II SA/Rz 559/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-10-08
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który złożył skargę kasacyjną od wyroku sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ustanowił adwokata dla skarżącego, uznając, że wykazał on przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą strona musi udowodnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący, będąc osobą bezrobotną, bez majątku i oszczędności, utrzymujący się z niskiej renty matki i zasiłku pielęgnacyjnego, przeznaczał niemal cały dochód na podstawowe wydatki, co uniemożliwiało mu pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wraz ze skargą kasacyjną złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną (bezrobotny, brak majątku, utrzymanie niepełnosprawnej matki, niskie dochody przeznaczane na bieżące wydatki).Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego - postanawia - ustanowić dla skarżącego adwokata.
Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W ustawowym trzydziestodniowym terminie J. W. złożył sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wnioskodawca wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z matką, którą się opiekuje w związku z jej niepełnosprawnością. Na dochód rodziny składają się następujące kwoty: 880,87 zł (renta matki), 153 zł (zasiłek pielęgnacyjny) oraz 1415,08 zł (rocznie, z gospodarstwa rolnego). Skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie pobiera jakichkolwiek zasiłków, jak też nie posiada żadnych oszczędności i majątku. Miesięczne wydatki rodziny to: 150 zł (energia elektryczna), 75 zł (woda i ścieki), 150 zł (lekarstwa), 60 zł (telefon), 140 zł (gaz), 100 zł (środki czystości), 16 zł (wywóz śmieci), 25 zł (ubezpieczenie domu), 8,58 zł (podatek rolny), 36 zł ("spółka wodna"), 116 zł (ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności należy podnieść, że wniosek J. W. podlegać będzie rozpoznaniu tylko w części, w jakiej dotyczy ustanowienia adwokata. Związane jest to z brzmieniem art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.". Na podstawie tego przepisu strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sprawa zainicjowana skargą J. W. kwestionująca decyzję w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego niewątpliwie mieści się w podanym wyżej zakresie.
Żądanie skarżącego odnoszące się do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika należy z kolei ocenić z punktu widzenia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten nakłada na wnioskodawcę obowiązek wykazania, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie rozpoznającego wniosek, J. W. wykazał powyższą przesłankę przyznania prawa pomocy. Jak bowiem wynika ze złożonego przez niego wniosku, jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnych oszczędności, jak też jakiegokolwiek majątku. Pozostaje zaś na utrzymaniu matki będącej osobą niepełnosprawną, której renta wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi ok. 1030 zł. Przedstawione we wniosku dane wskazują, że prawie całość wymienionego wyżej dochodu (łącznie z tym z gospodarstwa rolnego wynoszącym ok. 117 zł miesięcznie – razem ok. 1150 zł) przeznaczana jest na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem domu (ok. 870 zł). Pozostała do dyspozycji niewielka kwota ok. 270 zł musi wystarczyć na zaspokojenie potrzeby żywienia czy leczenia. W takiej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, że skarżący dla ochrony swoich praw przed sądem za pośrednictwem adwokata jest w stanie wygospodarować na ten cel jakiekolwiek środki. Kryterium ekonomiczne jest zaś jedynym, w oparciu o które rozstrzyga się w przedmiocie żądania przyznania prawa pomocy tak w całkowitym, jak i w częściowym zakresie.
Z podanych przyczyn uwzględniono wniosek J. W. i ustanowiono dla niego adwokata, działając na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło