierowej lub elektronicznej, obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.
W piśmie z 30 listopada 2022 roku J. M. odmówił sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia. W ocenie inwestora dla terenów nie objętych obszarem Natura 2000 opracowanie to nie jest wymagane.
Po przeprowadzeniu analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, decyzją z 7 grudnia 2022 roku, nr AB.6743.2.216.2022 Starosta [...] wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia www. robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ I instancji, powołując się na dotychczasowy przebieg sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa wskazał, że pomimo tego, iż działka nr [...] w miejscowości B. nie leży na obszarze Natura 2000, lecz w jego bliskim sąsiedztwie to planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a dokonanie oceny tego oddziaływania należy do organu ochrony środowiska tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Z uwagi na odmowę sporządzenia przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia dla wnioskowanej inwestycji, organ I instancji wniósł sprzeciw do dokonanego przez inwestora zgłoszenia.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. M. kwestionując poprawność wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Wskazał, iż przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawa prawna nie precyzuje jasno okoliczności jakie mogą mieć wpływ na to, czy inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, szczególnie jeśli nie znajduje się ona na jego obszarze.
Odwołujący wskazał również, że działka nr [...] w miejscowości B., położona jest we [...] Obszarze Chronionego Krajobrazu w odległości 30 m od obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "[...]" i oddzielona od tego obszaru drogą krajową nr [...] o dużym natężeniu ruchu. J. M. zaznaczył, że dwa budynki gospodarcze wolnostojące, parterowe przeznaczone do niezawodnego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi i sprzętu (małych maszyn takich jak kosiarka, wykaszarka), związanych z pielęgnacją i utrzymaniem zieleni urządzonej na działce, zlokalizowane będą w odległości 13 m od granicy działki z drogą krajową nr [...] i poza linią 25 m od krawędzi jezdni tej drogi, co z kolei reguluje ustawa o drogach publicznych. Ponadto odwołujący wskazał, iż oddziaływanie podlegających zgłoszeniu budynków mieści się w całości na działce nr [...], na której zostały one zaprojektowane, w związku z czym nie jest możliwe, aby budynki te w sposób istotnie negatywny oddziaływały na obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "[...]." Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie odwołującego w niniejszej sprawie zasada przezorności i prewencji nie może mieć zastosowania.
Mając powyższe na uwadze Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewoda Podkarpacki opisaną na wstępie decyzją z 8 marca 2023r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 2351 ze zm., dalej: P.b.) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wojewoda stanął na stanowisku, że działka nr [...] w miejscowości B. jest położona na terenie, gdzie istnieje możliwość oddziaływania na obszar Natura 2000 oraz na którym ustanowiono także inne formy ochrony przyrody. Z analizy mapy ewidencyjnej wynika, że działka inwestycyjna położona jest na obszarze [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Co więcej, w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji (ok. 30 m) znajduje się specjalny obszar ochrony siedlisk [...] ([...]) oraz obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "[...]" (kod [....]). Co więcej, w odległości ok. 125 m od działki nr [...] znajduje się specjalny obszar ochrony siedlisk [...] w B. ([...]).
Organ odwoławczy jako prawidłowe ocenił działanie Starosty, polegające na nałożeniu na inwestora obowiązku przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] dokumentów wskazanych w postanowieniu z [...] listopada 2022 roku, nr [...]. Wojewoda stwierdził, że Starosta jako organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest organem wyspecjalizowanym i uprawnionym do przesądzenia, czy planowana inwestycja będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Przewidywać jednak można, że jakieś skutki w środowisku nastąpią i tylko z tego powodu, powołując się na zasadę przezorności, Starosta słusznie zobowiązał inwestora do przedłożenia do organu właściwego odpowiednich dokumentów, które pozwolą temu wyspecjalizowanemu organowi dokonać właściwiej oceny. Zdaniem Wojewody położenie terenu inwestycji, pomiędzy dwoma obszarami Natura 2000 powoduje, iż realizacja na tej działce dwóch budynków gospodarczych może mieć wpływ na gatunki chronione na tych obszarach. Zasada przezorności znajdzie zdaniem Organu odwoławczego zastosowanie tylko z uwagi na samą mnogość różnego rodzaju zwierząt i roślin oraz wielkość obszarów na jakich mogą występować. Ponadto działka inwestycyjna oprócz tego, że znajduje się pomiędzy ww. obszarami Natura 2000 to dodatkowo w dużym stopniu jest zadrzewiona i zakrzaczona, a przez jej teren przebiega ciek wodny, stanowiący ostatecznie dopływ [...]. Ponadto teren w rejonie spornej działki jest niezabudowany (najbliższa zabudowa znajduje się w odległości ok. 200 m).
Wojewoda uznał więc, że powołane powyżej okoliczności uzasadniały zastosowanie przez organ I instancji art. 96 ust. 1 ustawy środowiskowej.
J. M. wniósł skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 8 marca 2023 roku, nr I-III. 7721.22.9.2022, zarzucając organowi:
- zebranie dowodów w sprawie w sposób nierzetelny i niedbały, wyłącznie w oparciu o informacje zawarte na portalu https://polska.geoporta12.pl/ na mapie podkładowej nie oddającej stanu rzeczywistego;
- wykorzystanie w/w serwisu niezgodnie z jego regulaminem (§ 2 Usługi informacyjne pkt. 3: informacje prezentowane w Serwisie mają charakter wyłącznie poglądowy i w żadnym razie nie mogą być traktowane jako dokument o charakterze oficjalnym);
- zignorowanie informacji o aktualnym ukształtowaniu terenu i ciekach wodnych, zawartego na załączniku graficznym do zgłoszenia w postaci aktualnej mapy zasadniczej w skali 1:1000 i potwierdzonej przyjętej do przez zasobu ośrodka geodezyjnego Starostwa [...];
- wydłużenie terminu wydania decyzji ze względu na skomplikowany charakter sprawy i okres ponad dwóch miesięcy zbierania dowodów podczas którego nie wykonano istotnej dla sprawy wizji w terenie;
- przytaczanie w treści decyzji podstaw prawnych w zakresie ochrony środowiska nie odnoszących się bezpośrednio do sprawy ze względu na lokalizację przedmiotowej działki poza obszarem Natura 2000, mających na celu uniemożliwienie jej realizacji i jednoczesne pomijanie podstaw prawnych działających na korzyść Skarżącego, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gdzie budynki gospodarcze nie zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz art. 20 ust. 1 pkt 1c i art.34 ust.3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, określającego obszar oddziaływania obiektu, który w tym wypadku ze względu na usytuowanie budynków mieści się w całości na działce o nr ew. [...] na której zostały zaprojektowane;
- niewłaściwą ocenę oraz samą zawartość merytoryczną zebranych dowodów, co w konsekwencji skutkuje utrzymaniem w mocy decyzji Starosty [...] poprzez wydanie przez Organ Il instancji decyzji w sposób rażąco ograniczającej prawo własności oraz uniemożliwiającej realizowanie inwestycji nie będącej w sprzeczności z obowiązującymi przepisami tj. art. 29 ust. 1 pkt 14 a, i art. 30 Prawa budowlanego na podstawie zgłoszenia;
- tendencyjne wykorzystywanie zasady przezorności w sposób rażąco naruszający obowiązujące przepisy tj. art. 81a § 1 k.p.a.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ administracji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że lokalizacja budynków gospodarczych na dz. o nr ew. [...] względem działek sąsiednich wynosi: 40 m od granicy działki o nr ew. [...] (działka rolna); 73,87 m od granicy działek o nr ew. [...] i [...] (działki rolne); 13 m od granicy działki o nr ew. [...] (droga krajowa Nr [...]). Dwa budynki gospodarcze wolnostojące, parterowe przeznaczone do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi i sprzętu (małych maszyn takich jak kosiarka, wykaszarka), związanych z pielęgnacji i utrzymaniem zieleni urządzonej na działce, zlokalizowane będą w odległości 13 m od granicy działki z drogą krajową Nr [...] i poza linią 25 m od krawędzi jezdni tej drogi, co z kolei reguluje ustawa o drogach publicznych. Skoro oddziaływanie obu budynków mieści się w całości na działce o nr ew. [...], na której zostały zaprojektowane, a ponadto od obszaru objętego ochroną Natura 2000 oddziela je droga krajowa Nr [...] o dużym natężeniu ruchu i szerokości pasa drogowego ok. 28 m to nie jest możliwe, aby budynki te w sposób istotnie negatywny oddziaływały na Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 [...]. Działka nie leży w obszarze ochrony Natura 2000. Opis działki, jakiej dokonał Wojewoda w zaskarżonej decyzji jest niezgodny z rzeczywistością i pokazuje brak dbałości w sposobie gromadzenia dowodów w sprawie. Działka nr ew. [...] jest działką rolną w której skład wchodzą użytki R IVa o pow. 0,7201 ha; R IVb o pow. 0,2961 ha oraz Ps VI o pow. 0,2870 ha (załącznik nr 1 uproszczony wypis z rejestru gruntów nr 2 mapa ewidencyjna). W roku 2019 została przywrócona jej pierwotna forma i od tamtej pory utrzymywana jest w dobrej kulturze rolnej oraz użytkowana rolniczo - ziemia orna. Na działce nie ma żadnej zieleni wysokiej oraz średniej w postaci zakrzaczeń, co obrazuje dokumentacja fotograficzna działki i otoczenia). Dodatkowo w wyniku zgłoszenia do Nadzoru Wodnego w [...] do którego nie wniesiono sprzeciwu wykonano stawy ziemne metodą wykopu o powierzchni do 1000 m2 zasilane wodami opadowymi lub roztopowymi lub gruntowymi. Ziemia pozyskana z wykopu zgodnie ze zgłoszeniem została wykorzystana do formowania grobli a pozostała część rozplantowana w obrębie lokalizacji inwestycji. Na przedmiotowej działce nie istnieje żaden ciek wodny, obrazuje to aktualna mapa zasadnicza będąca załącznikiem graficznym do zgłoszenia. Ciek ten był stopniowo likwidowany w latach od 1960 do 2000 roku kiedy to część przedmiotowej działki oraz działek sąsiednich aż do rzeki [...] (obecnie częściowo Obszar Specjalnej Ochrony Siedlisk [...] w B. ), były objęte obszarem zakładowego składowiska odpadów Zakładów [...] S. A. Ostatecznie w 2000 roku zakończono składowanie odpadów na tym składowisku zakopując je i przysypując warstwą wierzchnią ziemi. Zmiana ukształtowania terenu oraz likwidacja cieków wodnych w tym obszarze nastąpiła więc długo przed utworzeniem obszarów chronionych Natura 2000.
Skarżący podniósł również, że fakt położenia działki w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu nie wyklucza realizacji planowanej na podstawie zgłoszenia inwestycji. Jej realizacja nie spowoduje bowiem złamania żadnego z zakazów ujętych w Uchwale Nr [...] z dnia [...] września 2017e. Sejmiku Województwa [...]. Ponadto w myśl zapisów w/w uchwały zakaz nie dotyczy realizacji przedsięwzięć dopuszczonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowa działka o nr ew. [...] objęta zgłoszeniem, położona jest w Gminie [...], obręb ewidencyjny [...]. W obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jej obszar obejmuje: zabudowę usługową z dopuszczeniem modernizacji i uzupełnień; zabudowę przemysłową i gospodarczą z dopuszczeniem modernizacji i uzupełnień oraz w części południowo — zachodniej obszar rolny. Dwa budynki gospodarcze objęte zgłoszeniem zlokalizowano w obszarze obejmującym zabudowę przemysłową i gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-cP.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uznał, po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie podzielił stanowiska Organów, że zaistniała podstawa prawna do wniesienia sprzeciwu, wskazana w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji Organu I instancji.
W ocenie Sądu analiza zgłoszenia wraz z materiałem dowodowym i ustaleniami faktycznymi w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że nie zachodzą, wymienione w art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane podstawy do wniesienia sprzeciwu.
Zgodnie z art. 30 ust. 6 P.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje;
4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.
