II SA/Rz 565/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata. E. S. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od wniesionej przez siebie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] zwróciła się o przyznanie jej zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata wskazując, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie podtrzymała w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF, mającym zastosowanie w tym zakresie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadniła go skomplikowanym charakterem sprawy, złym stanem zdrowia oraz brakiem możliwości opłacenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z wyboru. Wg zawartych we wniosku informacji, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, utrzymując się z pobieranych rent w wysokości odpowiednio 790 i 621 zł. (z treści złożonego oświadczenia wynika, że mimo odmiennego oznaczenia rubryki, są to kwoty netto). Zamieszkują w domu "do kapitalnego remontu", bez łazienki, bieżącej wody i centralnego ogrzewania. Oprócz niego są właścicielami nieruchomości rolnej o pow. 2,48 ha, z czego uprawiają tylko ok. 7 arów; reszta stanowi ugory. Z uwagi na zły stan zdrowia wnioskodawczyni wraz z mężem pozostaje w stałym leczeniu; na zakup leków przeznaczają łącznie ok. 400 zł. miesięcznie, do tego dochodzą wydatki na przejazdy do lekarzy (1 przejazd ok. 30 zł.). Pozostałe ponoszone przez nich wydatki obejmują należności za energię elektryczną i gaz (ok. 160 zł.) oraz w takiej samej wysokości za telefon, gdyż ze względu na stan zdrowia wiele spraw załatwia za jego pośrednictwem. Do tego dochodzi zakup środków czystości i ubrań, co często skutkuje brakiem środków na żywność (w tym zakresie korzystają ze wsparcia rodziny). Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata objęte jest całkowitym prawem pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wedle powyższego jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze osoby wnioskującej, rozpatrywana w oderwaniu od takich okoliczności, jak np. stopień skomplikowania sprawy czy brak możliwości osobistego stawiennictwa w sądzie (uczestnictwo w rozprawie co do zasady nie jest obowiązkowe). Opierając się na udzielonych przez skarżącą informacjach dot. jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów należy stwierdzić, że warunek ten w niniejszej sprawie został przez nią spełniony. Mimo dysponowania przez nią i męża stałymi źródłami dochodów, ich wysokość (łącznie 1411 zł. miesięcznie) należy uznać za niewystarczającą do pokrycia w niezbędnym zakresie wszystkich ponoszonych przez nich bieżących wydatków, wśród których znaczącą pozycję należy przypisać kosztom leczenia. Pozostająca po ich odliczeniu (bez uwzględniania kosztów dojazdów do lekarzy) kwota ok. 1000 zł. odnoszona do typowych kosztów utrzymania w skali miesiąca 2 osób z pewnością nie może być uznana za wygórowaną, zwłaszcza jeżeli musi ona wystarczyć skarżącej i jej mężowi na pokrycie wszystkich bieżących kosztów utrzymania domu i wyżywienia. O trudnościach w zaspokajaniu bieżących potrzeb życiowych najlepiej świadczy podnoszona przez wnioskodawczynię okoliczność korzystania w zakresie wyżywienia ze wsparcia krewnych (okoliczność ta była już przez nią sygnalizowana we wcześniej składanych przez nią wnioskach o przyznanie prawa pomocy w innych toczących się przed WSA w Rzeszowie sprawach z jej skarg) oraz zły stan techniczny jej domu połączony z brakiem infrastruktury stanowiącej w obecnych czasach standard wyposażenia. Z uwagi na opisany przez E. S. we wniosku PPF zły stan zdrowia jej i męża za usprawiedliwiony należy uznać przy tym wskazany przez nią praktycznie całkowity brak wykorzystania posiadanej nieruchomości rolnej. Nie bez znaczenia dla opłacenia kosztów postępowania pozostaje też związane z przedmiotem skargi obciążenie jej grzywną w wysokości 1500 zł. w celu przymuszenia wykonania nałożonego na nią przez organ administracji obowiązku rozbiórki betonowego zbiornika. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że wnioskodawczyni w sprawie objętej skargą nie posiada żadnych realnych możliwości opłacenia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Przekłada się to na uwzględnienie złożonego przez nią wniosku w całości, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących stronom postępowania uprawnień. Ubocznie należy zwrócić uwagę skarżącej na art. 249 P.p.s.a. zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.