II SA/Rz 57/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia I. Umorzyć postępowanie o przyznanie G. F. prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata. II SA/Rz 57/08 U z a s a d n i e n i e G. F. w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z zawartych w nim informacji nt. stanu rodzinnego, majątku i dochodów wynika, iż: - skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z siostrą, której jest prawnym i faktycznym opiekunem (jak wynika z akt administracyjnych sprawy, siostra skarżącej ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i wymaga stałej opieki), - posiadany przez nie majątek obejmuje drewniany dom o pow. 88 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,29 ha, - na uzyskiwane dochody składa się pobierane przez skarżącą świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 420 zł. oraz renta rodzinna i socjalna jej siostry w wysokości 1365 zł. Renta ta przeznaczana jest w większości na zaspokojenie potrzeb siostry wnioskodawczyni, co wynika głównie ze stanu jej zdrowia - rozpoznany nowotwór i związana z tym chemioterapia, wymagająca dobrego odżywiania i stosowania leków. Z uwagi na zły stan zdrowia (karty leczenia szpitalnego), leczenia wymaga również sama skarżąca. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zatem sprawa stanowiąca przedmiot skargi objęta jest zakresem regulacji tego artykułu, G. F. jest z mocy ustawy zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie (oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie nie będzie wzywana do ich opłacenia). Zatem jej wniosek o zwolnienie od tych kosztów nie może zostać uwzględniony, a objęte nim postępowanie podlega umorzeniu. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpatrzeniu pod względem spełnienia zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. wykazania przez osobę wnioskującą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują automatycznego ustanawiania zastępcy prawnego dla osoby zwolnionej od kosztów sądowych lub korzystającej z ustawowego zwolnienia od nich). Dokonana w kontekście tej regulacji analiza możliwości płatniczych skarżącej w dostateczny sposób potwierdza jednak zasadność tej części złożonego przez nią wniosku. Mimo że łączna wysokość świadczeń pobieranych przez nią i jej siostrę (1785 zł.) nie wydaje się rażąco niska, pod uwagę oprócz kosztów zwykłego utrzymania (zakup żywności, opłaty) należy wziąć niewątpliwie aktualnie zwiększone obciążenie wydatkami wynikającymi ze stanu ich zdrowia, w tym przede wszystkim znajdującej się pod stałą opieką wnioskodawczyni jej siostry. W ocenie Sądu nie pozwala to na poniesienie przez G. F. wydatków związanych z ustanowieniem fachowego pełnomocnika z wyboru, zwłaszcza że nie dysponuje ona także żadnymi oszczędnościami czy wartościowymi składnikami majątkowymi, które w wyniku ewentualnego spieniężenia mogłyby być na ten cel przeznaczone. Skoro zatem sytuacja materialno – bytowa skarżącej nie budzi wątpliwości co do jej zgodności ze stanem faktycznym wyczerpując przy tym ustawową przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do wniosku i ustanowienie dla wnioskującej zastępcy prawnego w osobie adwokata. Odmienne uznanie pozbawiałoby skarżącą możliwości skorzystania z pełni przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, dla których realizacji decydujące znaczenie ma wyłącznie rzeczywisty brak możliwości poniesienia kosztów postępowania (w całości lub w części); z uwagi na treść art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy poza analizą podstaw do przyznania prawa pomocy pozostaje celowość ustanowienia zastępcy prawnego, co mogłoby sugerować zawarte we wniosku twierdzenie skarżącej, iż "potrzebna mi jest pomoc w weryfikacji całej dokumentacji". Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit. b oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.