II SA/Rz 578/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości -skargę oddala- II SA/Rz 578/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania A. P. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia[...] maja 2007r. nr[...], zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości A. P. nr ewid. 211 o pow. 0,94 ha na nowe działki nr 211/1; 211/2; 211/3; 211/4 ze wskazaniem, że przedstawiony projekt podziału został włączony do dokumentacji Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. w dniu [...].02.2007r. pod nr [...] a decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej i ewidencji gruntów. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwana dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 94 ust. 1, art. 95 pkt 6, art. 97 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 41 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm.). W odwołaniu skarżąca wniosła o zmianę planów budowy trasy zjazdu z autostrady A-4 i pozostawienie działki nr 211 przy obecnym właścicielu. Podniosła, że [...].05.2007r. otrzymała pismo od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, z którego wynika, że w trakcie szczegółowego projektowania elementów autostrady sprawa zajęcia działki nr 211 będzie ponownie analizowana. Stwierdziła, że po wybudowaniu autostrady zamieszkiwanie w domu, będzie bardzo uciążliwe wręcz niemożliwe, bo projektowana droga przebiega przy samym oknie domu. Dokoła domu skarżącej istnieją tylko odłogi i można przenieść zjazd kilka metrów dalej, nie pozbawiając skarżącej działki nr 211/2. W przypadku negatywnego rozpatrzenia odwołania wniosła o wykup działki. Organ odwoławczy uznał, że argumenty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Wyjaśnił, że Wojewoda w dniu [...] grudnia 1998r. wydał decyzje nr [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-4 na terenie województwa [...] na odcinku od granicy z województwem [...] km 542+647,13 zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 i decyzja ta jest ostateczna. Zestawienie załącznika graficznego wskazanej decyzji Wojewody z mapą przedstawiającą projekt podziału nieruchomości zatwierdzony zaskarżoną decyzja Burmistrza z [...] maja 2007r. pozwala stwierdzić, że działka nr 211 położona w miejscowości B. przeznaczona jest pod realizację inwestycji celu publicznego - autostrada A-4. Zatem podział nieruchomości jest zgodny z przepisami w zakresie, w jakim są one stosowane w tym postępowaniu. Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie w uchwale 5 sędziów zajął stanowisko, że organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w decyzji o ustalenie lokalizacji autostrady. Wskazał też, że linia rozgraniczająca teren przeznaczony pod inwestycję jest jednoznacznie granicą nowoutworzonych działek wydzielonych pod autostradę (uchwała NSA z 4.03.2002r. sygn. akt OPK 25/01 ONSA 2002/4/140). Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. nr 268, poz. 2663) nie upoważniają organu zatwierdzającego podział nieruchomości do weryfikowania linii rozgraniczających teren przewidziany pod autostradę. Organ administracji publicznej zatwierdzający projekt podziału nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, związany jest liniami rozgraniczającymi teren wyznaczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Kwestia wykupu nieruchomości może być przedmiotem oceny w postępowania wywłaszczeniowym. W skardze do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji; bądź o zmianę obydwu tych aktów prawnych w ten sposób, że unieważnia się podział działki nr 211 położonej w B. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przewidzianych prawem. Podała, że nigdy nie doręczono jej decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 1998r. o lokalizacji autostrady, dlatego nie mogła być stroną tego postępowania i skutecznie jej zaskarżyć. Nadto w okresie dwóch lat powinny nastąpić dalsze czynności prawne, w tym zmierzające do podziału działek. Wbrew twierdzeniom organu naruszono przepisy o terminie ważności decyzji lokalizacyjnej. Czynności lokalizacyjne winny być wykonywane w terminach określonych prawem i dlatego stanowisko Kolegium jest sprzeczne z art. 5 Kodeksu cywilnego. Z materiału dowodowego nie wynika na czyj wniosek wszczęto niniejsze postępowanie. Od wydania decyzji lokalizacyjnej do czasu podziału działki upłynęło 9 lat. Przywołane rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zapadły w niepełnym składzie nie mają mocy prawnej, ani skutku wiążącego. Wykonanie czynności z obydwu decyzji spowoduje nieodwracalne skutki, gdyż niemożliwym będzie dalsze zamieszkiwanie w budynku na działce nr 211, a działka stanie się bezużyteczna. Zarówno w art. 10 k.p.a., jak i w Kodeksie cywilnym istnieje odesłanie do zasad współżycia społecznego , co chroni przed szkodliwym działaniem prawa i bezdusznych urzędników. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że upływ czasu od dnia wydania decyzji o lokalizacji autostrady płatnej nie ma w niniejszej sprawie znaczenia prawnego, gdyż stosownie do art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm.) decyzje o ustaleniu lokalizacji autostrady wydane do dnia wejścia w życie ustawy pozostają w mocy. Decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 27 października 1994r. o autostradach płatnych nie przewidywały żadnego okresu ważności dla decyzji o lokalizacji. Ustawa ta w zakresie doręczania decyzji stronom w art. 22 ust. 2 stanowiła, że wojewoda doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji autostrady wnioskodawcy oraz zawiadamia o jej wydaniu i treści pozostałe strony w drodze obwieszczeń w urzędach gmin i w prasie lokalnej. Przepisy powyższe obowiązują do dnia dzisiejszego. Zmianie uległa nazwa ustawy o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2571 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia NR [...] działając na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994r. o autostradach płatnych (Dz. U. nr 127, poz. 627 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad ustalił lokalizację autostrady płatnej A-4 na terenie dawnego województwa [...] na odcinku do granicy z województwem [...] km 542+960 do R. (węzeł "[...]") km. 582 +647,13 zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 do niniejszej decyzji w skali 1:5000 wg opracowania BPI Polska Sp. z o.o. Ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 1999r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zreformował wyżej powołaną decyzję w zakresie dodania w sentencji decyzji wyrazu "byłego województwa [...] i [...]", a na końcu wyrazy: "na terenie obecnego województwa [...] oraz linie rozgraniczające teren autostrady na załączniku graficznym do niniejszej decyzji"; w rozdziale I pt. "Ogólna charakterystyka inwestycji" w trzecim zdaniu po wyrazie "stanowiącym" dodać wyrazy "zbiór map ewidencji gruntów z liniami rozgraniczającymi dla odcinka od km 542+960 do km 580+000=582+647,13 załącznik 1 arkusz 1-23".; w rozdziale III pt. "Warunki techniczne realizacji inwestycji w myślniku dwunastym po wyrazie "hydranty" dodać wyraz "naziemne"; w rozdziale IV pt. "Warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i dóbr kultury" myślnik 22 staje się myślnikiem 20. W pozostałym zakresie decyzję utrzymano w mocy. Skarżąca nie kwestionowała wyżej wymienionych decyzji odnośnie jej działki, gdyż jak sama stwierdziła nie wiedziała o decyzjach. Zalegający w aktach sprawy załącznik graficzny do decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 1998r. pokazuje, że działka skarżącej nr 211 położona w B. objęta jest decyzją o lokalizacji autostrady płatnej A-4. Wymienione decyzje zostały wydane pod rządami ustawy z dnia 27 października 1994r. o autostradach płatnych (Dz. U. nr 127, poz. 627 ze zm.), która nie przewidywała żadnego terminu ważności dla decyzji o lokalizacji autostrady płatnej. Ustawa ta w zakresie doręczenia decyzji stronom w art. 22 ust. 2 stanowiła, że wojewoda doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji autostrady wnioskodawcy oraz zawiadamia o jej wydaniu i treści pozostałe strony w drodze obwieszczeń w urzędach gmin i prasie lokalnej. Zmianie uległa nazwa ustawy na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 217, poz. 2124) i aktualny tytuł ustawy brzmi "o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym" - ustawa zmieniająca nazwę weszła w życie 1 stycznia 2004r. Zarzuty skarżącej o niedoręczeniu jej decyzji o lokalizacji inwestycji wobec treści przywołanych przepisów obowiązujących w okresie wydania decyzji o lokalizacji autostrady są nieuzasadnione, gdyż w tym zakresie zostały wyłączone przez przepisy szczególne powołanej ustawy, zasady doręczania decyzji zawarte w art. 39-49 k.p.a. W dniu 25 maja 2003r. weszła w życie ustawa z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm. - zwana dalej ustawą z 10.04.2003r.). Rozdział 6 tej ustawy (art. 41- 45) zawiera przepisy przejściowe i końcowe. Zgodnie z art. 41 ust. 2 tej ustawy decyzje o ustaleniu lokalizacji autostrady wydane do dnia wejścia w życie ustawy pozostają w mocy. Zatem pomimo wydania ostatecznej decyzji o lokalizacji autostrady odcinka A-4 w 1999r. wymienioną ustawą utrzymano je w obrocie prawnym, a to oznacza, że organy mogły przechodzić do kolejnych etapów realizacji inwestycji, w tym podziałów nieruchomości, przez które przebiega trasa projektowanej autostrady. Nieuzasadniony jest zarzut skarżącej, że organy nie były uprawnione do prowadzenia postępowania o podział nieruchomości ze względu na długi okres czasu pomiędzy wydaniem decyzji o lokalizacji autostrady, a postępowaniem w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Z art. 44 tej ustawy wynika, że w okresie obowiązywania niniejszej ustawy do lokalizacji autostrad oraz do nabywania nieruchomości pod autostrady nie stosuje się art. 21-37 ustawy z dnia 27 października autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2571 ze zm. - publikator podany na dzień orzekania przez Sąd). Przepisy o nabywaniu nieruchomości pod drogi zawarto w rozdziale 3 (art. 12 do 23) ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. Po myśli art. 12 cyt. ustawy decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi zatwierdza się projekt podziału nieruchomości, a linie rozgraniczające teren wyznaczone decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi stanowią linie podziału nieruchomości oraz podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej. Organy miały podstawę prawną do wszczęcia postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości z urzędu, co zostało prawidłowo i szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wraz z przytoczeniem treści art. 94 ust. 1, art. 95 pkt 6, art. 97 ust. 3 pkt 1, ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz. 2603 ze zm.). W prowadzonym postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości nie zostały naruszone prawa procesowe strony zawarte w art. 10 § 1 k.p.a. Treść decyzji o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest jedynie potwierdzeniem treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji według wyznaczonych w niej linii rozgraniczających teren inwestycji. W świetle powołanych przepisów i przedstawionych uwag uprawnione jest twierdzenie, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości na podstawie przesłanki zawartej w art. 95 pkt 6 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) w przedmiocie wydzieleniu części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej jest decyzją deklaratoryjną. Prawotwórczy charakter ma decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Bez wpływu na treść zaskarżone decyzji są też argumenty skarżącej o znacznym pogorszeniu warunków życiowych oraz utrata możliwości racjonalnego korzystania z nieruchomości. Niewątpliwie są to ważne argumenty życiowe skarżącej, ale w tym postępowaniu nie mogły zostać uwzględnione, bowiem ustawa nie dopuściła żadnego elementu uznaniowego, który mógłby wpływać na treść zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 skargę oddalił.