II SA/Rz 563/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu zasiłku dla bezrobotnych I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata R. J. wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 /słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. Przedmiotem skargi E. S. jest wydana na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm. – zwanej dalej "ustawą") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] orzekająca o zobowiązaniu wyżej wymienionego do zwrotu zasiłku dla bezrobotnych za okres od 9 marca 2013 r. do 5 listopada 2013 r. w kwocie brutto 6703,40 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że E. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...] marca 2013 r., jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. ([...], nr [...]) Starosta [...] przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od [..] marca 2013 r. na okres 12 miesięcy. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. ([...] nr [...] Starosta [...] orzekł o pozbawieniu strony prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] marca 2014 r., z powodu upływu ustawowego okresu jego pobierania. W dniu [...] maja 2014 r. do organu wpłynęło pismo z A S.A. w K. informujące, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] E. S. został przywrócony do pracy w A w K. S.A. z/s w I. Zostało mu naliczone wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy za okres od [...] sierpnia 2012 r. do [...] kwietnia 2014 r. Z dniem 16 maja 2014 r. umowa o pracę została rozwiązana, ze względu na stan zdrowia E. S. Wyżej wymieniony pracę podjął w okresie od [...] kwietnia 2014 r. do [...] maja 2014 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] nr [...] Starosta [...] orzekł o pozbawieniu E. S. statusu bezrobotnego z dniem [...] kwietnia 2014 r., z uwagi na podjęcie pracy. W dalszej kolejności Starosta [...] wszczął postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych i po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] Starosta zobowiązał E. S. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, za okres od [...].03.2013 r. do [...].02.2014 r. w kwocie 9006,00 zł. Na skutek złożonego odwołania decyzja ta została uchylona przez Wojewodę na mocy decyzji z [...] listopada 2014 r. nr [...]. Po ponownym przeprowadzeniu postepowania, w tym ustaleniu okresu za jaki E. S. wypłacono wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy, tj. za okres od [...] sierpnia 2012 r. do [...] kwietnia 2014 r., z wyłączeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego (od [...] sierpnia 2012 r. do [...] lutego 2013 r.) Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. orzekł o zobowiązaniu E. S. do zwrotu zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] marca 2013 r. do [...] listopada 2013 r. w kwocie brutto 6703,40 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Organ I instancji podał, że z uzyskanych informacji wynika, że od dnia [...] marca 2013 r. do dnia [...] marca 2014 r., tj. za okres w którym osoba bezrobotna pobrała z urzędu pracy zasiłek dla bezrobotnych, dotychczasowy pracodawca na mocy wyroku sądowego wypłacił już wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy za okres od miesiąca marca 2013 r. do [...] listopada 2013 r. (włącznie). Powołując się na art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy organ wskazał, że wypłacony w tym okresie zasiłek dla bezrobotnych należy uznać za świadczenie nienależnie pobrane i tym samym E. S. zobowiązany jest do jego zwrotu. Nie zgadzając się z powyższą decyzją E. S. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W obszernych uzasadnieniu odwołujący wywiódł, że decyzja Starosty Krośnieńskiego została wydana bez podstawy prawnej, a organ błędnie ustalił stan faktyczny. Zebrane dowody wskazują, że decyzja jest "spóźniona i sprzeczna". Zdaniem odwołującego organ dokonał "nadinterpretacji art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy". Wywiódł, że organ żądający zwrotu wypłaconego zasiłku musi wykazać, że w dniu wydania decyzji przyznającej zasiłek dla bezrobotnych istniały okoliczności faktyczne lub dowody nieznane temu organowi lub wykazać, że pobierający zasiłek złożył nieprawdziwe oświadczenie lub sfałszował dokumenty czy też wprowadził organ w błąd. Taka sytuacja nie zaistniała. W dalszej części odwołujący podał, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. został przywrócony do pracy i o tym fakcie poinformował organ, pracodawca wypłacił świadczenie z tytułu odszkodowania za okres pozostawania bez pracy nie zaś zaległe wynagrodzenie, jak to wskazano w decyzji. Podkreślił, że od dnia [...] sierpnia 2012 r. do [...] maja 2014 r. nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. W ocenie odwołującego skoro nie wypłacono mu pełnego wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy ([...] sierpnia 2012 r. do [...] kwietnia 2014 r.) i za pełny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych ([...] marca 2013 r. do [...] marca 2014 r.) to zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Zwrócił uwagę, że wyrok sądu pracy wywiera skutek na przyszłość a zatem od momentu, gdy pracownik zgłosi gotowość do pracy w związku z prawomocnym orzeczeniem. Końcowo zaznaczył, że dochodzenie przez organ należności pozbawi go i jego ciężko chorą żonę środków do życia. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ powołując się na dokonane w toku postępowania ustalenia podał, że bezspornym jest, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] E. S. został przywrócony do pracy. Wyżej wymieniony w dniu [...] kwietnia 2014 r. podjął pracę. Ustalono także, że A w K. S.A. naliczył E. S. wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy za okres od [...] sierpnia 2012 r. do [..] kwietnia 2014 r., z wyłączeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego ([...] sierpnia 2012 r. – [...] luty 2013 r.). Do dnia [...] stycznia 2015 r. wypłacono mu wynagrodzenie w wysokości 17 706,63 zł, co odpowiada okresowi pozostawania bez pracy: 2 dni sierpnia 2012 r., 4 dni lutego 2013 r., pełne miesiące od marca do października 2013 r. oraz 5 dni listopada 2013 r. Nadto z informacji uzyskanych przez organ wynika, że pracodawca naliczył wynagrodzenie za pełny okres pozostawania bez pracy w związku z niezgodnym z prawem rozwiązaniem stosunku pracy. Wynagrodzenie to wypłacane jest ratalnie. W tak ustalonych okolicznościach Wojewoda zgodził się z odwołującym, że wyrok przywracający pracownika do pracy ma charakter konstytutywny, orzeczenie to nie działa ex tunc, lecz restytuuje stosunek pracy ex nunc, tj. od dnia, w którym ziścił się ustawowy warunek w postaci zgłoszenia się pracownika do pracy. Pomiędzy chwilą rozwiązania umowy o prace a momentem skutecznego zgłoszenia przez przywróconego do pracy pracownika oświadczenia o gotowości podjęcia pracy stosunek pracy, między stronami, nie istnieje. Wobec powyższego osoba zwolniona z pracy może zarejestrować się jako osoba bezrobotna i pobierać zasiłek, jednakże zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy nie jest uprawniona do jednoczesnego pobierania zasiłku dla bezrobotnych i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy wypłaconego w związku z orzeczeniem sądu. Wojewoda odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu wyjaśnił, że Starosta [...] nie prowadził postępowania wznowieniowego, a zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jest bezzasadny. Odnośnie twierdzeń odwołującego o wypłacie przez pracodawcę odszkodowania a nie wynagrodzenia podał, że kwestia ta została wyjaśniona i z informacji uzyskanych od A w K. S.A. wynika, że porozumienie zawarte miedzy Spółką a E. S. dotyczy wypłaty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, natomiast w piśmie z [...].07.2014 r. mylnie podano informację, że w dniu [...].06.2014 r. E. S. otrzymał I ratę odszkodowania zamiast I ratę wynagrodzenia. Odpowiadając na zarzut braku możliwości dochodzenia zwrotu zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, gdy pracodawca nie wypłacił w całości zaległego wynagrodzenia Wojewoda wyjaśnił, że ustawodawca nie wprowadził zakazu dochodzenia zwrotu w decyzjach częściowych. Zaskarżona decyzja dotyczy nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...] marca 2013 r. do [...] listopada 2013 r. Pozostała kwota zasiłku (za okres od [...] listopada 2013 r. do [...] marca 2014 r.) podlegać będzie zwrotowi, po otrzymaniu przez E. S. kolejnych rat wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. W tym zakresie wydana zostanie odrębna decyzja. Odnosząc się zaś do kolejnego z zarzutów odwołującego o braku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu w okresie od [...] sierpnia 2012 r. do [...] maja 2014 r. i braku uregulowania przez pracodawcę zaległości za okres od października 2012 r. do kwietnia 2014 r. Wojewoda wyjaśnił, że dla kwalifikacji pobranego zasiłku dla bezrobotnych jako świadczenia nienależnie pobranego, w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy istotny jest okres, za jaki wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, niezależnie od tego czy wysokość wynagrodzenia odpowiada oczekiwaniom przywróconego pracownika oraz niezależnie od tego czy pracodawca dopełnił obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypłaty tegoż wynagrodzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że roszczenia te mają charakter cywilny i wykraczają poza granice postępowania administracyjnego. Końcowo Wojewoda zaznaczył, że przepisy ustawy w zakresie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, organom nie pozostawiono w tym zakresie żadnej uznaniowości. Pouczył odwołującego o możliwości odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty nienależenie pobranego świadczenia lub możliwości umorzenia należności, przy spełnieniu przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy i wskazał organ właściwy w tych sprawach. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na wyżej wymienioną decyzję złożył E. S. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy poprzez błędną interpretację tego przepisu. Skarżący wskazał, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy w wyniku czego został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu i wydana została błędna decyzja. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy; art. 9 K.p.a poprzez nienależyte i niewyczerpujące poinformowanie go o okolicznościach faktycznych i prawnych; art. 10 K.p.a. poprzez niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu i niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem ostatecznej decyzji. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez faktyczne wznowienie postępowania na podstawie tej przesłanki, w sytuacji gdy okoliczności o jakich mowa w tym przepisie nie zaistniały. W obszernym uzasadnieniu E. S. rozwinął powyżej opisane zarzuty, podkreślając, że organ odwoławczy powołując się na art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy nie wykazał, że pobrane przez niego świadczenie było nienależne lub pobrane z celowym i świadomym wprowadzeniem w błąd organu przyznającego świadczenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem terminu, ewentualnie jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 563/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania wykładni norm prawa materialnego. Po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej "P.p.s.a.") Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi w związku z tym następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 – 3 P.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie, tj. wynikającym z powołanych wyżej ustaw, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Materialnoprawną podstawę decyzji organów orzekających w sprawie niniejszej stanowił art. 76 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 149). Z powyższego przepisu wynika, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne (ust. 1). W ust. 2 pkt 5 tego przepisu zdefiniowano, iż za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Z ustaleń obu instancji znajdujących odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym w szczególności wynika, że E. S. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w dniu [...] marca 2013 r., a w dniu [...] marca 2013 r. Starosta [...] orzekł o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2013 r., zaś o pozbawieniu w/w tego zasiłku – orzekł decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] E. S. został przywrócony do pracy w A S.A. w K., podjął pracę w dniu [...] kwietnia 2014 r. do [...] maja 2014 r. W związku z powyższym wyrokiem zakład pracy naliczył E. S. wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy za okres od dnia [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r., z wyłączeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego (od [...] sierpnia 2012 r. do [...] lutego 2013 r.). Wynagrodzenie w kwocie 29 306,63 zł netto wypłacane jest od czerwca 2014 r. w ratach płatnych do 30 – tego dnia miesiąca, zgodnie z porozumieniem stron. Do dnia [...] stycznia 2015 r. A S.A. wypłaciła E. S. 17 706,63 zł tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, tj. okresami pozostawania bez pracy – 2 dnia sierpnia 2012 r., 4 dni lutego 2013 r., pełne miesiące marzec – październik 2013 r., 5 dni listopada 2013 r. Skoro więc organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że za okres, w którym E. S. otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych wypłacono mu, w związku z w/w wyrokiem sądowym, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, zatem spełnione zostały przesłanki zawarte w cyt. wyżej przepisie ustawy. Trafnie więc organy uznały, że zasiłek wypłacony skarżącemu w tym okresie jest świadczeniem pobranym nienależnie. Stąd też zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. zobowiązująca skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia odpowiadają prawu. Bezzasadny jest zarzut skargi, jakoby organ odwoławczy powołując się na art. 76 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy nie wykazywał, że skarżący pobrał świadczenie z celowym i świadomym wprowadzeniem w błąd organu przyznającego świadczenie. Powołanym wyżej przepisem wprowadzono zasadę, iż nie jest możliwe jednoczesne otrzymywanie zasiłku dla bezrobotnych i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy jako świadczeń przeciwstawnych. Dla jego zastosowania wymagane jest spełnienie przesłanek w nim wymienionych – a te, jak wyżej stwierdzono zostały w kontrolowanej sprawie spełnione – i żadne inne okoliczności nie mogą być brane pod uwagę. Sąd nie podziela także zarzutu skargi podnoszącego naruszenie szeregu przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80, a także art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. został podniesiony już wcześniej w odwołaniu i jak wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jego bezzasadność została przez organ odwoławczy prawidłowo oceniona. Podkreślić jedynie należy, że organy nie orzekały w trybie wznowieniowym, nie może być więc mowy o naruszeniu powołanego wyżej przepisu. Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie niniejszej nie daje żadnych podstaw do uznania, wbrew zarzutom skargi, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, ani też iżby nie była w toku postępowania respektowana w szczególności reguła wyrażona w art. 7 K.p.a. Przypomnieć bowiem należy, Sąd uchyla decyzję tylko wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego materialnego lub procesowego (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk "Postępowanie sądowo – administracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W – wa 2004, str. 305). Postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.