II SA/Rz 562/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2000 r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. U. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 562/04 U Z A S A D N I E N I E Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] lipca 2000 roku [...] działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w przedmiocie odmowy udzielenia S. S. pozwolenia na budowę tj. przyłącza gazowego oraz wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym na działce nr 3803/2 i 3803/1 położonej w M. W uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] września 1999 roku nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy [...] dnia [...] lutego 1994 roku [...] w przedmiocie udzielonego S. S. pozwolenia na budowę /przyłącza gazowego oraz wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym położonym na działce nr 3803/2 i 3803/1 w M./. Ponieważ objęta pozwoleniem budowlanym sieć gazowa została zrealizowana i dokonano jej odbioru zdaniem organu dalsze orzekanie merytoryczne w sprawie odmowy pozwolenia budowlanego stało się bezprzedmiotowe. Od tej decyzji wniósł odwołanie do Wojewody A. U. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W argumentach odwołania domaga się doprowadzenia obiektu budowlanego tj. przyłącza gazowego do stanu zgodnego z prawem i podjęcia działań prawem przewidzianym poprzez wydanie orzeczenia nakazującego usunięcia przewodów gazowych z jego działki. W wyniku odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...].09.2000 roku działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że z bezprzedmiotowością postępowania w sprawie mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Materiał dowody w niniejszej sprawie wykazał, że roboty budowlane związane z zamierzeniem inwestycyjnym jak budową gazociągu i instalacji wewnątrz budynku zostały wykonane w całości w oparciu o ostateczną decyzję Wójta Gminy z dnia [...].02.1994 r. nr L.dz. [...], która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Wojewody z dnia [...].09.1999 roku Nr [...]. W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego skoro decyzja w przedmiocie pozwolenia budowlanego została wyeliminowana z obrotu prawnego to umorzenie postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 105 § 1 k.p.a. Opisaną decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. U. i wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżący wyjaśnił, że skoro pozwolenie budowlane na realizację w/w inwestycji zostało uchylone to w takiej sytuacji mamy do czynienia z samowolą budowlaną która obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna z przyczyn całkowicie odmiennych niż zostało w niej naprowadzone. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/. Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne wobec stwierdzenia przez organy, iż objęta pozwoleniem budowlanym sieć gazowa została zrealizowana natomiast kwestia pozwolenia na użytkowanie tego obiektu pozostaje do rozpoznaje w odrębnym postępowaniu. Na podstawie akt sprawy stwierdzić należy, że sporny obiekt budowlany /przyłącz gazowy/ został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu, która to decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Przywołać należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że inwestor, który wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu, która została wyeliminowana z obrotu prawnego nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej /vide wyrok z dnia 18 czerwca 1998 sygn. IV SA 1399/96 niepublikowany/. Natomiast skarżący w swoim wniosku z dnia 16 czerwca 2000 roku, który dał podstawę do wszczęcia tego postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją domagał się podjęcia stosownych czynności zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie nakazu usunięcia z jego działki przyłącza gazowego, natomiast w odwołaniu zamiennie domagał się sprawdzenia nielegalnie zrealizowanej inwestycji, oraz skierowanie sprawy do nadzoru budowlanego w celu wydania nakazu rozróbki. Organy orzekające potraktowały ten wniosek jako żądanie wydania decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia S. S. na budowę przyłącza gazowego oraz wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym na działce nr 3803/2 i 3803/1. Zdaniem Sądu organy błędnie odczytały żądanie wnioskodawcy dokonując jego kwalifikacji tym samym naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Jeżeli organy powzięły wątpliwość w ustaleniu czy też w odczytaniu żądania wyrażonego w tym wniosku nie miały uprawnień do jego modyfikacji. W takiej sytuacji organ winien wezwać skarżącego o sprecyzowanie swojego żądania udzielając jednocześnie stosownie do art. 9 k.p.a. niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Dodatkowo, wskazać należy, iż bez względu na ustalenie czy żądanie skarżącego zmierzać będzie do wydania decyzji w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki czy też do nałożenia obowiązku wykonania czynności zmierzających do legalizacji tego obiektu organem właściwym do rozpoznanie tego żądania jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jako organ I instancji, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego jako organ II instancji /art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 106 poz. 1126 ze zm./. Art. 19 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu. Jeżeli organ administracji do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ustanawiają sankcję nieważności decyzji za naruszenie przepisów o właściwości /art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a./. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wezwać skarżącego o sprecyzowania swojego żądania i w zależności od sprecyzowanego jego wniosku ustalić właściwość organu do jego rozpoznania. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa/, Sąd uchylił decyzje obu instancji. Zwrot kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.05.1995 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 97 § 2 Pwsa.