II SA/Rz 558/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-08-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą, posiadający debet na rachunku bankowym, może zostać zwolniony z kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ jego potrzeby bytowe są zaspokajane w stopniu zadawalającym, a posiadany debet na rachunku bankowym może zostać przeznaczony na pokrycie kosztów sądowych. Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga większej staranności w przewidywaniu wydatków, a deklaracje VAT wskazują na możliwość uzyskania zwrotu podatku.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Referendarz odmówił, wskazując na zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, stały dochód oraz wydatki przekraczające dochody, co sugerowało dodatkowe źródło utrzymania. Wnioskodawca podniósł, że dochody ledwo wystarczają na pokrycie kosztów, a wskazany przez referendarza debet na rachunku bankowym jest jedynym sposobem na pokrycie nadwyżki wydatków.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2018 r. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg J. S. i W. S. oraz W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił Wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Referendarz wyjaśnił, że Wnioskodawca waz z rodziną ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, stały dochód, a wskazane przez niego wydatki przenoszą dochody, co świadczy o uzyskiwaniu dodatkowego źródła utrzymania, którego Wnioskodawca nie wyjawił.
W złożonym sprzeciwie Wnioskodawca nie zgodził się z tymi ustaleniami podnosząc, że uzyskiwane dochody z trudem wystarczają na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania, a dodatkowe źródło dochodu, na jakie wskazuje referendarz, to debet na rachunku bankowym na dzień 30 czerwca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."): rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których w art 258 § 2 pkt 6-8, sąd wdaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Na podstawie art 246 § 1 pkt P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, przysługuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - art 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art 245 § 3 P.p.s.a.)
Wnioskodawca nie spełnia wymagań do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składnia fałszywych zeznań oświadczenia majątkowego wynika, że wraz z żoną utrzymuje się z miesięcznych dochodów których wysokość wynosi łącznie 2.757,30 zł z czego 1.879,30 zł stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, 878 z tytułu emerytury żony. Wraz z żoną jest współwłaścicielem w części 38/48 działki o powierzchni 13,7 ara, budynku mieszkalnego o powierzchni 642 m2, których wartość ocenił na kwotę 400.00 zł. Jest również właścicielem samochodu Ford Focus, rok produkcji - 2004. Wśród zobowiązań i stałych wydatków Wnioskodawca wskazał kredyt hipoteczny w wysokości 1.186 zł miesięcznie, opłaty za media w łącznej wysokości 850 zł, koszty leczenia - 150 zł oraz roczny koszt ubezpieczenia domu i samochodu w kwocie 1080 zł. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia wykazał wydatki na samochód w kwocie 260 zł, rachunki za telefon i Internet w kwocie 50 zł oraz wydruki z rachunku bankowego za okres od 1 kwietnia do 30 czerwca 2018 r. ze stanem końcowym -17.868,36 zł, a także kopie deklaracji dla podatku od towarów i usług za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe 2018 r. z podstawami opodatkowania odpowiednio: 57.354 zł, 35.379 zł, oraz 39.734 zł.
Z powyższego wynika, że skarżący wraz z żoną mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Natomiast rodzaj wydatków, jak również ich wysokość świadczą o tym, że potrzeby bytowe są zaspokajane w stopniu zadawalającym, umożliwiającym normalną egzystencję. Brak jest w takiej sytuacji podstaw do tego, by zwalniać wnioskodawcę z kosztów zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego. Nie zmienia powyższego podnoszona okoliczność posiadanego debetu, który jak naprowadza Wnioskodawca, ma zaspokoić nadwyżkę ustalonych przez referendarza wydatków nad dochodami.
Jak wynika z przedłożonego wyciągu rachunku bankowego, debet ten został udostępniony w dniu 30 czerwca 2018 r., a więc po wniesieniu skargi do sądu (13 kwietnia 2018 r.). Skoro debet ma służyć zabezpieczeniu bieżących wydatków, to w ocenie Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, aby z tej kwoty zostały pokryte należności sądowe, które – co wymaga zasygnalizowania, w przypadku uwzględnienia skargi, zostaną zasądzone na rzecz wnioskodawcy.
Niezależnie od tego należy zauważyć, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą. Od profesjonalnych uczestników obrotu gospodarczego wymaga się większej staranności w przewidywaniu ponoszenia wydatków i stworzenia tym samym gwarancji ich zaspokojenia. Dodać też wypada, że przedłożone deklaracje na podatek od towarów i usług wykazują nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, a co za tym idzie - możliwość uzyskania zwrotu tego podatku.
Mając to wszytko na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło