II SA/Rz 556/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "A." o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia przyznać stronie wnioskującej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr załączonym do skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...], Stowarzyszenie "A." zwróciło się o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazało, że prowadzi działalność statutową m.in. w zakresie kształtowania i pogłębiania postaw patriotycznych, upowszechniania kultury i dziedzictwa narodowego, propagowania wiedzy o przeszłości miasta, Gminy [...] i regionu. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, a całość posiadanych środków pochodzących wyłącznie ze składek członkowskich oraz darowizn przeznacza na działalność statutową. Konieczność udzielenia pomocy prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniło ponadto konstytucyjnym prawem do sądu, w szczególności w sprawach o znaczeniu ogólnospołecznym, o dużym znaczeniu dla społeczności lokalnej. Z zawartego we wniosku oświadczenia osób uprawnionych do reprezentacji Stowarzyszenia wynika, że nie posiadało ono żadnego kapitału zakładowego, nie dysponuje żadnymi środkami trwałymi i nie wykazuje zysku ani strat. Stan rachunku bankowego Stowarzyszenia na 30 kwietnia 2010 r. wynosił 100,95 zł., co potwierdza załączony wyciąg. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie prawnej i jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić po wykazaniu, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa zatem na stronie składającej wniosek, niemniej jak wynika z treści w/w przepisu, ich spełnienie i tak nie wiąże się z obligatoryjnym przyznaniem tego prawa (ma charakter fakultatywny). Ocena sytuacji finansowej Stowarzyszenia pod względem wskazanej wyżej przesłanki potwierdza jej spełnienie. Informacje zawarte w uzasadnieniu formularza PPPr, w objętym nim oświadczeniu o majątku i dochodach oraz w odpowiedzi na wezwanie do wykazania umocowania R. Z. i B. W. do podpisania tego wniosku wskazują, że reprezentowane przez nich Stowarzyszenie nie posiada środków finansowych ani majątku, z których mogłoby pokryć związane ze swoim udziałem w sprawie koszty sądowe. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, a całość posiadanych środków pochodzących ze składek członkowskich (24 zł. rocznie / osobę) i darowizn przeznacza w całości na działalność statutową. Opiera się ona na pracy społecznej jego członków i osób popierających. Oprócz związanego z wniesieniem skargi wpisu, do najbardziej prawdopodobnych kosztów sądowych, które mogą (nie muszą) wystąpić w przyszłości należą opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia – w niniejszej sprawie wszystkie te opłaty wynoszą po 100 zł. Mimo że ich suma nie jest kwotą znaczną, to opłacenie tych kosztów – mając na uwadze obecną sytuację finansową Stowarzyszenia – należy uznać za praktycznie niemożliwe. Przyznanie stronie wnioskującej prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w takich sytuacjach, gdy nie dysponuje ona i nie może zdobyć środków na pokrycie kosztów postępowania. Skoro warunek ten skarżące Stowarzyszenie spełnia, złożony przez nie wniosek znajdujący dodatkowe oparcie w specyfice jego działalności uzasadnia pozytywne ustosunkowanie się do niego. W tych okolicznościach postanowiono o wyłączeniu względem strony skarżącej ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 200 P.p.s.a.), w związku z czym na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 w/z z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.