Wątpliwości nie budziło w okolicznościach tej sprawy, że roboty polegające na budowie dwóch budynków gospodarczych podlegały zgłoszeniu na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 4 lit. a P.b. Zgodnie z tym przepisem, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących: parterowych budynków gospodarczych - o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Dołączone do zgłoszenia rzuty i przekroje wskazują, że zgłoszenie dotyczyło budowy dwóch budynków gospodarczych parterowych, wolnostojących o powierzchni zabudowy każdego – 34,93 m2. Dwa budynki gospodarcze miały być posadowione na dz. o pow. 1,3032 ha. Spełnione zostały więc warunki, dotyczące możliwości skorzystania z trybu zgłoszenia, wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a P.b., dotyczące parametrów budynku gospodarczego oraz jego powierzchni z uwzględnieniem powierzchni działki. Nie zaistniały więc podstawy do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. W ocenie Sądu nie zachodziły również podstawy do wniesienia sprzeciwu z przyczyn wskazanych w art. 30 ust. 6 pkt 3 (zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje) i pkt 4 (roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5).
Zarówno Organ I, jak i II instancji wniosły sprzeciw podając podstawę prawną w postaci przepisu art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. który dotyczy braku zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, innymi aktami prawa miejscowego lub innymi przepisami.
Sąd staje na stanowisku, że stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Zgodnie natomiast z art. 50 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (odpowiednio decyzji o warunkach zabudowy) roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę. Z treści powyższych przepisów wynika więc, że w przypadku braku planu miejscowego, zmiana zagospodarowania terenu, polegająca na budowie obiektu budowlanego, na budowę którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, nie wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przy czym określone w art. 50 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zwolnienie z obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dotyczy robót budowlanych, które zostały ustawowo zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, niezależnie od tego czy inwestor zamiast dokonania zgłoszenia z własnej woli wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na podstawie art. 30 ust. 1a ustawy - Prawo budowlane (tak wyrok NSA z 13 listopada 2019 r., II OSK 3233/17, ONSAiWSA 2020, nr 4, poz. 59).
Skoro więc budowa budynków gospodarczych będących przedmiotem zgłoszenia na mocy art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy Prawo budowlane została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie wymagała uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
Jak wynika natomiast z uzasadnień decyzji zapadłych w niniejszej sprawie, Organy wniosły sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. uznając, że zachodzi sprzeczność robót budowlanych objętych zgłoszeniem z innymi przepisami. Starosta stwierdził, że działka, na której planowana jest inwestycja leży w bliskim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 a planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Na skarżącego postanowieniem z 23 listopada 2022r. nałożono stosownie do art. 96 ust. 3 u.u.i.o.ś. obowiązek przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska:
1) kopii zgłoszenia robót budowlanych
2) karty informacyjnej przedsięwzięcia;
3) poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.
Skarżący do powyższego postanowienia się nie dostosował wskazując, że planowane przez niego roboty budowlane nie oddziałują negatywnie na obszar Natura 2000.
Wojewoda podtrzymał stanowisko Starosty wskazując, że budowa dwóch budynków gospodarczych w sąsiedztwie obszarów Natura 2000 może choćby potencjalnie nieść ze sobą zagrożenia dla celów ochronnych ww. obszarów. Zdaniem Wojewody we właściwej procedurze, przewidzianej w u.u.i.o.ś. należy dokonać oceny co do negatywnego lub znacząco negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na występujące na obszarze Natura 2000 gatunki ptactwa lub siedliska roślinno-zwierzęce. Wojewoda wyraził przekonanie, że w wyniku planowanych robót budowlanych przewidywać można, że jakieś skutki w środowisku nastąpią. Należało więc wezwać inwestora do przedstawienia dokumentów, które pozwolą organowi wyspecjalizowanemu dokonać właściwej oceny.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 u.u.i.o.ś., organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Stosownie do art. 96 ust. 3 u.u.i.o.ś., jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska:
1) kopii wniosku o wydanie decyzji lub kopii zgłoszenia, o których mowa w ust. 1;
2) karty informacyjnej przedsięwzięcia;
3) poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
4) w przypadku przedsięwzięć realizowanych na terenie o powierzchni powyżej 10 ha, zamiast kopii mapy, o której mowa w pkt 3 - mapy przedstawiającej dane sytuacyjne i wysokościowe sporządzonej w skali umożliwiającej szczegółowe przedstawienie przebiegu granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.
Zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 5 pkt 2b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1336,m dalej: u.o.p.)., obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.o.p., zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:
1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub
2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Stosownie do art. 33 ust. 3 u.o.p. planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub obszarów, o których mowa w ust. 2, lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Art. 33 ust. 3 u.o.p. dotyczy przedsięwzięć, które mogą znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko obszaru Natura 2000. Oznacza to, że nie wszystkie negatywne oddziaływania będą uniemożliwiały realizację przedsięwzięcia, ale tylko te, których skala oddziaływania będzie uznana za znaczącą. Takie stanowisko znalazło potwierdzenie w orzecznictwie przyjmującym, że z art. 33 ustawy z 2004 r. o ochronie przyrody, nie wynika zakaz podejmowania przedsięwzięć, które oddziaływałyby na obszar Natura 2000 w jakikolwiek negatywny sposób, a wyłącznie takich przedsięwzięć, które oddziaływałyby na ten obszar w sposób znacząco negatywny (postanowienie WSA w Warszawie z 28.12.2010 r., IV SA/Wa 602/10, LEX nr 821213; podobnie także wyrok NSA z 10.03.2011 r., II OSK 2561/10, LEX nr 992529 – cyt. za K. Gruszecki [w:] Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2021, art. 33). Choć pojęcie znaczącego negatywnego oddziaływania jest pojęciem nieostrym, któremu w zależności od konkretnej sytuacji może być nadawany inny zakres znaczeniowy, to jednak nie może oznaczać dowolności organu przy ocenie możliwości znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000.
Art. 96 ust. 1 i ust. 3 u.u.i.o.ś. nakłada na organ przed przyjęciem zgłoszenia robót budowlanych obowiązek rozważenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Organ winien w tym przypadku uwzględnić zarówno te elementy środowiska, które podlegają ochronie na obszarze Natura 2000 (ptaki/siedliska przyrodnicze), jak również wziąć pod uwagę rodzaj i charakter planowanego przedsięwzięcia, poszczególne parametry planowanych obiektów budowlanych, jak również usytuowanie terenu, na których jest planowane przedsięwzięcie względem obszaru chronionego Natura 2000.
W niniejszej sprawie Organy uznały, że planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 z uwagi na bliskie sąsiedztwo tych obszarów. Jak wskazywał Wojewoda, działka nr [...] znajduje się ok 30m od obszaru ochrony siedlisk [...] oraz 125 m od specjalnego obszaru ochrony [...] w B. Zdaniem Wojewody położenie pomiędzy dwoma obszarami Natura 2000 powoduje, że budowa dwóch budynków gospodarczych może mieć wpływ na gatunki chronione na tych obszarach.
Zdaniem Sądu należy w niniejszej sprawie uwzględnić następujące okoliczności, wynikające z materiału dowodowego. Nie jest sporne, że działka inwestycyjna nie leży w granicach ww. obszarów Natura 2000. Planowane dwa budynki gospodarcze o pow. zabudowy do 35m2 każdy, mają być przeznaczone do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi i sprzętu (kosiarka, wykaszarka), związanych z pielęgnacją i utrzymaniem zieleni na działce. Z przedstawionego usytuowania planowanych budynków na działce inwestycyjnej, zgodnie z przedstawioną mapą zasadniczą wynika, że budynki są zlokalizowane w odległości 25m od krawędzi jezdni drogi krajowej, za którą dopiero zaczyna się obszar Natura 2000 [...]. Budynki lokalizowane są również w odległości 73,87m od granicy działki, za którą w odległości 125m jak podaje Organ zaczyna się obszar [...] w B. Planowane usytuowanie budynków gospodarczych względem granic działki inwestycyjnej wskazuje, że nie będą się one znajdować przy granicy obszarów Natura 2000. Należy przy tym podkreślić, że sama działka inwestycyjna również nie graniczy bezpośrednio z obszarem Natura 2000. Względem najbliższego obszaru [...] przedzielona jest bowiem drogą krajową. Działka inwestycyjna nie graniczy również bezpośrednio z obszarem [...] w B. Należy więc podkreślić, że działka inwestycyjna nie wchodzi w skład obszaru specjalnej ochrony ptaków i ochrony siedlisk. Działka inwestycyjna znajduje się poza obszarami Natura 2000, na których dochodzi do ochrony siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt. Należało jednak rozważyć, czy planowane przedsięwzięcie, pomimo tego, że znajduje się poza obszarem Natura 200 może:
1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub
2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Rozważając powyższą kwestię należało uwzględnić obszar zabudowy planowanych obiektów, kubaturę, inne parametry techniczne i planowane przeznaczenie. Budynki objęte zgłoszeniem mają być parterowe i wolnostojące. Łączna powierzchnia zabudowy to 69,86 m2. Kubatura każdego z budynków ma wynosić 84,9m3. Budynek ma służyć do wykonywania prac warsztatowych i przechowywania narzędzi i sprzętu związanych z utrzymaniem zieleni na działce. Należy przy tym uwzględnić, że działka inwestycyjna ma powierzchnię 1,3032 ha. Zdaniem Sądu stosunek powierzchni zabudowy (niecałe 70m2) do powierzchni działki (ponad 1 ha) z uwzględnieniem ich planowanego usytuowania jasno wskazuje, że obszar oddziaływania ww. obiektów będzie w całości zawierał się w obszarze działki inwestycyjnej.
Podsumowując, położenie działki inwestycyjnej poza obszarami Natura 2000, niewielka powierzchnia zabudowy w stosunku do powierzchni działki inwestycyjnej, planowane przeznaczenie obiektów i przedstawione wyżej parametry techniczne prowadzą do wniosku, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem nie mogą nawet potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Na marginesie wskazać również należy, że argument Wojewody co do położenia działki inwestycyjnej w obszarze [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu nie może mieć wpływu na sposób oceny przedmiotowych robót budowlanych. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Podk. z [....] r. poz. [...] ze zm.), na terenie obszaru obowiązuje zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.) z wyłączeniem przedsięwzięć, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie nie należy do katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Nie zachodziła więc podstawa do wezwania inwestora na mocy postanowienia z [...] listopada 2022r. nr [...] w trybie art. 96 ust. 3 u.u.i.o.ś. do przedłożenia dokumentów wskazanych w ww. przepisie. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił postanowienie Starosty [...] z [...] listopada 2022r. nr [...], o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku.
Nie zachodziła również podstawa do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b., gdyż z przyczyn powyżej wskazanych planowana budowa nie narusza innych przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 z późn. zm.). Z przyczyn przedstawionych powyżej planowana budowa dwóch budynków gospodarczych nie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Organ I instancji wniósł więc sprzeciw z naruszeniem art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. w zw. z art. 96 ust. 1 i ust. 3 u.u.i.o.ś. Organ II instancji w sposób wadliwy z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. w zw. z art. 96 ust. 1 i ust. 3 u.u.i.o.ś. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] o wniesieniu sprzeciwu do robót budowalnych podlegających zgłoszeniu. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Organu I instancji.
Uchylenie kontrolowanych decyzji przekłada się na konieczność umorzenia postępowania administracyjnego, albowiem przewidziany w art. 30 ust. 5 Pr.bud., 21-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu, w niniejszej sprawie już upłynął. Jest to termin materialnoprawny i nie ma żadnych przepisów, z których wynikałoby, że rozpoczyna on bieg na nowo po uprawomocnieniu się wyroku sądu uchylającego decyzję w przedmiocie wniesienia sprzeciwu. Skoro zaś organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogą już skutecznie wnieść sprzeciwu wobec inwestycji objętej zgłoszeniem skarżącej, postępowanie administracyjne w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie III sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Wysokość zasądzonych kosztów postępowania stanowi równowartość uiszczonego wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło