II SA/Rz 56/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Ryszard Bryk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] września 2004 r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego B. W. kwotę 248 zł /słownie: dwieście czterdzieści osiem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 56/05 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi B. W. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].11.2004 r., Nr [...] utrzymująca w mocy zaskarżoną odwołaniem B. W. decyzję Starosty z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w/w Starosty z dnia [...].09.2002 r., Nr [...]. Wskazaną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /jednolity tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn.zm./. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji nawiązał do ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...].09.2002 r., Nr [...], która wprowadziła zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu L./jednostka ewidencyjna Z./, polegające na tym, że na mapie ewidencyjnej w skali 1:5000 skreślono granicę między działkami 1225/4 i 1225/12, skreślono numer działki 1225/12, skreślono numer działki 1225/11 i w jego miejsce wpisano numer 1225/12, zaś działce nie oznaczonej numerem na mapie, położonej między działkami 1225/6, a 1225/8 nadano numer 1225/11. Zmiany te wprowadzono na wniosek G. Ł. – właściciela działek nr, nr 1228/8 i 1225/11. Przyczyną wprowadzenia tych zmian była konieczność wyeliminowania błędu w ewidencji gruntów, polegającego na braku oznaczenia działki powstałej z podziału działki nr 1225/3 na działki o numerach: 1225/8, 1225/9, 1225/11 i 1225/12. Powołana decyzja stała się ostateczna w dniu 4.10.2002 r. W piśmie z dnia 9.08.2004 r. skierowanym do Starosty, B. W. wniósł o uchylenie decyzji tegoż Starosty z dnia [...].09.2002 r. i stwierdził, że została wydana bez jakiejkolwiek informacji, nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym i przypuszcza, że zapadła na podstawie pomyłek geodetów dokonujących podziału działek Z. Ł.. Do podania dołączył opinię i szkic biegłego sądowego geodety do sprawy IC [...] Sądu Rejonowego – I Wydział Cywilnego oraz jego zarzuty w stosunku do tej opinii. Starosta decyzją z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tegoż Starosty z dnia [...].09.2002 r., omówionej na wstępie. Organ I instancji podał, że podanie B. W. o wznowienie postępowania zostało wniesione z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Niezależnie od tego stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dowodzi prawa B. W. do działki nr 1225/11 i tym samym nie posiadał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W odwołaniu B. W. zarzucił, że działka nr 1225/11 jest ogrodzona i pozostaje w jego użytkowaniu. W 1994 r. doszło do podziału działek sąsiednich i powstałą w wyniku tego podziału działkę nr 1225/11 Z. Ł. podarował swojemu synowi G., co zostało ujawnione w księdze wieczystej. Położenie i powierzchnie obu tych działek są różne, zatem do czasu zakończenia postępowania sądowego powinien być stroną w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym działki nr 1225/11, która została oznaczona tym numerem na podstawie decyzji Starosty z dnia [...].09.2002 r. Rozpatrując odwołanie organ II instancji wyjaśnił, że decyzja odmawiająca wznowienia postępowania może być wydana tylko w przypadku, gdy z żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną, która jest wprawdzie stroną, ale wystąpiła z żądaniem po upływie terminu wynikającego z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Przy rozpatrywaniu wniosku B. W. z dnia 9.08.2004 r. o usunięcie z obiegu prawnego decyzji ostatecznej z dnia [...].09.2002 r. ze względu na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. istotne było ustalenie, czy w postępowaniu zwyczajnym przysługiwałby odwołującemu się przymiot strony postępowania określony według art. 28 k.p.a. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, stronami postępowania w sprawach wpisu do ewidencji gruntów są właściciele działek, a także osoby władające /samoistni posiadacze/, jeżeli wpis dotyczy danych w ewidencji założonej na podstawie dekretu z dnia 2.02.1955 r. o ewidencji gruntów i budynków - /Dz.U. Nr 6, poz. 32 /wyrok NSA z dnia 26.04.1999 r., sygn. akt SA/Rz 1653/97/. Organ odwoławczy zaaprobował stanowisko organu I instancji, że B. W. nie miał legitymacji do wystąpienia o uchylenie decyzji ostatecznej ze względu na brak interesu prawnego w postępowaniu zwyczajnym. Przedmiotem postępowania zwyczajnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].09.2002 r. był podział działki 1225/3 i z podziału tego powstała m. innymi działka 1225/11. B. W. podniósł, że działka 1225/11 jest położona pomiędzy działkami nr, nr 1225/6 i 1225/8 i jest w jego użytkowaniu, co jednakże nie może stanowić wystarczającej przesłanki do podjęcia przez organ administracji postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W takiej sytuacji kwestia zachowania przez odwołującego się terminu wynikającego z art. 148 § 1 i 2 k.p.a., nie ma znaczenia podstawowego /nie jest istotna/. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie /za pośrednictwem organu odwoławczego/, skarżący B. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] i zarzucił, że wymienione decyzje zostały wydane bez wnikliwego i rzetelnego rozpatrzenia jego wniosków i dowodów. Obydwie instancje stwierdziły, że nie był stroną postępowania zakończonego decyzją z 2002 r., zaś niezanumerowana działka powstała w 1994 r. z podziału działki Nr 1225/3. Jak wynika z mapki uzgodnieniowej podziału działki nr 1225/3, jego działka nr 1225/6 graniczyła z działką nr 1225/8, a działka 1225/11 stanowiła drogę od strony płn.-wschodniej. Między działkami nr 1226/6 i 1225/8 nie było żadnej przerwy. Ujawniona w czasie postępowania rozgraniczeniowego niezanumerowana działka znajdowała się w jego posiadaniu od 1970 r. i powstała z działek jego matki, gdy tworzono działki 1225/1 i 1225/2. W postępowaniu sądowym o rozgraniczenie w 2002 r. zarówno matka jak i inni świadkowie potwierdzili, że grunt na którym znajduje się ujawniona działka użytkuje skarżący od 1970 r. i nigdy nie była własnością Z. Ł.. Fakt ten potwierdza również zaświadczenie Starosty z dnia [...].10.2004 r. W takiej sytuacji nie rozumie dlaczego wymieniony Starosta przyjął wniosek G. Ł. o dokonanie zmian w numeracji działek i ich położenia, jeżeli wymieniony w momencie rozgraniczenia nie miał żadnego prawa do spornej działki. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania G., Z. /2-ga imion/ Ł. reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. A. M. – w piśmie z dnia 28.11.2005 r. wniósł o oddalenie skargi B. W., bowiem skarżący uchybił terminowi z art. 148 k.p.a., bo o decyzji Starosty z dnia [...].09.2002 r. wiedział od początku postępowania cywilnego o wydanie nieruchomości toczącej się przed Sądem Rejonowym /sygn. akt IC [...]. Na powołaną decyzję powołał się biegły geodeta w opinii z dnia 28.05.2004 r. doręczonej również skarżącemu. Po drugie skarżącemu w sprawie prowadzonej przez Starostę i zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...].09.2002 r. nie przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z tej przyczyny skarżący nie miał legitymacji do żądania wznowienia postępowania w tej sprawie, bo nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, o których traktuje decyzja Starosty z 2002 r. W sprawie bezspornym jest, że w roku 1994 wykonujący podział działki 1225/3 geodeta A. L. popełnił błąd. Starosta decyzją z dnia [...].09.2002 r. dokonał sprostowania danych w ewidencji gruntów spowodowanych błędem geodety A. L.. Skarżący na rozprawie sądowej /11.01.2006 r./ zanegował twierdzenie uczestnika, że o decyzji Starosty z dnia [...].09.2002 r. dowiedział się z opinii biegłego wydanej w sprawie windykacyjnej, oznaczonej sygnaturą IC [...] Sądu Rejonowego. Wyjaśnił, że wymieniona opinia jedynie wskazywała, że zapadła decyzja, zaś o treści decyzji z dnia [...].09.2002 r. dowiedział się w terminie późniejszym z zaświadczenia wydanego przez Starostę z dnia [...].10.2004 r., które dołączył do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zasygnalizować, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., wojewódzki Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i przy tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli ma obowiązek brać również pod uwagę naruszenie prawa, o jakim nie wspomniano w skardze. Decyzja o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 k.p.a., może być wydana jeżeli: - podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., - podanie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., - w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z podstaw wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a § 1 k.p.a. /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.03.1998 r., II SA 122/98 – ONSA Nr 2/1999 r., poz. 53/. Objaśniając te przyczyny należy podkreślić, że na tym etapie postępowania wznowieniowego brak przymiotu strony musi być oczywisty i wynikać wprost z twierdzeń zawartych w podaniu, albo z innych oczywistych i niespornych faktów. Jeżeli natomiast osoba składająca podanie o wznowienie twierdzi, że przysługuje jej przymiot strony i na poparcie swych twierdzeń powołuje się na interes prawny, który rzekomo został naruszony, to wówczas ewentualna wątpliwość co do przymiotu strony powinna być rozstrzygnięta w drugim etapie postępowania, czyli po wydaniu postanowienia o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. /por. Eugeniusz Mżyk – Wznowienie postępowania administracyjnego, Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, Warszawa-Zielona Góra 1994 r., str. 49-50/. Na tym etapie postępowania wznowieniowego, organ jedynie sprawdza, czy w podaniu o wznowienie postępowania strona powołała przyczynę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 k.p.a., natomiast nie może badać czy podana przyczyna rzeczywiście zaistniała, gdyż art. 149 § 2 k.p.a. wyraźnie stanowi, że merytoryczne badanie przesłanek wznowieniowych następuje dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wnoszący podanie o wznowienie postępowania, powinien natomiast wykazać, że zachował termin z art. 148 § 1 lub art. 148 § 2 k.p.a. W podaniu z dnia 9.08.2004 r. /k. 39 akt administracyjnych I instancji/, skarżący B. W. wniósł o uchylenie ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...].09.2002 r. Nr [...] /k. 1 w/w akt/ i twierdził, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją czyli wskazał przyczynę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji trafnie zakwalifikował to podanie, jako podanie o wznowienie postępowania administracyjnego. Natomiast orzekające organy nie zwróciły uwagi, że w podaniu tym skarżący nie wskazał w jakim dniu dowiedział się o decyzji Starosty z dnia [...].09.2002 r. wprowadzającej zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu L.. Nie ma również tam wzmianki dotyczącej jego legitymacji do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Oznacza to, że omówione podanie nie było kompletne, zawierało braki formalne i w takiej sytuacji organ I instancji, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych i do wykazania /udowodnienia/ zachowania terminu z art. 148 § 2 k.p.a. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Organ I instancji nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych podania, ale mimo tego w uzasadnieniu decyzji założył a priori /bez poznania stanowiska wnioskodawcy/, że podanie zostało wniesione z uchybieniem terminu procesowego określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Organ I instancji nie zwrócił też uwagi na pismo skarżącego B. W. z dnia [...].06.2004 r. /k. 40 akt organu I instancji/, dołączone do podania, w którym jest wzmianka na temat jego interesu prawnego w kwestionowaniu ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...].09.2002 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych m. innymi wynika, że do dnia wydania decyzji z dnia [...].09.2002 r., działka skarżącego nr 1225/6 graniczyła z działką nr 1225/8, stanowiącą własność uczestnika G. Ł., zaś działka nr 1225/11 była usytuowana na mapie z innej strony działki nr 1225/8 /od strony północno-wschodniej/. Decyzja z dnia [...].09.2002 r. wprowadziła zmiany na mapie ewidencyjnej polegające na tym, że działkę nr 1225/11 powstałą z podziału działki 1225/3 /1994 r./ umiejscowiono w innym miejscu, czyli pomiędzy działką nr 1225/6 i 1225/8 i tym samym działki te przestały graniczyć ze sobą, a ponadto zmieniono na niekorzyść skarżącego poprzednią granicę działki nr 1225/6. Jest to okoliczność niesporna, która jednocześnie świadczy o tym, że interes prawny skarżącego do żądania wznowienia postępowania wynika z jego prawa własności do działki nr 1226/6. Nota bene grunt wchodzący w skład działki nr 1225/11 usytuowanej decyzją z dnia [...].09.2002 r. w innym miejscu stanowi przedmiot sporu o własność, który został rozstrzygnięty na korzyść skarżącego wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...].09.2005 r., sygn. akt I.1Ca [...] który skarżący przedstawił Sądowi na rozprawie w dniu 11.01.2006 r. Przedstawionych uchybień procesowych organu I instancji nie zauważył organ odwoławczy, skutkiem czego utrzymał w mocy decyzję obarczoną wadami mającymi istotny wpływ na wynik sprawy. Z zaprezentowanych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a. W skład zasądzonych kosztów weszły n/w składniki: 1) wpis od skargi – 200 zł; 2) koszty dojazdu skarżącego na dwie rozprawy sądowe w łącznej kwocie 48 zł. Sąd nie stosował art. 152 p.p.s.a., bowiem zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organy uwzględnią n/w wskazówki: - organ I instancji wezwie skarżącego B. W. o uzupełnienie podania z dnia 9.08.2004 r. przez podanie i wykazanie w jakim dniu dowiedział się o treści decyzji Starosty z dnia [...].09.2002 r., Nr [...] i stosownie do art. 9 k.p.a. pouczy go, iż ciężar udowodnienia zachowania terminu z art. 148 § 2 k.p.a. spoczywa na wnioskodawcy. Określi termin uzupełnienia braku formalnego podania i wskaże skutki niewykonania wezwania, - w razie potrzeby zbada czy działka nr 1225/6 stanowi wyłączną własność skarżącego, czy też stanowi współwłasność łączną skarżącego i jego żony D.. W tym drugim przypadku rozważy czy D. W. powinna być stroną postępowania wznowieniowego, - po rozważeniu kwestii zachowania terminu wyda stosowną decyzję z art. 149 § 3 k.p.a. lub postanowienie o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a.