II SA/Rz 563/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. i S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz uchyla poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. Przedmiotem skargi S. K. i J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r. znak: [...], wydane w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) określanej dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia wyżej wymienionych na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008r. znak: [...] - w przedmiocie zarzutów na tytuł wykonawczy, uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...] maja 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954) – odmówił uwzględnienia zarzutu zgłoszonego przez J. K. i S. K. na tytuł wykonawczy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] maja 2008r. dotyczący egzekucji grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r. Zgłoszony, w piśmie z dnia 19 maja 2008r., zarzut dotyczył wystawienia tytułu wykonawczego na osobę nie będącą dłużnikiem tj. na J. K., podczas gdy wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r. znak: [...] obowiązek rozbiórki budynku składowego wybudowanego na działce nr 2817 położonej w W., (zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w pozwoleniu na budowę) został nałożony na Ł. K. i S. K. Tytuł ten nie wskazuje natomiast jako osoby zobowiązanej do wykonania powyższego obowiązku administracyjnego J. K., a zatem prowadzenie wobec niej egzekucji z rachunku bankowego jest - w ocenie zgłaszających zarzut - nieuprawnione. Motywując rozstrzygnięcie odmawiające uwzględnienia przedmiotowego zarzutu organ podniósł, iż wobec faktu, że S. K. i J. K. są opiekunami niepełnoletniego syna Ł. K., tytuł wykonawczy został wystawiony również na J. K. W złożonym na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008r. zażaleniu S. K. i J. K. podnieśli, iż skutków wynikających z tytułu wykonawczego wystawionego na małoletnie dziecko nie można rozciągać na przedstawiciela ustawowego – matkę dziecka i jej odrębny majątek. W ocenie składających zażalenie, przedstawiciel ustawowy działa w imieniu reprezentowanego dziecka oraz bezpośrednio na jego rzecz, nie oznacza to jednak, że jest odpowiedzialny za jego zobowiązania. Poza tym, skierowanie egzekucji w stosunku do osoby nie wskazanej w tytule wykonawczym wymaga nadania takiemu tytułowi stosownej klauzuli, zaś taka nie została przez sąd nadana. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił skarżone postanowienie organu I instancji w całości wskazując, że tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 6 maja 2008r. przez wierzyciela – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skierowany został do organu egzekucyjnego należności pieniężnej tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego. To zaś organ egzekucyjny – jest uprawniony do rozpoznania zarzutów zgłoszonych przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w tym przedmiocie. Tym samym w rozpoznawanej sprawie naruszone zostały – zdaniem organu odwoławczego – przepisy o właściwości. Właściwym do rozpatrzenia zarzutów zawartych w piśmie J. K. i S. K. z dnia 19 maja 2008r. jest bowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego, który przed wydaniem stosownego postanowienia powinien zasięgnąć stanowiska wierzyciela – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zarzutów. Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S. K. i J. K., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zwrócili uwagę, iż rozstrzygnięcie drugoinstancyjne jest prawidłowe, o ile jego uzasadnienie wskazuje na naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji, odnoszących się do trybu rozpoznania zarzutów. Błędnym, w ocenie wnoszących skargę, jest natomiast nieodniesienie się przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do kwestii zasadności podjęcia czynności egzekucyjnych wobec majątku przedstawiciela ustawowego dłużnika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do motywacji przedstawionej w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z 2002 r/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 r. / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiot kontroli Sądu w tym zakresie stanowi wydane na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt.2 k.p.a. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] uchylające postanowienie organu I instancji. Przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Wskazany w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia przepis art. 138 § 1 pkt.2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądż uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Sentencja decyzji wydanej na podstawie wymienionego przepisu składa się więc z dwóch części : uchylającej decyzję I instancji , określającej zakres tego uchylenia ( w całości lub części) , w drugiej - umarzającej postępowanie przed organem I instancji. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania orzeczenia innego niż wymienione w przytoczonym przepisie. Zaskarżone postanowienie uchyla postanowienie organu I instancji w całości. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu odwoławczego ograniczające się do uchylenia zaskarżonego postanowienia wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. Sąd stwierdza nieważność orzeczenia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Jedną z tych przyczyn jest wymieniona w art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a., kiedy decyzja, wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu należy wskazać, że wprawdzie sentencja zaskarżonego postanowienia zawiera wadę powodującą jego nieważność, to uzasadnienie jest prawidłowe. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawarte w piśmie J. i S. K. z dnia 19 maja 2008 roku skierowane są przeciwko czynnościom Naczelnika Urzędu Skarbowego, który w sprawie jest organem egzekucyjnym. Rozpatrzenie tych zarzutów przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowiło naruszenie przepisów o właściwości. Sąd podziela pogląd, że organ I instancji obowiązany był przekazać pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako organu właściwego do załatwienia sprawy. Zarzuty skargi nie mogą być w tej sytuacji uwzględnione, bowiem sprawa została rozpatrzona przez niewłaściwy organ. W ponownym postępowaniu organ przekaże pismo J. i S. K. z dnia 19 maja 2008 roku do rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, jako organowi właściwemu w sprawie. Wskazując na powyższe , Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z przyczyn wziętych pod uwagę z urzędu, bowiem wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 145 p 1 pkt.2 p.p.s.a.