II SA/Rz 575/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-06-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który otrzymuje rentę, dochody z pracy dorywczej oraz pomoc od rodziny, jest uprawniony do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa uniemożliwiała mu samodzielne pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wskazane przez niego wydatki na telefon, Internet, środki higieny, ubranie i środki czystości, a także pomoc otrzymywana od rodziny, nie uzasadniają przyznania prawa pomocy. Łączny dochód wnioskodawcy oraz możliwość ograniczenia bieżących wydatków pozwalają na samodzielne sfinansowanie kosztów postępowania.Stan faktyczny
E. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, dołączając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał na niską rentę, dochody z pracy dorywczej oraz pomoc rodziny, a także przedstawił swoje miesięczne wydatki. Sąd wezwał do uzupełnienia oświadczenia, po czym wnioskodawca podał wyższe dochody i szczegółowo opisał wydatki, w tym na utrzymanie samochodu i pomoc od rodziny. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację finansową wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy E. P. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
E. P. dołączył do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że pobiera rentę w kwocie 710 zł, z której nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Dodatkowo podejmuje prace dorywcze, jak też korzysta z pomocy rodziny. Jest współwłaścicielem 1/2 części mieszkania o pow. ok. 40 m.kw., jak też samochodu osobowego. Comiesięczne wydatki skarżącego są następujące: czynsz – 430 zł, gaz – 25 zł, energia elektryczna – 100 zł, wyżywienie – 300 zł, środki higieny – 100 zł, ubranie – 100 zł, lekarstwa – 60 zł, środki czystości – 100 zł.
Celem uzyskania od wnioskodawcy dodatkowych informacji wezwano go do uzupełnienia złożonego oświadczenia. W odpowiedzi podał on, że średnia miesięczna wysokość netto dochodu uzyskiwanego z pracy dorywczej to 1200 zł. Z kolei od ojca uzyskuje co miesiąc kwotę 320 zł tytułem czynszu na mieszkanie, a od siostry kwotę 250 zł. Podlegają one zwrotowi "w miarę możliwości". Wydatki z tytułu korzystania z telefonu i Internetu to 180 zł miesięcznie, natomiast utrzymanie samochodu to kwota 1100 zł miesięcznie, a składają się na nią: paliwo, ubezpieczenie, badanie techniczne, naprawy. Wynagrodzenie dla reprezentującego skarżącego pełnomocnika uiścił jego ojciec.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
E. P. nie wykazał, by sytuacja, w której się znajduje, wymagała wsparcia ze środków publicznych, z których finansowana jest instytucja prawa pomocy. Tylko zaś osoba, która udowodni, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny uprawniona jest do uzyskania prawa pomocy, o czym przesądza treść art. 246 § § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), określanej dalej jako "P.p.s.a.". W kontekście okoliczności niniejszej sprawy zwrócenia uwagi wymaga, że wedle powołanego wyżej przepisu, tylko wydatkom zmierzającym do zaspokojenia podstawowych potrzeb można przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z uiszczeniem należności publicznoprawnych. Takimi koniecznymi wydatkami nie są w wypadku wnioskodawcy te na środki higieny, ubranie oraz środki czystości w wymiarze po 100 zł miesięcznie. Trudno za mający charakter niezbędny uznać także wydatek na telefon i Internet w kwocie 180 zł. Ponadto, należy zwrócić także uwagę na stałą pomoc od członków rodziny, na którą skarżący może liczyć. Nie wskazał on przyczyn, dla których nie mogłaby ona objąć także kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Poza tym, skarżący wzywany był do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres od 1 marca 2016 r. do dnia wykonania wezwania. Odpowiedź na wezwanie przedłożona została w dniu 23 maja 2016 r., zaś przedstawiony wyciąg kończy się na kwietniu 2016 r. Niepełna realizacja treści wezwania nie może zaś przemawiać za przychyleniem się do wniosku strony.
Z tych względów uznano, że brak jest podstaw do udzielenia E.
P. wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. Z przedstawionej bowiem przez niego sytuacji nie wynika, by miał trudności w zaspokojeniu wszystkich swoich potrzeb i to nie tylko tych związanych z egzystencją (np. wydatek na telefon i Internet). Strona utrzymuje się bowiem nie tylko – jak pierwotnie wskazała -z renty w kwocie 710 zł, ale także środków pieniężnych pochodzących z pracy dorywczej w wysokości 1200 zł miesięcznie. Nie można uznać, by osoba uzyskująca dochód w łącznej miesięcznej kwocie 1910 zł, a dodatkowo jeszcze wsparcie finansowe od rodziny (ze spłatą "w miarę możliwości") nie była w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, których obecna wysokość to 200 zł tytułem wpisu od złożonej skargi. Następne zaś ewentualne najbardziej prawdopodobne koszty to także kwota 200 zł (100 zł za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w razie oddalenia skargi oraz 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej). Skarżący nie jest zmuszony do ponoszenia jakichś szczególnych wydatków, a ograniczając te aktualnie ponoszone jest w stanie wygospodarować kwoty niezbędne do samodzielnego sfinansowania kosztów udziału w niniejszym postępowaniu.
O odmowie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło