II SA/Rz 565/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-12-01
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Małgorzata Wolska, Maria Zarębska-Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia przyłącza energetycznego, które zostało wykonane w sposób samowolny, jest zasadne, jeśli nie zachodzą przesłanki do nakazania jego rozbiórki lub zmian na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie jego wykonania?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia przyłącza energetycznego jest zasadne, gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co ma miejsce, gdy nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki lub zmian na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie jego wykonania. Roszczenia związane z naruszeniem prawa własności lub bezumownym korzystaniem z nieruchomości należy dochodzić na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Skarżący S. i B. T. domagali się usunięcia przyłącza energetycznego, które przebiegało przez ich działkę bez ich zgody. Przyłącze zostało wykonane w 1981 roku przez Rejonowy Zakład Energetyczny. Organy administracyjne umorzyły postępowanie w sprawie legalności przyłącza, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ nie stwierdzono przesłanek do nakazania jego rozbiórki lub zmian na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie jego wykonania. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, domagając się usunięcia przyłącza.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Maria Zarębska- Kobak /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. i B. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie usunięcia przyłącza energetycznego -skargę oddala-
II SA/Rz 565/09
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r Nr [...] wydana w wyniku odwołania S. i B. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 2131 przy ul. W. w R. własności S. R. – utrzymująca w/w decyzję.
W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 105 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy ustalone zostało, że skarżący S. i B. T. zwrócili się w dniu 2.11.2004 r z wnioskiem do Burmistrza Miasta [...] o sprawdzenie legalności linii energetycznej przebiegającej narożnikiem ich działki nr ewid. 2132 do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 2131 przy ul. W. w R. własności S. R., na który to przebieg nie wyrażali nigdy zgody.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji wykazało, że na działce nr ewid. 2131 usytuowany jest budynek mieszkalny własności B. T. wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].10.1978 r Nr [...] wydane przez Naczelnika Miasta Gminy [...]./kserokopia decyzji w aktach sprawy /
Oględziny na miejscu sporu wykazały, że przyłącz energetyczny do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 2131 przebiega ukosem działki nr ewid. 2132 własności S. i B. T., w odległości 2 metry od narożnika ich domu mieszkalnego na wysokości 1 metra zadaszenia wykonanego nad schodami wejściowymi do budynku mieszkalnego, wykonany został samowolnie przez Rejonowy Zakład Energetyczny, którego odbiór potwierdzono w dniu 31 listopada 1981 roku ./ protokół odbioru przyłącza w aktach sprawy/ W/w protokole stwierdzono, że przyłącz został wykonany zgodnie z obowiązującą normą PN-62/E-05100, nie stwierdzono żadnych usterek
W aktach sprawy natomiast znajduje się oświadczenie S. R. z dnia 10.II.1981 r, że odcinek w/w przyłącza od słupa elektroenergetycznego do jego budynku przebiegać będzie wyłącznie przez jego działkę na który to przebieg wyraża zgodę.
W/w ustalenia w ocenie organu dają podstaw do stwierdzenia, że sporny przyłącz wykonano w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm./
Zgodnie z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane/ Dz.U z 2006 r Nr 156, poz. 1118 ze zm./ stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy 24 października 1974 r. Prawo budowlane / Dz.U Nr 38 poz. 229 ze zm./ oraz § 44 ust.1 pkt 4 lit, a rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r / Dz.U. Nr 8 poz. 48/
Pomimo stwierdzonej samowoli budowlanej w budowie w/w przyłącza wykluczone zostały przesłanki art. 37 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r Prawo budowlane, jak również stwierdzono brak podstaw do nakazania wykonania zmian lub przeróbek przedmiotowego przyłącza w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami na podstawie art. 40 w/w ustawy /oświadczenie pełnomocnika A. sp. z o.o. Zakładu Energetycznego [...]/ złożone w dniu 18.11.2008 r / że przyłącz jest wykonany zgodnie z przepisami Polskiej Normy i nie stanowi zagrożenia.
W tej sytuacji wobec stwierdzenia braku podstaw do wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie nakazu lub zakazu stosownie do przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm./ postępowanie jako bezprzedmiotowe zostało umorzone w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.
Podnoszony zarzut ,że zmiana przebiegu linii przyłącza niezgodnie z wnioskiem S. R. narusza ich prawo własności w tym postępowaniu jest nieskuteczny, gdyż wykracza poza zakres kompetencji organu nadzoru budowlanego..
Wszelkie zastrzeżenia związane z naruszeniem prawa własności można dochodzić na drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym.
W odwołaniu do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołujący S. i B. T. wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
A argumentach odwołania domagali się przywrócenia stanu posiadania ich nieruchomości zgodnie z prawem i usunięcia przyłącza z ich działki .
Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i stawianych w nim zarzutów.
W ocenie organu odwoławczego wykonany przyłącz w latach 1981 nie narusza przepisów wówczas obowiązujących , nie zachodzi konieczność jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r Prawo budowlane / Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm./ ani też nakazanie zmian i przeróbek w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami w/w ustawy na podstawie art. 40, zatem dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe i stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie postępowania jest zasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący S. i B. T. nie sprecyzowali kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji , domagali się usunięcia spornego przyłącza z ich działki.
W odpowiedzi na skarg organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga jest nieuzasadniona
Kontrola tego Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r Nr [...] dotycząca umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 2131 wydana w oparciu o art. 105 § k.p.a.
Umorzenie postępowania administracyjnego definiuje art. 105 § 1 k.p.a. który stanowi, że organ administracyjny umarza postępowanie wówczas gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania niekwestionowany jest fakt, że sporny przyłącz został wykonany w 1981 roku przez B. Spółka Akcyjna - Rejonowy Zakład Energetyczny [...] z pominięciem oświadczenia złożonego przez S. R. w dniu 10.II.1981 r, aby odcinek w/w przyłącza od słupa elektroenergetycznego do jego budynku przebiegł wyłącznie przez jego działkę
Niespornym jest również fakt , że przyłącz ten przebiega przez działkę skarżących na który to przebieg skarżący nigdy nie wyrażali zgody.
Prawidłowe w ocenie Sądu ustalenia organów orzekających w sprawie potwierdzają ,że nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust.1 jak również w art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane / Dz. U Nr 38 poz. 229 ze zm./ , oznacza to, że brak jest podstawy prawnej do rozstrzygnięcia sprawy merytorycznie co w konsekwencji prowadzi do umorzenia postępowania administracyjnego stosownie do art. 105 § 1 k.p.a.
Wyjaśnienia wymaga ,że wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
Jeżeli w sposób oczywisty nie budzący wątpliwości organ stwierdzi brak podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia sprawy wówczas umarza postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe i taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze domagają się usunięcia spornego przyłącza z terenu ich nieruchomości i przywrócenia dotychczasowego prawa własności .
Jest to roszczenie cywilne wywodzące się z prawa własności /art. 222§ 2, 224 § 2 w z. z art. 140 kodeksu cywilnego/ i nie może być rozstrzygane decyzją administracyjną.
Wszystkie kwestie w tych sprawach jak ; przywrócenie stanu zgodnego z prawem, odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości mogą być dochłodzone od B. Spółka Akcyjna - Rejonowy Zakład Energetyczny [...] przed sądami powszechnym miejsca położenia nieruchomości.
W tej sytuacji skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż tylko w tym zakresie sąd z mocy 145 § 1 P.p.s.a. jest uprawniony do kontroli zaskarżonej decyzji - Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło