II SA/Rz 580/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa własności działek leśnych - p o s t a n a w i a - zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. II SA/Rz 580/09 U z a s a d n i e n i e Ł. B. wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2009 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 580/09 wydanym przez referendarza sądowego odmówiono przyznania skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. Od wyżej opisanego postanowienia skarżąca wniosła w dniu 29 września 2009 r. (data prezentaty) sprzeciw. Wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Na uzasadnienie swego wniosku podała, że "jest chora na nerwy i ponosi znaczne koszty na leki". W konkluzji podkreśliła, w dalszym ciągu nie stać ją na opłacenie kosztów sądowych, wyjaśniła, że swoją sytuację przedstawiła we wniosku PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu, tj. gdy nie został on odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Należy podkreślić, że zwolnienie od kosztów sądowych w całości wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów jest wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. z której wynika, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim szczególnym przepisem jest m.in. art. 246 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości musi więc odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy, przy czym to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istotą instytucji zwolnienia od kosztów sądowych jest stosowanie jej wobec osób pozostających w ubóstwie. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, Sąd uznał, iż wniosek Ł. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ustalił, że skarżąca ma 61 lat, zamieszkuje sama i ma problemy zdrowotne. Na utrzymanie domu przeznacza co miesiąc 400 zł, a na pozostałe potrzeby przeznacza 100 zł., zaś na leki 100 zł. Ponosi koszty związane z zakupem żywności i opału. Źródłem jej utrzymania stanowi renta w wysokości 900 zł. Majątek skarżącej obejmuje drewniany dom o powierzchni 40 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4 ha. Nie korzysta z pomocy społecznej. Dokonując oceny przedstawionej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej Sąd uznał, iż Ł. B. spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Opisane dochody wystarczają jedynie na pokrycie niezbędnych jej wydatków. Nie jest możliwe aby z tych dochodów skarżąca była w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Ubocznie należy podkreślić, że przyznane częściowe zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy wyłącznie Ł. B. i nie obejmuje wpisu od skargi, który już został uiszczony solidarnie przez Ł. B. i M. F., gdyż wniosek o prawo pomocy wywiera skutki od daty jego wniesienia i nie obejmuje kosztów, które strona miała obowiązek uiścić lub też uiściła przed jego złożeniem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.