II SA/Rz 563/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r.nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B. Z. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budynku gospodarczym, położonym na działce nr 3528 w miejscowości Ś., gm. [...]. Z akt sprawy wynika, że na w/w działce zlokalizowany jest budynek gospodarczy o wymiarach 14,6 x 6,0 m. Jest to budynek murowany z cegły, z dachem dwuspadowym o stalowej konstrukcji, krytym blachą trapezową. Od strony wschodniej połać dachu jest wypuszczona - przedłużona odrębnymi arkuszami blachy na długość 2,70 m. Arkusze przymocowane są do stalowej konstrukcji, wspartej z jednej strony na ścianie budynku, z drugiej na czterech stalowych słupkach, zamocowanych w betonowym fundamencie o wysokości ok. 0,60 m. Za betonowym fundamentem w odległości ok. 0,4 m znajduje się ogrodzenie z siatki. W terenie brak widocznych graniczników. B. Z., właściciel działki nr 3528 w Ś. na oględzinach oświadczył, że wymienił konstrukcję dachu budynku gospodarczego z drewnianej na stalową, łącznie z wymianą pokrycia, bez odcinka wypuszczonego od strony wschodniej. Wymienił również (na odcinkach) zniszczoną ściankę kolankową, z cegły na pustaki. W wyniku przeprowadzonych robót, wysokość budynku jak i kąt nachylenia dachu nie uległy zmianie. Roboty te wykonał we wrześniu - październiku 2016 r. na podstawie zgłoszenia dokonanego w Starostwie Powiatowym w [...] w dniu 5.08.2014 r. Wskazał również, że granica pomiędzy działką nr 3528 i działką nr 3529 pokrywa się z istniejącym od lat 60-tych ogrodzeniem z siatki. H. P., współwłaściciel działki nr 3528 potwierdził, że dwuspadowa połać dachu w/w budynku została wymieniona całą konstrukcją we wrześniu - październiku 2016 r. Do połaci dołożono zadaszenie wsparte na metalowych słupach, które jest nadwieszone nad działką nr 3529; spadek zadaszenia powoduje, że wody opadowe, śnieg spadają na działkę nr 3529. Zdaniem H. P. granica pomiędzy wymienionymi działkami przebiega w osi betonowego fundamentu, w którym są zamocowane słupki podpierające zadaszenie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], w motywach rozstrzygnięcia na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") o umorzeniu postępowania stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia przepisów Prawa budowlanego, które jest podstawą działania organu nadzoru budowlanego. Wskazał, że wykonane przez B. Z. roboty budowlane w istniejącym budynku gospodarczym na działce nr 3528, które polegały na wymianie konstrukcji dachu z drewnianej na stalową, wymianie pokrycia dachu oraz wymianie zniszczonych fragmentów ścianki kolankowej, mieszczą się w definicji remontu zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 roku, poz. 290 z póź. zm.; dalej: "P.b."). B. Z. na remont budynku posiadał zgłoszenie z dnia 5.08.2014 r., skutecznie dokonane w Starostwie Powiatowym w [...] (do zgłoszenia nie wniesiono sprzeciwu). Remont został wykonany w dacie ważności zgłoszenia (od daty zgłoszenia nie minęło więcej niż 3 lata). W ocenie organu I instancji wykonane "zadaszenie, z odrębnych arkuszy blachy przymocowanych do stalowej konstrukcji wspartej na stalowych słupkach i ścianie budynku" stanowi dobudowaną do istniejącego budynku gospodarczego "wiatę", która nie podlega regulacjom obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 29 ust.1, pkt. 2c i art. 30 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę i nie wymaga zgłoszenia w organie architektoniczno-budowlanym budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Wskazując na te przepisy organ wyjaśnił, że ustawodawca nie uzależnił zwolnienia od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia przy budowie wiat, od posiadania przez nie charakteru obiektów wolno stojących. W powyższym zwolnieniu mieszczą się również wiaty które nie są obiektami wolnostojącymi (dobudowane do istniejących obiektów). Od decyzji odwołanie złożyli, wspólnym pismem procesowym, H. P.; M. P. i P. P., zarzucając naruszenie zasady współżycia społecznego, zakłócanie korzystania z działki nr 3529 w sposób zgodny z przeznaczeniem ich nieruchomości oraz nieposzanowanie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie zgadzają się z określeniem spornego zadaszenia jako wiaty. Stwierdzają, że jest to przedłużenie połaci dachu budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr 3528 do linii granicznej z działką nr 3529. Pod przedłużonym dachem budynku garażowane są samochody osobowe, małe traktorki, samojezdne kosiarki spalinowe do trawy, pojemniki na olej. PINB w [...] pominął przepisy Rozporządzenia w zakresie odległości od granicy sąsiedniej działki /odległość okapu dachu powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania/. W związku z powyższym wnieśli o nałożenie określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem i zaniechanie dalszych naruszeń. Uchylając decyzję organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że o ile roboty budowlane polegające na wymianie konstrukcji dachu z drewnianej na stalową, z wymianą pokrycia dachu i wymianie zniszczonych fragmentów ścianki kolankowej, mieszczą się w definicji remontu zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, wykonanego w oparciu o zgłoszenie i nie ma podstaw do podejmowania ingerencji administracyjnej przez organ nadzoru budowlanego, to nie zaakceptował stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odnośnie oceny prawnej dotyczącej zakwalifikowania robót związanych z wykonaniem dobudowanego zadaszenia — jako "wiaty", która na tle art. 29 ust. 1, pkt. 2c i art. 30 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia w organie architektoniczno-budowlanym. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy w postaci zdjęć wskazuje, że przedmiotowa wiata - zadaszenie jest od strony wschodniej wsparte na słupach, stanowiących konstrukcję nośną zamocowaną w betonowym fundamencie, z drugiej natomiast strony jest oparte na ścianie istniejącego budynku gospodarczego. Wykonana "wiata" wybudowana została z wykorzystaniem istniejącej ściany budynku gospodarczego, jest integralnie przybudowana do istniejącego budynku i konstrukcyjnie zależna, w razie rozbiórki budynku gospodarczego - nie ostałaby się jako samodzielna substancja budowlana. Z materiałów wynika, że kwestionowana "wiata" pełni funkcję użytkową budynku, służy do przechowywania sprzętu i pojazdów gospodarczych. Tym samym uznał zarzut dotyczący niezasadnego zakwalifikowania spornego "zadaszenia" jako wiaty za słuszny. Za uzasadnione uznał również zarzuty dotyczące nie wyjaśnienia kwestii odnośnie naruszenia przepisów techniczno-budowlanych poprzez ich niezastosowanie, w tym zastrzeżenia odnośnie nie rozważenia okoliczności co do zbliżenia okapu do granicy z działką odwołujących się i kierowania wód opadowych oraz śniegu z dachu na teren ich nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, na wykonanie robót w zakresie spornego "zadaszenia" (niewłaściwie uznanego przez organ I instancji za wiatę w rozumieniu art. 29 ust.1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane) - w świetle przepisów ustawy wymagane było pozwolenie na budowę. Wobec powyższego za zasadne uznał umorzenie postępowania w części dotyczącej robót remontowych zrealizowanych na podstawie dokonanego zgłoszenia, natomiast wobec robót polegających na wykonaniu kwestionowanego zadaszenia dobudowanego do istniejącego budynku gospodarczego - zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę - konieczne jest wyjaśnienie czy istnieje możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej i rozważenie - w przypadku ustalenia, że nie zachodzą przesłanki negatywne – jakie nakazy należy wydać celem doprowadzenia obiektu w dobudowanej części do stanu zgodnego z prawem. Skargę do Sądu złożył B. Z. Wskazał, że podczas kontroli H. P. skłamał, że sporne zadaszenie zostało dobudowane w trakcie remontu budynku. Podniósł, że zadaszenie to wsparte na słupkach i ścianie budynku istnieje wile lat. W takiej formie przejął zbudowania o rodziców w latach 80-tych. Zadaszenie osłania przed czynnikami atmosferycznymi opadami śniegu czy deszczu maszyny rolnicze. Obecnie stalowa konstrukcja zadaszenia została częściowo pomalowana, jest w dobrym stanie i nie trzeba jej wymieniać. Stan przed remontem budynku jak i zadaszenia ukazują załączone do skargi zdjęcia. Wskazał, że wody z dachu spadają przed jego ogrodzeniem, a nie jak twierdzi H. P. na jego działkę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Słuszny zdaniem Sądu okazał się główny zarzut skargi - niepełnego, błędnego ustalenia stanu faktycznego, co rzutowało na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja kasacyjna Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażone w zaskarżonej decyzji co do zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 138 § 2 K.p.a. Jednakże wiążące przesądzenie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego charakteru spornego zadaszenia i wiążące się z tym wytyczne co do dalszego prowadzenia postępowania w okolicznościach sprawy są nie do zaakceptowania przez Sąd. Powyższa konstatacja skutkowała koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego także decyzji kasacyjnej. Organy obu instancji w uzasadnieniu swoich decyzji nie ustaliły czy roboty budowlane polegające na zamontowaniu opisanego wyżej zadaszenia na metalowych słupach przy budynku gospodarczym zostały wykonane w trakcie prac remontowych budynku gospodarczego we wrześniu – październiku 2016 r., czy też w innej dacie. Ma to kluczowe znaczenie dla sprawy. Determinuje bowiem czy i jakie ewentualnie przepisy prawa budowlanego będą miały zastosowanie dla oceny ich legalności. Skarżący od początku twierdził, że kwestionowane zadaszenie istnieje od kilkudziesięciu lat. Udowadniał, że istniało ono przed przystąpieniem do remontu we wrześniu 2016 r. Na tę okoliczność przedłożył do akt administracyjnych i sądowych zdjęcia z września 2016 r. (sprzed podjęcia prac remontowych objętych zgłoszeniem) obrazujące istnienie przedmiotowego zadaszenia. Sąsiad H. P. w postępowaniu administracyjnym stanowczo twierdził, że przedmiotowe zadaszenie powstało we wrześniu – październiku 2016 r. Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017 r. oświadczył on, że jednak nie jest w stanie podać daty zbudowania spornego zadaszenia. Powołując się na złożone do akt sądowych kopie wyrysów z mapy ewidencyjnej z 1999 r. i z 2001 r. twierdził, że zadaszenie to nie było zaznaczone na w/w mapach, więc nie istniało w tych datach. Tak więc kwestia czy przedmiotowe zadaszenie zostało zbudowane w trakcie realizacji budynku gospodarczego na podstawie pozwolenia na budowę czy też później, a jeśli tak to kiedy, jest otwarta, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Dopiero wówczas możliwe będzie przesądzenie czy opisane roboty w ogóle można traktować jako samowolę budowlaną i podejmować w stosownym trybie czynności przewidziane prawem. Brak tych ustaleń rzutuje także na prawidłowość kwalifikacji prawnej przedmiotowego zadaszenia jako samowoli budowlanej – dobudowy, co stanowczo przesądził Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swojej decyzji. Stan faktyczny sprawy nie został więc ustalony w koniecznym zakresie w sposób pewny. Sąd w całości podziela stanowisko organów co do kwalifikacji zastałych robót budowlanych wykonanych przez skarżącego jako remontu dokonanego na podstawie zgłoszenia we wrześniu – październiku 2016 r. i konieczności umorzenia w tym zakresie postępowania administracyjnego. Reasumując opisane wyżej naruszenie przez organy administracji przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. mogło wpłynąć na wynik sprawy. Konieczne będzie w ponownym postępowaniu przeprowadzenie postępowania dowodowego we wskazanym przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu kierunku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.