II SA/Rz 579/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-01-28
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinny być ustalane według przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. czy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., jeśli ustanowienie pełnomocnika nastąpiło przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, a sporządzenie opinii po jego wejściu w życie?Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, gdy ustanowienie pełnomocnika nastąpiło przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., a sporządzenie opinii po jego wejściu w życie, powinny być ustalane według zasad ogólnych nowego rozporządzenia. Przepis przejściowy § 22 rozporządzenia z 22 października 2015 r. nie ma zastosowania, ponieważ dotyczy spraw niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie, a etap sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest traktowany jako postępowanie międzyinstancyjne.Stan faktyczny
Sąd administracyjny rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Wyrok WSA zapadł przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie kosztów pomocy prawnej, natomiast ustanowienie pełnomocnika i sporządzenie opinii nastąpiło już po jego wejściu w życie. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano pełnomocnikowi skarżącego adw. J. D. kwotę 311,70 zł (trzysta jedenaście złotych 70/100) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. J. D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 579/15 oddalającego skargę S. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego postanawia przyznać pełnomocnikowi skarżącego adw. J. D. kwotę 311,70 zł (trzysta jedenaście złotych 70/100) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na które składa się należna tytułem wynagrodzenia opłata w wysokości 250 zł, naliczone od niej 23 % podatku od towarów i usług, tj. 57,50 zł oraz zwrot poniesionych wydatków w wysokości 4,20 zł.
Wyrokiem z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...], zaś postanowieniem referendarza sądowego tego Sądu z dnia 8 grudnia 2015 r. – w wyniku rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku - przyznano mu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata, wyznaczonego następnie w osobie J. D. przez Okręgową Radę Adwokacką [...].
W dniu 21 stycznia 2016 r. wpłynęła do Sądu - sporządzona przez wyznaczonego dla skarżącego adwokata - opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od w/w wyroku (oznaczona datą 19 stycznia). W jej treści oraz
w załączonym do niej piśmie przewodnim pełnomocnik wniósł o zasądzenie – z tytułu jej sporządzenia - kosztów pomocy prawnej z urzędu, które nie zostały opłacone
w całości ani w części. Jednocześnie poinformował o przesłaniu jej odpisu listem poleconym skarżącemu oraz Dziekanowi ORA [...].
Rozpoznając przedmiotowy wniosek stwierdzono, co następuje:
_@KON@_Stosownie do art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach
o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W przypadku adwokatów zagadnienie to od 1 stycznia 2016 r. co do zasady normuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r., poz. 1801), które w § 22 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Etap procesowy, na jakim doszło do ustanowienia i wyznaczenia dla skarżącego pełnomocnika określany jest w doktrynie i praktyce mianem postępowania międzyinstancyjnego, przy czym ustanowienie nastąpiło w czasie obowiązywania (do 31 grudnia 2015 r.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zaś do wyznaczenia doszło już pod rządami "nowych" przepisów (7 stycznia 2016 r.). Zarówno wg § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 28 września 2002 r. jak i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 22 października 2015 r., sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej kwalifikowane jest jako czynność dokonywana w drugiej instancji. Ponieważ w niniejszej sprawie do wyznaczenia pełnomocnika i sporządzenia przez niego opinii doszło po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, przepis przejściowy w postaci § 22 rozporządzenia z 22 października 2015 r. nie będzie miał już zastosowania, a do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika za udzieloną z urzędu pomoc prawną znajdą zastosowanie zawarte w tym akcie zasady ogólne.
Zgodnie z jego § 2, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami tego rozporządzenia (pkt 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata (pkt 2). Stosownie do
§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. b /rozdział 4 rozporządzenia/, opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 /w niniejszej sprawie 480 zł/, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
W myśl § 4 ust. 1, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym – zgodnie z ust. 2 tego paragrafu - ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W niniejszej sprawie przyznawana tytułem wynagrodzenia opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stosownie do § 4, powinna zawierać się zatem w granicach 165 - 360 zł, uwzględniając zaś treść § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b, w granicach 240 – 360 zł.
Uwzględniając nakład pracy pełnomocnika związany z zapoznaniem się ze sprawą i sporządzeniem opinii (podzielającej poczynione przez Sąd ustalenia faktyczne i prawne), jej obszerność (11 s.), szczegółowość i argumentację, przy stosunkowo niewielkim – z uwagi na przedmiot - stopniu zawiłości sprawy, przyznano tytułem opłaty za nieopłaconą pomoc prawną kwotę 250 zł, podwyższoną na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia o należny podatek od towarów i usług,
tj. 57,50 zł.
Ponieważ ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata oprócz opłaty obejmują również jego niezbędne
i udokumentowane wydatki, za takie uznano koszty skierowanej do skarżącego korespondencji zawierającej przedmiotową opinię (4,20 zł), co zostało wykazane załączonym potwierdzeniem nadania przesyłki poleconej z dnia 20 stycznia 2016 r. (jako nie spełniający kryterium niezbędności i nie związany bezpośrednio ze świadczeniem pomocy prawnej, a tym samym nie kwalifikujący się do zwrotu, uznano analogiczny wydatek na przesłanie przedmiotowej opinii do ORA [...]).
Stosownie do powyższego, na podstawie powołanych przepisów w związku
z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło