II SA/Rz 557/10

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...], wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, - postanawia - 1) zwolnić M. C. od kosztów sądowych ponad wysokość 200 zł, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. M. C. we wniosku PPF z 14 lipca 2010 r. dotyczącym Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych. Ten wniosek strona złożyła po doręczeniu Jej wezwania Sądu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uzasadniony następującymi okolicznościami: wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z chorymi rodzicami. Opiekuje się nimi już od kilku lat. Rodzice strony cierpią na poważne dolegliwości wymagające nie tylko zakupu leków, ale stałej opieki. Rodzina oprócz kosztów leczenia wydaje znaczne kwoty na zakup nośników energii oraz dostarczenie wody. Kwoty uzyskiwanych emerytur nie wystarczają na uiszczenie wydatków utrzymania rodziców. W skład gospodarstwa domowego wchodzi oprócz wnioskodawczyni jej matka, ojciec oraz mąż. Rodzina zamieszkuje w domu o pow. 300 m². Dom nie został wykończony w całości. Strona wnioskująca zajmuje 34 m² w tym budynku. M. C. nie posiada rezerw finansowych. Przez dłuższy czas nie pracowała, co było spowodowane wykonywaniem opieki na niepełnosprawnymi rodzicami. Mąż wnioskodawczyni przebywa poza granicami Polski. Nie posiada stałej umowy o pracę. Każdego miesiąca wysyła wnioskodawczyni kwotę ok. 700 – 800 zł. Natomiast rodzice strony otrzymują emeryturę w łącznej wysokości 2’300 zł. W miesiącu marcu bieżącego roku strona rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej. Aktualnie z tytułu prowadzenia działalności nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Opisane we wniosku okoliczności życia członków gospodarstwa domowego, potwierdzają załączone kserokopie dokumentów. Stwierdzono, co następuje: wniosek M. C. dotyczy jednej z instytucji składających się na prawo pomocy tj. zwolnienia od kosztów. Oznacza to, że strona powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków sądowych) z uwagi na grożący Jej rodzinie uszczerbek na poziomie utrzymania określanego jako konieczne. Normatywne wymogi przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ustala art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Przez poziom utrzymania koniecznego rozumie się właściwy dla oznaczonej osoby fizycznej poziom niezakłóconej realizacji podstawowych potrzeb życiowych. Poziom utrzymania koniecznego będzie utrzymywany, jeżeli osoba fizyczna przez czas toczącego się postępowania sądowego będzie w stanie pokryć wydatki niezbędne. Oświadczenie M. C. zawarte we wniosku PPF nie budzi wątpliwości co do zgodności z prawdą rzeczywistą. Dlatego istnieją podstawy do rozpoznania Jej żądania w sposób merytoryczny poprzez odniesienie ustalonej sytuacji majątkowej i rodzinnej do warunków uzyskania prawa pomocy w częściowym zakresie tego prawa. Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty, do których poniesienia może zostać zobowiązana wnioskodawczyni zawężają się do kwoty wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi, który z uwagi na przedmiot sprawy wynosi 500 zł. Pozostałe koszty sądowe, jakimi może zostać w przyszłości obciążona skarżąca to opłaty z tytułu wniesienia środków odwoławczych oraz wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika. Odnosząc te koszty do wysokości uzyskiwanych przez członków gospodarstwa domowego dochodów pieniężnych oraz pozostałych składników majątku trwałego należy stwierdzić, że wnioskodawczyni wykazała ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w części. Sytuacja dochodowa rodziny skarżącej jest niewątpliwe wyjątkowa. Łączne przychody są obciążane znacznymi, jak na realne potrzeby, wydatkami na pokrycie kosztów leczenia rodziców strony. Wydatki tego rodzaju są tak znaczące, że muszą pochłaniać ustaloną część łącznych dochodów rodziny (kwota 3’100 zł w skali miesiąca). Opisane we wniosku sytuacja skarżącej nie jest jednak na tyle zła, aby uzasadniała konieczność zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Wnioskodawczyni rozpoczęła działalność gospodarczą, a więc będzie uzyskiwać z tego tytułu określone dochody. Posiada samochód osobowy. Jego utrzymanie, co do zasady nie należy do utrzymania koniecznego osoby fizycznej. Członkowie gospodarstwa domowego mają zapewnione schronienie. Rodzina dysponuje domem o znacznej na obecne standardy powierzchni użytkowej. Powierzchnia mieszkalna, z której rodzina nie korzysta może zostać przeznaczona pod wynajem. Ponadto, rodzice wnioskodawczyni mają zgromadzone oszczędności (8000 zł). Posiadanie tych możliwości finansowych oraz szans na ich zwiększenie nakazuje przyznać M. C. prawo pomocy w części, polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych ponad wysokość 200 zł. Dobro rodziny nie ucierpi, jeżeli strona skarżąca uiści z tytułu wniesienia skargi do WSA wpis sądowy o podanej wysokości. Zwolnienie od kosztów sądowych ponad 200 zł oznacza, że oprócz wpisu sądowego w tej wysokości strona nie poniesie w przyszłości w granicach niniejszej sprawy żadnych obciążeń finansowych w postaci opłat i wydatków sądowych. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu art. 245 § 4, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.