II SA/Rz 568/06

WyrokWSA w Rzeszowie2007-01-29

Skład orzekający: AWSA Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy, w którym stroną była osoba zmarła przed wszczęciem postępowania, a jej następcy prawni nie zostali ustaleni i nie brali udziału w postępowaniu, jest dotknięte wadą uzasadniającą wznowienie postępowania i uchylenie decyzji?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne, w którym stroną była osoba zmarła przed jego wszczęciem, a jej następcy prawni nie zostali ustaleni i nie brali udziału w postępowaniu, jest dotknięte wadą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Brak prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, w którym strony nie brały udziału bez swojej winy, stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie dachu budynku mieszkalnego. Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy, powołując się na konieczność rozbiórki budynku. SKO uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ nie może badać kwestii objętych Prawem budowlanym ani kwestionować ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie WSA w Rzeszowie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że postępowanie było prowadzone z udziałem osoby zmarłej przed jego wszczęciem, a jej następcy prawni nie zostali ustaleni.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. Z. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: AWSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2007 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2006 roku, Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2006 roku, nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. Z. kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi J. Z. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2006 roku, Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na inwestycję pod nazwą przebudowa dachu na budynku mieszkalnym, jednorodzinnym, na działce nr 2040 w M. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu 8 listopada 2005 roku E. W. złożyła wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na inwestycję pod nazwą "rozbudowa, nadbudowa i przebudowa istniejącego budynku mieszkalnego w części dotyczącej dachu, na działce o nr 2040/1 obr. M., położonej w M.. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku, nr [...] Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy na wyżej wskazaną inwestycję. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 54 i art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jednolity tekst – Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity – Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej powoływana jako k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż poprzednią właścicielką nieruchomości, której dotyczy postępowanie była K. B.. W dniu [...] sierpnia 1981 roku Naczelnik Gminy decyzją nr [...] udzielił jej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego (bez garażu) o wymiarach 9,50 x 11,00 na parceli nr 2680 położonej we wsi M. Pozwolenie to zawierało szereg warunków, w tym między innymi obowiązek dokonania rozbiórki dotychczas zamieszkałego budynku, w terminie 30 dni od zakończenia budowy, której dotyczyła decyzja. W dniu 6 sierpnia 1996 roku A. B. zawiadomił Urząd Rejonowy o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, którego dotyczyło w/w pozwolenie z 24 sierpnia 1981 roku. W ocenie organu ustalenie warunków zabudowy na planowaną przez E. W. rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku nr 474 w M. jest niezasadne, ponieważ budynek ten winien być rozebrany w terminie 30 dni od 6 sierpnia 1996 roku. W dniu 15 lutego 2006 roku odwołanie od wyżej powołanej decyzji wniosła E. W. Jako okoliczności mające je uzasadniać wskazała – poza krzywdzącym charakterem decyzji – iż w zaskarżonej decyzji nie powołano przepisów prawa, które uzasadniałyby nieuwzględnienie jej wniosku. Ponadto zarzuciła, iż powołana przez organ I instancji decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] sierpnia 1981 roku nr [...] została uchylona decyzją Wojewody z [...] listopada 1981 roku, nr [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania E. W. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w ramach postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy organ nie może rozstrzygać i badać kwestii unormowanych w art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W szczególności organ nie jest prawnie umocowany do badania tego, czy na terenie którego dotyczy projekt zagospodarowania znajdują się budynki, w stosunku do których orzeczono nakaz rozbiórki. Kwestia ta może być przedmiotem zarzutów w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Ponadto organ wytknął, iż powołana w uzasadnieniu decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] sierpnia 1981 roku nr [...] nie zawiera stwierdzenia ostateczności. Okoliczność ta w relacji do zarzutu odwołującej o uchyleniu w/w decyzji, rodzi wątpliwości co do tego, czy orzeczony obowiązek rozbiórki pozostał faktycznie w mocy. SKO [...] dostrzegło również naruszenie przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a. Od wszczęcia postępowania w dniu 14 października 2005 roku do powiadomienia stron o tym fakcie w dniu 5 stycznia 2006 roku minęło ponad dwa miesiące. W okresie tym organy przeprowadziły szereg czynności, o których strony nie wiedziały, ani nie miały możliwości w nich uczestniczyć. W dniu 17 maja 2006 roku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła skarga A. M. i J. Z. na w/w decyzję z [...] marca 2006 roku, nr [...]. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 717) poprzez przyjęcie, że możliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy mimo ustalenia, że zarówno taka decyzja jak i decyzja o lokalizacji inwestycji są aktami związanymi, a przedmiotem postępowania w sprawie warunków zabudowy jest zagwarantowanie ładu przestrzennego z uwzględnieniem między innymi wymagań funkcjonalnych, gospodarczych i społecznych. Ponadto skarżący zarzucili obrazę art. 10 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ podejmował czynności w sprawie nie zapewniając przy tym stronom czynnego w nich udziału. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Uzasadniając zajęte stanowisko organ powołał okoliczności analogiczne jak w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 26 września 2006 roku, sygn. akt II SA/Rz 568/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A. M. z uwagi na jej nieopłacenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane. Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071), powoływanej dalej jako k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ów przepis jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I oraz II instancji orzeczenia swoje kierowały do wnioskującej - E. W. – oraz do władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania. Wśród osób tych znajdowała się również H. K., jako władająca działką o nr ewidencyjnym 2038. W konsekwencji uznania H. K. za stronę postępowania, kierowano do niej całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje wydane przez organy obu instancji. Wójt Gminy, jako adresatów swojej decyzji podał łącznie H. K. i J. Z. pomimo, iż osoby te nie były współwładającymi jednej nieruchomości – każda z tych osób władała odrębną nieruchomością, i nie miały tego samego miejsca zamieszkania. Jak wynika z akt administracyjnych organ I instancji ustalił, iż H. K. jest matką J. Z. (rozdzielnik do projektu decyzji w aktach administracyjnych organu I instancji). Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia [...] lutego 2006 roku, nr [...], podpisał się A. Z. Organ II instancji swoją decyzję doręczał oddzielnie H. K. i J. Z.. O ile ostatnia z wymienionych decyzję odebrała, to H. K.tego nie uczyniła, a na kopercie widnieje adnotacja "adresat zmarł". W toku postępowania sądowego Sąd ustalił, że H. K. zmarła 3 października 1987 roku - skrócony odpis aktu zgonu (k. 35) – a więc przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Mając na uwadze tę okoliczność należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organami I i II instancji obarczone jest wadą przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która skutkować musi uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej. Postępowanie administracyjne toczyło się bowiem bez ustalenia następców prawnych jednej ze stron - władającej jedną z nieruchomości sąsiednich w stosunku do tej, której dotyczyły decyzje organów obu instancji. Oznacza to, iż krąg stron postępowania administracyjnego nie został ustalony w sposób prawidłowy i pełny. Następcy prawni H. K. nie brali udziału w postępowaniu bez swojej winy – wskutek braku wiedzy organu administracyjnego o jej śmierci. Przyjąć więc należy, iż wbrew treści art. 10 i 28 k.p.a. w postępowaniu nie brały udziału podmioty korzystające z przymiotu strony. Okoliczność ta, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę, dla skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2006 roku, nr [...]. Uchylenie decyzji powoduje, że zbędnym jest odnoszenie się do treści i zarzutów skargi. Mając całość powyższego na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając przy tym na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej uiszczony w sprawie wpis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło