II SA/Rz 566/04

WyrokWSA w Rzeszowie2005-07-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Solarski, Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak, AWSA Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o powierzchni zabudowy 32,96 m², usytuowany w odległości 20 cm od granicy działki sąsiedniej, może zostać zalegalizowany pomimo samowoli budowlanej, jeśli jego obecne usytuowanie narusza uzasadnione interesy osób trzecich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany o powierzchni zabudowy 32,96 m², usytuowany w odległości 20 cm od granicy działki sąsiedniej, stanowi samowolę budowlaną, a jego legalizacja jest niemożliwa. Narusza on bowiem uzasadnione interesy osób trzecich, w szczególności poprzez spływ wód opadowych i śniegu na działkę sąsiednią oraz ograniczenie możliwości jej zagospodarowania. W związku z tym, zaskarżona decyzja utrzymująca nakaz rozbiórki nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (wiaty) o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 5,15 x 6,40 m, usytuowanego na działkach skarżących. Organ uznał obiekt za samowolę budowlaną, gdyż jego powierzchnia zabudowy (32,96 m²) przekraczała dopuszczalną dla obiektów wymagających jedynie zgłoszenia. Skarżący twierdzili, że obiekt jest obiektem małej architektury i nie wymaga pozwolenia. Organ odwoławczy, mimo uchylenia pierwszej decyzji, utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając, że obiekt narusza interesy sąsiadów i nie może zostać zalegalizowany.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. i S. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. i S. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] maja 2004 r Nr [...] po rozpoznaniu odwołania K. i S. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].03.2004r. nr [...] , nakazującej w/w rozbiórkę obiektu usytuowanego na działkach nr 1318/1, 1319/1,1320/1 przy ul. [...] w S. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej decyzji powołał przepis art. 138 § l pkt l k.p.a. oraz art. 5 i art. 48 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. nr 207 póz. 2016 z 2003 r. z późn. zm.) W uzasadnieniu wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał rozbiórkę obiektu wybudowanego w 2003 roku bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, zlokalizowanego na działkach nr 1318/1, 1319/1 i 1320/1 przy ul. [...] w S., którego funkcję określił jako altanę o konstrukcji szkieletowej drewnianej z dachem dwuspadowym częściowo pokrytym blachodachówką, wspartym na słupach mocowanych punktowo do fundamentu. Po rozpatrzeniu odwołania S. L. decyzja organu I-szej instancji została uchylona w całości i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia . Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było wadliwe zdaniem organu odwoławczego zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu jako budynku i podporządkowanie go przepisom Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 , póz. 690 z 2002 r. ) Ponadto w świetle zarzutów, że przedmiotowy obiekt ma służyć do ćwiczeń rehabilitacyjnych zachodziła potrzeba dokładnego ustalenia rodzaju i charakteru obiektu zgodnie z zasadą , że nawet najmniejszych wątpliwości nie można przyjąć na niekorzyść strony . Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].03.2004 r. znak [...] ponownie nakazał K. i S. L. rozbiórkę mniejszego obiektu wobec stwierdzenia samowoli budowlanej odstępując przy tym z określonej uprzednio funkcji obiektu jako altany. Organ I-szej instancji nie wyjaśnił i nie sprecyzował charakteru obiektu ani jego przeznaczenia, natomiast podtrzymał w uzasadnieniu decyzji przyczynę nakazu rozbiórki, tj. naruszenie przepisów zawartych w § 12 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie . Od w/w decyzji odwołali się K. i S. L. twierdząc , że obiekt małej architektury do którego zalicza się sporny obiekt nie wymaga w/g przepisu art. 29 ust. l pkt 22 ustawy Prawo budowlane , pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia i wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy . Organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy i przeprowadził w dniu 20 maja 2005 roku rozprawę i oględziny w terenie. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził że na w/w działkach istnieje obiekt konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,15 x 6,40m i wys. 4.25m z dwuspadowym dachem pokrytym w dniu oględzin folią, przygotowanym pod pokrycie blachodachówką, wspartym na 4 słupach przytwierdzonych przy pomocy stalowych kotew do punktowych fundamentów , bez ścian zewnętrznych . Pod całością tego obiektu istnieje betonowa wylewka grubości 10cm. ze spadkiem z połowy dachu w kierunku działki sąsiedniej, odległość słupów konstrukcyjnych od granicy działki wynosi ok. 45 cm , natomiast krawędź okapu dachu znajduje się w odległości ok. 20 cm od tej granicy . S. L. podtrzymał swoje dotychczasowe oświadczenia o docelowym przeznaczeniu obiektu na cele rekreacji i wypoczynku oraz do utrzymania porządku na działce. Zadeklarował też chęć wykonania rynny i śniegołapów oraz zamiar pozostawienia obiektu w formie otwartej wiaty , bez zabudowanych ścian, ewentualnie z lekką, ażurową obudową . M. i J. S., właściciele działki sąsiedniej stwierdzili , że niniejszy obiekt był budowany z zamiarem wykorzystania go do garażowania samochodów i takim celom obecnie służy ponieważ są w nim garażowane dwa samochody i w ich przekonaniu takim celom będzie służył w przyszłości z uwagi fakt, że inwestorzy nie posiadają innego miejsca przeznaczonego na garaż. Podkreślili niekorzystne skutki oddziaływania spornego obiektu na ich posesję , jak spływ wód opadowych i śniegu z dachu , emitowanie spalin i hałasu. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w zakresie podanej w uzasadnieniu decyzji argumentacji niemniej jednak stwierdził, że zaskarżona odwołaniem decyzja odpowiada prawu. W ocenie organu odwoławczego obiekt ten ze względu na swoje gabaryty oraz skutki oddziaływania na otoczenie nie jest w żaden sposób porównywalny z żadnym z obiektów wymienionych w art. 3 pkt 4 w/w ustawy pod pojęciem "obiekt małej architektury", natomiast jest znacznie większy od obiektów wymienionych w art. 29 ustawy Prawo budowlane których budowa wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Obiekt ten nie wykazywał w pełni cech altany natomiast wyczerpuje znamiona wiaty. Art. 29 ust. l pkt 2 i art. 30 ust .l pkt l (Dz. U. nr 207 póz. 2016 z 2003 r. z późn. zm.) stanowi , że budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 10 m2 , bez względu na jej przeznaczenie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej . Wiata będąca przedmiotem postępowania o wym. 5,15 x 6,40 m posiada powierzchnię zabudowy 32,96 m2 i wymagała pozwolenia na budowę oznacza to , że inwestor tego obiektu dopuścił się samowoli budowlanej . Legalizacja samowoli budowlanej na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane jest możliwa, jeżeli między innymi "nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem" . W ocenie organu obiekt ten narusza przepisy art. 5 ust .l pkt 9 w/w ustawy Prawo budowlane tj. nie zapewnia poszanowania występujących w zasięgu oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich ze względu na następujące stwierdzone uciążliwości i wady : - przy tej wielkości powierzchni dachu oraz jego spadku skierowanym w kierunku działki sąsiedniej ewentualne zastosowanie rynny nie będzie wystarczającym zabezpieczeniem przed spływem wód opadowych bezpośrednio na sąsiednią działkę , zwłaszcza przy deszczach intensywnych i ulewnych; - przewidywane przez właściciela zastosowanie śniegołapów nie będzie wystarczającym zabezpieczeniem przed zsuwającym się śniegiem na działkę sąsiednią z połaci dachowej, której okap znajduje się w odległości ok. 20 cm od granicy działki; - ogranicza możliwość zagospodarowania i ewentualnej zabudowy działki sąsiedniej ; Legalizacja zaistniałej samowoli budowlanej byłaby możliwa pod warunkiem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem . Jednak spełnienie tego warunku w niniejszym przypadku i doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu , który nie naruszałby w/w słusznych interesów właścicieli działki sąsiedniej, wiązałoby się z koniecznością całkowitej zmiany kształtu i konstrukcji dachu ze skierowaniem spadku z całej połaci dachowej na teren własnej działki , jego obniżeniem lub odsunięciem obiektu od granicy działki sąsiedniej , co praktycznie oznacza konieczność rozbiórki jeśli nie całości obiektu, to przynajmniej jego znacznej części. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący K. i S. L. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucili jej legalność. W uzasadnieniu skargi wskazali na brak konsekwencji organów orzekających w sprawie co do kwalifikacji spornego obiektu oraz dowolność w ocenie jego legalizacji . Rozważania organu o niemożliwości jego legalizacji są czysto teoretyczne i w tym zakresie winien się wypowiedzieć biegły z zakresu prawa budowlanego. Wadliwa interpretacja przepisu art. 5 ust.1 pkt 9 prawa budowlanego powoduje wadliwość zaskarżonej decyzji i uzasadnia uwzględnienie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Decyzja będąca przedmiotem skargi została wydana w oparciu przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane / Dz.U z 2003 r Nr 207 poz. 2016 ze zm/ Art. 28 w/w ustawy stanowi ,że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 – 31 . W ocenie Sądu, powierzchnia oraz konstrukcja tego obiektu daje podstawę zakwalifikowania go do obiektu budowlanego / wiata/ , którego posadowienie wymaga pozwolenia budowlanego a jego brak ocenia się jako samowolę budowlaną / art. 48 ust.1 / Przepisy wymienionej ustawy / art. 48 ust.2 pkt 1-3 / dają możliwość legalizacji takiego obiektu jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem . W niniejszej sprawie zostało wykazane , że sporny obiekt posadowiony został w okolicznościach samowoli budowlanej natomiast jego legalizacja jest niemożliwa z uwagi na usytuowanie jego w odległości 20 cm od granicy działki sąsiedniej . Takie usytuowanie obiektu nie zapewnia poszanowania występujących w zasięgu oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich w tym wypadku właścicieli działki sąsiedniej własności M. i J. S. Zarzuty podnoszone zarówno w odwołaniu jak i w skardze w świetle w/w przepisów ustawy są nieskuteczne gdyż nie przewidują one innych odstępstw powodujących legalizację samowoli budowlanej. W tym stanie sprawy Sąd stwierdził , że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie, dlatego skargę jako nieuzasadnioną oddalił po myśli art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło