II SA/Rz 565/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokat J. A. z Kancelarii Adwokackiej wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ . [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PWINB) w [..] postanowieniem z dnia 9 maja 2011 r., nr [..], po rozpatrzeniu zażalenia E.S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia 6 kwietnia 2011 r., nr [...] nakładającego na nią grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1 500 zł oraz opłatę za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowienie wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 120 § 1 i art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.e.a. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że decyzją z dnia 15 lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] nakazał E.S. rozbiórkę zbiornika betonowego wybudowanego na działce nr [..] w G.Z. Decyzja ta stała się ostateczna i nie wstrzymano jej wykonania. Zbiornik nie został rozebrany. Do E.S. skierowano upomnienie w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a. Adresatka nie zastosowała się do upomnienia i w dalszym ciągu nie wykonała decyzji o rozbiórce. Wystawiono więc tytuł wykonawczy nr [...]/2011, a następnie nałożono na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. W ocenie organu ten środek egzekucyjny powinien skłonić zobowiązaną do wykonania nałożonego na nią obowiązku. Spełniono przy tym warunki nałożenia grzywny określone w art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. Wysokość grzywny również ustalono w granicach dopuszczalnych prawem, tj. nie wyższej niż 10 000 zł (art. 121 § 2 u.p.e.a.). Dokonano wyboru najmniej dolegliwego środka egzekucyjnego. Wyjaśniono ponadto, że funkcją postępowania egzekucyjnego nie jest ponowne załatwienie sprawy rozbiórki obiektu budowlanego, czego domagała się E.S. w zażaleniu. Z postanowieniem nie zgodziła się E.S. składając na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze stwierdziła, że postanowienie nie odpowiada jej żądaniu i wydano je z naruszeniem prawa budowlanego. Jej zażalenie miało na celu podważyć "całą procedurę" rozbiórki zbiornika. Ostateczna decyzja w sprawie nakazu rozbiórki została wydana z naruszeniem prawa. Uważa, że przed wydaniem nakazu rozbiórki organy powinny przeprowadzić dowody z opinii biegłego i zeznań świadków. Żaden z organów nie udowodnił, że budowa zbiornika była samowolą budowlaną. Uniemożliwiono jej zapoznanie się z aktami sprawy. W oględzinach poprzedzających wydanie postanowienia nie brała udziału z powodu złego stanu zdrowia, czego dowodzi zaświadczenie lekarskie. Podniosła, że organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie (Powiatowy i Wojewódzki) to osoby spokrewnione. Wiele spośród przedstawionych przez nią dowodów w postępowaniu w sprawie rozbiórki nie zostało uwzględnionych, choć na to zasługiwały. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, nadto domaga się od Sądu oględzin z udziałem biegłego i świadków. Do skargi dołączono pismo, jakie E.S. skierowała do Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] z 29 lipca 2009 r., w którym oświadczała, że nie będzie przyjmować od tego organu pism PWINB w [...], w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Skarżącej w ramach pomocy przyznano adwokata z urzędu oraz została zwolniona z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest postanowienie PWINB w [..] utrzymujące w mocy postanowienie PINB w [..] o nałożeniu na E.S. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego polegającego na dokonaniu rozbiórki obiektu budowlanego. Wszelkiego rodzaju zarzuty skarżącej dotyczące, w jej ocenie, nieprawidłowości w wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki, na etapie postępowania egzekucyjnego i dla oceny legalności wydanych w jego toku postanowień egzekucyjnych, nie mogą odnieść oczekiwanych skutków. W postępowaniu egzekucyjnym organ prowadzący egzekucję nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bada wyłącznie z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej (por. art. 29 § 1 u.p.e.a.). Z tych przyczyn obszerne wywody dotyczące niezgodności zaskarżonego postanowienia, czy też poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z przepisami prawa budowlanego są chybione, albowiem nie były one wydawane na podstawie przepisów tej ustawy, a przepisów u.p.e.a. Sąd informuje ponadto, że żądanie skarżącej przeprowadzenia oględzin przedmiotowego zbiornika przez "Komisję Sądową, z udziałem biegłego, świadków i dowodów" nie może zostać uwzględnione, a to z powodu reguł procesu sądowoadministracyjnego ustalonych przepisami Ppsa. W myśl art. 106 § 3 Ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie przeprowadza oględzin, nie powołuje biegłych ani świadków, orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 Ppsa). Niesporne jest, że w obrocie pozostaje ostateczna decyzja PINB w [..] z 15.02.2010 r. [..] nakazująca E.S. rozbiórkę zbiornika betonowego wybudowanego na działce nr [..] w G.Z. Nie wydano też żadnego orzeczenia przez organy administracji publicznej, z którego wynikałoby wstrzymanie jej wykonania – przeciwnie, postanowieniem z 1.10.2010 r. PWINB w [...] odmówił wstrzymania w/w decyzji organu I instancji. Niesporne dalej jest i to, że zbiornik ten nie został dobrowolnie przez skarżącą rozebrany (dowód: protokół z oględzin z dnia 14.09.2010 r. w aktach administracyjnych I instancji), a stronie umożliwiono udział w przeprowadzeniu na te okoliczność dowodu. E.S. zostało doręczone ze skutkiem prawnym upomnienie wzywające do wykonania obowiązku niepieniężnego w dn. 15.03.2011 r. (dowód: akta PINB w [...]). W odpowiedzi na to upomnienie skarżąca w piśmie stwierdziła, że zbiornika dobrowolnie nie wyburzy, tłumacząc iż korzysta z drogi ochrony przez sądem powszechnym w sprawie fałszowanej dokumentacji. Organ ponowił oględziny zbiornika, stwierdzając, że nie został dobrowolnie wykonany obowiązek nałożony na E.S. (protokół z oględzin z 5.04.2011 r.). PINB w [...] wystawił tytuł wykonawczy oraz postanowieniem z 6.04.2011 r. nałożył grzywnę w celu przymuszenia, określając jej wysokość na 1.500 zł, a organ II instancji rozpoznając zażalenie na powyższe postanowienie utrzymał je w mocy. W ocenie Sądu nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sposób zgodny z prawem, po upływie przynajmniej 7 dni, od dnia doręczenia uprzedniego upomnienia (por. art. 15 § 1 u.p.e.a.). Nałożona na skarżącą kwota grzywny w celu przymuszenia mieści się w granicach ujętych przez prawo. Zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a. grzywna dotycząca obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego jest jednokrotna, jej wysokość, jako że adresatem obowiązku jest osoba fizyczna, nie mogła przekraczać 10.000 zł (art. 121 § 2 u.p.e.a.). Nakładając na skarżącą kwotę grzywny w wysokości 1.500 zł organ egzekucyjny uznał, że będzie to kwota, której dolegliwość uiszczenia zmusi skarżącą do wykonania obowiązku niepieniężnego. Zarazem wezwano skarżącą do wykonania tego obowiązku, jego dobrowolne zrealizowanie pozwalać będzie na uwolnienie się od obowiązku uiszczenia nałożonej, ale nie ściągniętej grzywny, poprzez jej umorzenie (art. 125 § 1 u.p.e.a.), względnie w razie ściągnięcia na jej zwrot w całości lub w części (art. 126 u.p.e.a.). O ile skarżąca skutecznie wzruszy podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej – decyzję o nakazie rozbiórki, będzie mogła domagać się wznowienia postępowania odnoszącego się do postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia. Skoro przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia nie doprowadziła do wniosku, aby naruszało ono prawo, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, na zasadzie art. 151 Ppsa.