II SA/Rz 563/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak NSA Ryszard Bryk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. O. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 563/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku Z.O. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm./. Jak ustalono na podstawie akt administracyjnych Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił Z.O. uwzględnienia żądania o zmianę stosunków wodnych na działce nr 251 w L. naruszonych jej zdaniem przez J.B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano przepis art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, z którego wynika że warunkiem uwzględnienia żądania jest równoczesne spełnienie dwóch przesłanek, a to: zmiana stanu wody na gruncie i wywołana tym szkoda. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne podzielając jego uzasadnienie. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia [...]r. Z.O. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych nie wskazując jego podstawy. Na wezwanie organu uzupełniła wniosek podając, że w sprawie jest nowy dowód w postaci mapy zasadniczej z 13 grudnia 2004 r. oraz to, że nie brała udziału w postępowaniu z 2000 roku. Postanowieniem z dnia [....] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...]roku, a w uzasadnieniu podało iż skarżąca wskazała na istnienie nowego dowodu w sprawie, powołując jako postawę prawną przepis art. 149 § 1 i 2, art. 150 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]r. powołując przepis art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 150 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają przyjęcia, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Ustalono, że w aktach sprawy znajduje się kopia przywoływanej przez skarżącą mapy z 13 grudnia 2004 r. nr karty 33. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. "nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody musza zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, a nadto musiały one istnieć już w chwili jej wydania. Wobec braku podstaw do wznowienia postępowania rozstrzygnięto odmownie o uwzględnieniu wniosku. Z.O. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wnosząc o zmianę decyzji. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ wskazał, iż prowadząc ponownie postępowanie skupiono się na powołanych przez skarżącą przesłankach wznowienia, wobec ich braku nie ma podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Decyzję tą zaskarżyła Z.O. do Sądu, nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W motywach skargi naprowadziła, iż postępowanie administracyjne prowadzone w roku 2000 przeprowadzone było nierzetelnie. Poza tym w złożonym wniosku o wznowienie postępowania domagała się przesłuchania w charakterze świadków czterech osób. Odniosła się również co do nieprawidłowości wykopanego rowu przez J.B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych względów niż podnosi skarżąca. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Zgodnie z tym przepisem sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. W myśl art. 145 p.p.s.a. Sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji /.../ gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania, narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. wydana na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadą wyczerpująco wyliczoną w art. 145 k.p.a. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma obowiązek badać oprócz dopuszczalności wznowienia postępowań z przyczyn przedmiotowych, podmiotowych również zachowanie terminu do złożenia wniosku. Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznaczona jest zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Takie granice postępowania w sprawie wznowienia postępowania wynikają z art. 145 § 1 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie. Według art. 16 § 1 k.p.a. decyzjami ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie w toku instancji. W myśl przyjętych rozwiązań prawnych walor ostateczności ma m. in. decyzja wydana przez organ I instancji, od którego nie wniesiono odwołania w ustawowym terminie, a brak podstaw do przywrócenia terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję ostateczną w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z powyższego uregulowania wynika, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Strona musi udowodnić kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia oraz, że podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem 1 miesiąca. Organ administracji publicznej z urzędu obowiązany jest zbadać zachowanie jednomiesięcznego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi w ogólną zasadę trwałości decyzji. Uchybienie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie o wznowienie postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania – art. 149 § 3 k.p.a. Przenosząc te rozważania na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania bezspornym jest, że decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...]r. stała się ostateczna. Wzruszenie jej jest możliwe wyłącznie w trybie nadzwyczajnym, a to: poprzez stwierdzenie jej nieważności lub poprzez wznowienie postępowania. Skarżąca Z.O. w dniu [...]r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania /data potwierdzona przez organ, koperty brak/ na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4, a następnie również pkt 5 k.p.a. Organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania nie badając w ogóle, czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ prowadząc ponownie postępowanie w pierwszej kolejności ustali, czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania uwzględniając powołane przez skarżącą przesłanki wznowienia. Na zasadzie art. 152 p.p.s.a. wyrok nie podlega wykonaniu do czasu jego uprawomocnienia się. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.