II SA/Rz 561/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-12-14

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli wcześniej odmówiono jego przyznania, a sytuacja strony uległa pogorszeniu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić postanowienie o odmowie ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy, jeśli strona wykaże, że okoliczności uzasadniające przyznanie tego prawa uległy zmianie na gorsze. W przypadku, gdy strona jest w trudnej sytuacji zdrowotnej, materialnej i bytowej, a jej dochody wystarczają jedynie na podstawowe potrzeby i leczenie, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy zwolnił ją od kosztów, ale odmówił ustanowienia adwokata. Następnie skarżąca wniosła o zmianę tego postanowienia, wskazując na pogorszenie stanu zdrowia i trudną sytuację materialną. Sąd, analizując nowe okoliczności, uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono pkt II postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 561/09, w ten sposób, że ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 561/09 o zwolnieniu M. K. od kosztów sądowych w całości oraz odmowie ustanowienia adwokata poprzez ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - p o s t a n a w i a - Zmienić pkt II postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 561/09, w ten sposób, że ustanowić dla skarżącej adwokata. II SA/Rz 561/09 U z a s a d n i e n i e W dniu 21 sierpnia 2009 r. M. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 561/09 wydanym przez referendarza sądowego zwolniono skarżąca od kosztów sądowych w całości oraz odmówiono ustanowienia adwokata. Następnie sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie. W dniu 26 listopada 2009 r. na rozprawie skarżąca wniosła o zmianę postanowienia referendarza sądowego WSA z dnia 3 września 2009 r. dotyczącego prawa pomocy poprzez ustanowienie jej adwokata. Wyjaśnił, że jest obecnie w bardzo złym stanie zdrowotnym z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Powszechnym, związane z jej eksmisją z lokalu w T. W związku z tym nie jest w stanie samodzielnie prowadzić swoich spraw, a szczególności występować przed Sądem. Skarżąca w dniu rozprawy złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Do wniosku dołączyła kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Przesłała również do Sądu w dniu 27 listopada 2009 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym [...]) zaświadczenie lekarskie z dnia 27 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej – P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy został już rozstrzygnięty prawomocnym orzeczeniem referendarza WSA w Rzeszowie z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 561/09 o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych w całości i odmowie ustanowienia adwokata. Dlatego też ponownie złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć mając na uwadze art. 165 P.p.s.a. Przepis ten pozwala na uchylenie lub zmianę orzeczenia wskutek zmiany okoliczności sprawy. Rozpoznawany w niniejszej sprawie ponowny wniosek M. K. o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 P.p.s.a), gdyż skarżąca jest już zwolniono od kosztów sądowych w całości jak zostało to wyżej opisane. Należy podkreślić, że wniosek taki może zostać uwzględniony jedynie wówczas gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przy czym ciężar udowodnienia braku możliwości kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej, Sąd przyjął, że wykazała ona, że okoliczności które były podstawą do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uległy zmianie na gorsze. Ze złożonych formularzy i wyjaśnień wynika, że skarżąca jest osobą bezdomną (nie przysługuje jej tytuł prawny do żadnego lokalu), niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, leczącą się z powodu zaburzeń depresyjnych. Nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 777 zł., z czego część podlega egzekucji komornika sądowego (jak wynika z załączonej kserokopii decyzji ZUS z dnia 25 czerwca 2009 r. o ustaleniu prawa do renty, do wypłaty przypada kwota 480 zł.). Sąd stwierdza, iż skarżąca wykazała okoliczności, świadczące o zmianie jej stanu zdrowia w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy z dnia 3 września 2009 r. Z przesłanego przez skarżąca zaświadczenia lekarskiego z dnia 27 listopada 2009 r. wynika, że obecnie nastąpiło u skarżącej nasilenie zaburzeń psychicznych, co powoduje, że wymaga ona leczenia. Sąd dokonując analizy sytuacji skarżącej mając na uwadze art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uznał, że spełnia ona przesłanki wymienione w tym przepisie i nie będzie w stanie uiścić niezbędnych kosztów sądowych oraz ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata celem reprezentowania i należytego zabezpieczenia praw w przedmiotowej sprawie. Przemawiają za tym okoliczności wskazane we wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Dokonując oceny przedstawionej sytuacji zdrowotnej, majątkowej, rodzinnej i bytowej skarżącej Sąd uznał, że M. K. spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Opisane dochody wystarczają jedynie na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z jej utrzymaniem i leczeniem. Nie jest możliwe aby z tych dochodów skarżąca była w stanie ponieść koszty związane z ustanowieniem adwokata. Ponadto Sąd uznał, że skarżąca z uwagi na swój stan zdrowia wymaga prowadzenia swoich spraw związanych z wniesioną skargą przez fachowego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 P.p.s.a., art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. Sąd postanowił przyznać skarżącej adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło