II SA/Rz 563/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2024 r. nr SKO.4120/11/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku zarejestrowania sprowadzonego pojazdu - postanawia - odrzucić sprzeciw. II SA/Rz 563/24 UZASADNIENIE Decyzją z 19 stycznia 2024 r. nr SKO.4120/11/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, działając na podstawie art. 138 § 2 i § 2a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – zwana dalej: "k.p.a.") uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z 14 listopada 2023 r. nr KM-RP-K.5410.987.2023KO nakładającą karę pieniężną za niewykonanie obowiązku zarejestrowania sprowadzonego pojazdu, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z 21 marca 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym 22 marca 2024 r.) Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] złożył sprzeciw (zatytułowany "skarga") od wyżej opisanej decyzji SKO w Rzeszowie z 19 stycznia 2024 r. domagając się jej uchylenia. W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium zwróciło się o "odrzucenie skargi". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie do art. 64b § 1 P.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Jak natomiast wynika z art. 64c § 1 i § 2 powołanej ustawy, sprzeciw wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji, za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a., sprzeciw wniesiony po upływie terminu do jego wniesienia podlega odrzuceniu. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że instytucja sprzeciwu od ostatecznej decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., została wprowadzona na mocy przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 935), zmieniając tym samym ogólną zasadę, że od wszystkich ostatecznych decyzji administracyjnych przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r., zgodnie z art. 3 § 2a P.p.s.a. do właściwości sądów administracyjnych, oprócz spraw wymienionych w § 2 tego artykułu i innych spraw określonych w przepisach odrębnych, należy rozpatrywanie sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przy czym art. 64a P.p.s.a. wprost stanowi, że od decyzji kasacyjnej nie przysługuje skarga, a strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Z tej przyczyny wyjaśnić trzeba, że od wydanej 19 stycznia 2024 r. decyzji SKO w Rzeszowie nr SKO.4120/11/2024 stronom przysługiwał sprzeciw, nie zaś skarga. Z tej przyczyny Sąd uznał pismo Prokuratora z 21 marca 2024 r., omyłkowo zatytułowane "skarga", za sprzeciw od decyzji SKO z 19 stycznia 2024 r. Należy także zwrócić uwagę na ratio legis instytucji sprzeciwu. Jest nim przyśpieszenie rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne i skrócenie terminu uzyskania rozstrzygnięcia przez stronę, co spowodowało wprowadzenie optymalnie krótkich terminów dla wniesienia tego środka zaskarżenia (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2019, s. 466; S. Dudziak "Pozycja prawna prokuratora po nowelizacji postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego", Prokuratura i Prawo 2017, nr 12, s. 133). Jak wyżej zaznaczono ustawodawca w art. 64c § 1 P.p.s.a. zastrzegł czternastodniowy termin na wniesienie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. Ponadto, w postępowaniu wszczętym ze sprzeciwu biorą udział tylko wnoszący sprzeciw oraz organ administracji publicznej, którego działanie zostało zaskarżone. Na mocy art. 64b § 3 P.p.s.a. wyłączono zastosowanie art. 33 P.p.s.a., dlatego inne podmioty na prawach strony nie uczestniczą w zainicjowanym sprzeciwem postępowaniu, choćby przysługiwał im status strony w postępowaniu administracyjnym. Uregulowanie to miało również na celu uproszczenie i przyspieszenie postępowania sądowego. Jego stroną będzie bowiem tylko ta strona postępowania administracyjnego, która jest niezadowolona z decyzji kasacyjnej i zaskarży ją do sądu. Wyłączone natomiast zostaną osoby, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, ale nie wniosły przewidzianego prawem środka zaskarżenia, ponieważ na mocy wyłączenia stosowania art. 33 P.p.s.a. nie będą one uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony. Zauważyć także trzeba, że ustawodawca wprowadzając do P.p.s.a. nowy środek zaskarżenia - sprzeciw od decyzji - nie dokonał stosownej nowelizacji art. 8 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prokurator może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. Ustawodawca w tym katalogu nie zawarł sprzeciwu od decyzji. Z art. 64b § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Istotne znaczenie w tym przepisie są zastrzeżenia "odpowiednio" (a nie wprost) i "jeżeli ustawa nie stanowi inaczej". Stosując więc odpowiednio art. 50 § 1 P.p.s.a. uznać należy legitymację prokuratora do wniesienia sprzeciwu od decyzji, także wówczas, gdy nie brał on udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją. Natomiast art. 53 § 3 P.p.s.a., z którego sprzeciwiający się Prokurator wywodzi uprawnienie do złożenia sprzeciwu w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji stronie, nie może mieć zastosowania, z uwagi (jak wyżej wskazano) na ratio legis instytucji sprzeciwu, którego celem było przyśpieszenie załatwienia spraw. Taki też pogląd został wyrażony w orzeczeniach sądów administracyjnych m. in. postanowienie WSA w Warszawie z 30 kwietnia 2024 r., sygn. I SA/Wa 632/24, postanowienie NSA z 14 grudnia 2023 r., sygn. I OZ 583/23 (orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) i tut. Sąd pogląd ten podziela. Przyjęcie dopuszczalności wniesienia sprzeciwu od decyzji kasacyjnej przez prokuratora w terminie sześciu miesięcy, niweczyłoby ten cel, zwłaszcza w sytuacji możliwości załatwienia sprawy w tym czasie poprzez wydanie decyzji ostatecznej. Wobec powyższego w omawianej kwestii stwierdzić należy, że art. 53 § 3 P.p.s.a. nie znajdzie zastosowania, a termin do wniesienia sprzeciwu dla prokuratora został określony w art. 64c § 1 P.p.s.a. i wynosi – podobnie jak dla strony – 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji kasacyjnej (por. Duże Komentarze Becka - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" pod redakcją R. Hauser i M. Wierzbowski, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2023 r., str. 518-519). Nie można też zapomnieć, że konsekwencją dążenia przez ustawodawcę do szybkiego rozpatrzenia sprawy wszczętej wskutek wniesienia sprzeciwu jest również unormowanie terminu, w jakim sprzeciw powinien zostać rozpoznany przez sąd administracyjny. Ustawodawca przewidział krótki, bo zaledwie trzydziestodniowy termin na rozpoznanie tego środka zaskarżenia przez sąd. W rozpoznawanej sprawie, zaskarżona decyzja z 19 stycznia 2024 r. została doręczona stronie – K.M. 8 lutego 2024 r. Oznacza to, że czternastodniowy termin do wniesienia sprzeciwu od decyzji dla stron postępowania upłynął 22 lutego 2024 r. (czwartek) i w tym terminie Prokurator mógł więc wnieść sprzeciw od decyzji SKO. Tymczasem w okolicznościach sprawy sprzeciw od decyzji został złożony do WSA w Rzeszowie 22 marca 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k. 7), a więc po upływie przewidzianego ustawą terminu do jego wniesienia. Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 i art. 64c § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.