II SA/Rz 576/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-12-10

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPF, ale zawierający braki formalne w niektórych rubrykach, może zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli braki te zostały uzupełnione w załączonym oświadczeniu, a wnioskodawca jest w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, mimo braków formalnych w niektórych rubrykach formularza PPF, może zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli braki te zostały uzupełnione w załączonym oświadczeniu, a sytuacja życiowa i zdrowotna wnioskodawcy potwierdza jego całkowitą zasadność. Kluczowe jest faktyczne wykazanie braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co zapewnia realizację prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Wniosek ten, mimo pierwotnego pozostawienia bez rozpoznania z powodu niezłożenia na urzędowym formularzu, został następnie złożony ponownie na formularzu PPF. Skarżący, przebywający w domu pomocy społecznej i otrzymujący niską emeryturę, przedstawił swoją trudną sytuację życiową i zdrowotną, załączając dokumenty potwierdzające jego stan majątkowy i zdrowotny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy pieniężnej postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. M. C. w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i przydzielenie mu adwokata z urzędu; wniosek ten z uwagi na jego niezłożenie na urzędowym formularzu PPF - mimo skierowanego do skarżącego wezwania - zarządzeniem z dnia 29 września 2008 r. został pozostawiony bez rozpoznania. Skarżący wezwany następnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. ponownie zwrócił się o zwolnienie od niego, argumentując to tragiczną sytuacją życiową i zdrowotną, załączając m.in. kserokopie decyzji o waloryzacji emerytury z dnia 15 marca 2008 r. (wg niej po potrąceniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w kwocie 1079 zł. do wypłaty otrzymuje 354 zł.) oraz kart informacyjnych leczenia szpitalnego za okres 25 - 28 grudzień 2005 r. (choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca) i 2 - 11 marca 2008 r. (protezoplastyka stawu biodrowego). W złożonym w wyniku kolejnego wezwania wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, odwołując się w jego uzasadnieniu do załączonego i podpisanego przez siebie "oświadczenia - relacji"; wynika z niego m.in., iż od 1994 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej (jego dom od tego okresu ze względów technicznych nie nadaje się do zamieszkania), a otrzymywaną przez siebie część emerytury przeznacza na zakup lekarstw, sprzętu rehabilitacyjnego oraz bieżące zakupy odzieży, owoców, warzyw i środków toaletowych. Z zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika jedynie fakt posiadania przez niego nieruchomości rolnej o pow. 33 ary, od której opłaca podatek w kwocie 57 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Co do zasady wniosek skarżącego, mimo jego złożenia na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF dotknięty jest brakami formalnymi w postaci niewypełnionych rubryk dot. informacji o przedmiocie zaskarżenia, stanie rodzinnym, majątkowym (obejmującym posiadane nieruchomości - oprócz rolnej, zasoby pieniężne i przedmioty wartościowe) oraz dochodów. Ponieważ jednak wnioskodawca integralną częścią wniosku uczynił złożone wraz z nim "oświadczenie - relację", na które powołał się w jego uzasadnieniu, a które czyni zadość wymogowi udzielenia informacji w podanym wyżej zakresie, uznano, iż nie stoi to na przeszkodzie do merytorycznego rozpoznania wniosku bez uprzedniego wzywania skarżącego do usunięcia tych braków (wzięto przy tym pod uwagę, iż ich usunięcie i tak następuje w formie pisemnego oświadczenia wnioskodawcy, uwzględniono jednocześnie ustalony na podstawie akt sprawy jego wiek - 81 lat i stan zdrowia - poparty adnotacją o chorobie na odesłanym zwrotnie wraz z formularzem PPF wezwaniem do jego złożenia). Przeszkodą do rozpoznania wniosku nie jest też brak wypełnionych rubryk odnoszących się do informacji o przedmiocie zaskarżenia, bowiem nie ulega wątpliwości, do jakiej sprawy wniosek został złożony (wynika to zwłaszcza z sygnalizowanego wyżej przesłania wraz z drukiem PPF wezwania do jego złożenia, oznaczonego sygnaturą sprawy). Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata wiąże się z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, co w przypadku osoby fizycznej związane jest z wymogiem wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Wg dokonanej oceny, okoliczności na których M. C. opiera swój wniosek potwierdzają jego pełną zasadność. Skarżący przebywając w domu pomocy społecznej i ponosząc związane z tym opłaty nie ma możliwości wygospodarowania dodatkowych środków na pokrycie kosztów postępowania, mimo iż co do zasady pobierana przez niego emerytura nie należy do najniższych. Bez wątpienia nie pozwala mu na to pozostająca do jego dyspozycji kwota 354 zł., z której opłaca wydatki związane z leczeniem i zaspokojeniem innych potrzeb osobistych. Jego nienajlepszą kondycję finansową potwierdza wniesiona skarga i akta administracyjne sprawy, związane z dochodzeniem przez skarżącego pomocy finansowej na pokrycie kosztów leczenia. Nie dysponuje on także żadnymi zasobami finansowymi i składnikami majątkowymi, które ewentualne mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów (w całości lub w części) związanych z jego udziałem w sprawie. Wiek i stan zdrowia skarżącego wyklucza podejmowanie przez niego we własnym zakresie jakichkolwiek działań, mogących poprawić jego sytuację materialno - bytową. Brak jest również podstaw do przyjęcia, iż mimo przebywania w domu pomocy społecznej może on liczyć na jakiekolwiek wsparcie ze strony osób trzecich, w tym członków rodziny (z "oświadczenia - relacji" skarżącego wynika, iż posiada on niepełnosprawnego syna który tak jak on jest pensjonariuszem placówki zapewniającej całodobową opiekę, a córka z wnukiem boryka się z problemami mieszkaniowymi i zamieszkuje w hotelu pracowniczym). Złożony wniosek i zawarte w nim oświadczenie nie nasuwa wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistością, spełniając przy tym ustawowe kryterium do przyznania całkowitego prawa pomocy. Decydujące znaczenie odgrywa w tym faktyczny brak możliwości poniesienia przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Skoro zatem M. C. nie posiada żadnych realnych możliwości opłacenia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z wyboru, skutkuje to uwzględnieniem złożonego przez niego wniosku. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło