II SA/Rz 574/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dni 31 października 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego dopuszczalnego poziomu hałasu - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę B. M. w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego dopuszczalnego poziomu hałasu. Skarżąca złożyła następnie wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że mieszka sama w drewnianym domu. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 7 ar. Dochód, który uzyskuje to emerytura w wysokości 930 zł. Ponosi wydatki na leczenie. Oświadczenie powyższe uznano za niewystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony i dlatego wezwano ją do jego uzupełnienia poprzez podanie danych w zakresie: średnich miesięcznych wydatków na wyżywienie, leczenie, utrzymanie domu, z tytułu korzystania z telefonu i Internetu, posiadania pojazdów mechanicznych i związanych z nimi wydatków, sposobu wykorzystania posiadanej nieruchomości rolnej i źródła, z którego pokryty został wpis od skargi w kwocie 200 zł. Ponadto, skarżąca wezwana została do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres od 1 sierpnia 2016 r. do dnia wykonania wezwania. Wezwanie powyższe doręczone zostało B. M. w dniu 14 października 2016 r. i do 21 października 2016 r., jak też do dnia rozstrzygania w przedmiocie niniejszego wniosku, nie została udzielona jakakolwiek odpowiedź. Strona uiściła natomiast opłatę w wysokości 100 zł (wzywana była o powyższe w związku z zażaleniem na wskazane wyżej postanowienie Sądu z dnia 11 lipca 2016r.). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: B. M. ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, co składa się na częściowe prawo pomocy w świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Jego przyznanie stronie ustawodawca uzależnił od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Spoczywający na ubiegającym się o wsparcie od Państwa ciężar dowodu odnośnie do przesłanek jego przyznania związany jest z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą, że to strony postępowania obowiązane są do ponoszenia jego kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zasadniczo to stronę obciążają koszty postępowania, a tylko wyjątkowo, gdy zachodzą określone przez prawodawcę przesłanki, może ona liczyć na dofinansowanie ze środków publicznych. Przy czym, to właśnie wnioskodawca winien przedstawić informacje, z których wynikałaby potrzeba uwzględnienia jego żądania. Wynika to także z treści art. 252 § 1 P.p.s.a., który nakłada na wnioskującego o prawo pomocy złożenie oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Aby ułatwić stronie podanie wszystkich niezbędnych do rozpoznania jej wniosku danych, ustawodawca przewidział w art. 255 P.p.s.a. możliwość skierowania do niej wezwania o dodatkowe oświadczenie i (lub) dodatkowe dokumenty. Stosowane ono może być wówczas, kiedy oświadczenie strony zawarte w jej wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu rodzinnego, majątkowego i możliwości płatniczych bądź też budzi ono wątpliwości. W niniejszej sprawie skorzystano z przedstawionego wyżej instrumentu, kierując do skarżącej wezwanie o podanie określonych w nim danych i przedłożenie wskazanych dokumentów. B. M. nie udzieliła jednak na nie odpowiedzi. Uiściła jedynie kwotę 100 zł. Tym samym zasadna jest odmowa przyznania jej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. To bowiem w interesie strony jest przedstawienie danych dotyczących jej sytuacji materialnej. Gdy jest ich zbyt mało do dokonania rzetelnej oceny złożonego wniosku, strona wzywana jest do ich uzupełnienia. Jeśli jednak odmawia ona podjęcia z Sądem należytej współpracy, to uzasadnia to przyjęcie, iż nie wykazała ona spełnienia w jej wypadku przesłanki przyznania prawa pomocy, o które się ubiega. Zaadresowane do wnioskodawczyni wezwanie z art. 255 P.p.s.a. miało na celu szczegółowe wyjaśnienie jej sytuacji finansowej. Strona ubiega się bowiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a pomimo tego uiszcza kwotę 100 zł ich tytułem. Wcześniej zaś opłaciła swoją skargę, uiszczając 200 zł. Musiało to zrodzić wątpliwości co do faktycznych możliwości płatniczych skarżącej, których jednak ta w żaden sposób nie wyjaśniła. Uznając więc, że B. M. nie wykazała zaistnienia sytuacji, którą ustawodawca potraktował jako przesłankę przyznania prawa pomocy, odmówiono uwzględnienia jej żądania. Podstawę powyższego stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.