II SA/Rz 581/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2023 r. w Rzeszowie sprawy ze skargi S. S. na pismo informujące Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 27 lutego 2023 r. nr SKO.4104.3.591.2023 w przedmiocie braku okoliczności uzasadniających wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu S. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem uiszczonego wpisu od skargi. II SA/Rz 581/23 UZASADNIENIE S. S. w dniu 26 marca 2023r. wniósł w formie elektronicznej skargę na "postanowienie" Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 27 lutego 2023r. nr SKO.4104.3.591.2023 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2020r. nr [...], na mocy której zatwierdzono regulamin strzelnicy znajdującej się na działce nr [...] w S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie wniosło o odrzucenie skargi. Poinformowało, że pismem z 27 lutego 2023r. nr SKO.4104.3.591.2023 (sporządzonym w formie elektronicznej) poinformowało S. S. o braku okoliczności, które uzasadniałyby wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważność ww. decyzji Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2020r. w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy. Kolegium wskazało, że ww. pismo nie jest postanowieniem, jak mylnie przyjął Skarżący, lecz informacją o braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nieważnościowego w odniesieniu do ww. decyzji Wójta Gminy [...]. Zdaniem Kolegium kontrola ww. pisma nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, obowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 259, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wówczas skarga podlega odrzuceniu. Sąd po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że skarga podlegała odrzuceniu. Oznaczony przez Skarżącego przedmiot zaskarżenia stanowi pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 27 lutego 2023r. nr SKO.4104.3.591.2023, w którym Organ II instancji poinformował Skarżącego, że nie dostrzega okoliczności uzasadniających wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2020r. nr [...]. W dalszej części pisma Kolegium przedstawiło powody dla których uznało, że opisywane przez Skarżącego uchybienia nie świadczą o wystąpieniu przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W ocenie Sądu tak określony przez Skarżącego przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu aktów organów administracji publicznej, podlegających kontroli sądu administracyjnego. Katalog zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów organów administracji publicznej sformułowany został w art. 3 § 2-3 P.p.s.a. Wedle tej regulacji działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 par. 2 k.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Pismo Wiceprezesa SKO informujące o braku podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego z urzędu nie kwalifikuje się do ww. katalogu spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Brak jest przy tym jakiegokolwiek przepisu szczególnego, który przewidywałby kontrolę sądu administracyjnego nad tego typu korespondencją, która nie należy do władczych form decydowania o prawach i obowiązkach strony, ani też nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy administracyjnej. Zaskarżone pismo nie stanowi zatem ani decyzji administracyjnej, ani nie jest jednym z postanowień określonych w art. 3 § 2 pkt 2-3 p.p.s.a. Nie można go również zakwalifikować jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a-7 P.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 7 lipca 2022r. II SA/Bk 478/22 - dost. w bazie CBOSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wedle art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Obowiązkiem organu nadzoru jest więc w pierwszej kolejności zbadanie, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony. W ogóle nie podlega zaś sądowej kontroli brak wszczęcia postępowania nadzorczego z urzędu. Stwierdzenie przez organ braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nadzorczego nie następuje w formie postanowienia, a składającemu takie żądanie nie przysługują również żadne środki procesowe zmierzające do zmuszenia organu do podjęcia żądanych przez niego działań (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 1998 r., sygn. akt III SA 408/97, Monitor Podatkowy 1999/4/43; czy też wyrok NSA z 28 listopada 2018 r., II OSK 5/17, wyrok NSA z 9 grudnia 2020 r., I OSK 2747/18 - orzeczenia dost. w bazie CBOSA). Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w stosunku do Skarżącego SKO w Krośnie wydało również postanowienie z 20 stycznia 2023r. nr SKO.4104.5.3750.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2020r. nr [...]. Na postanowienie SKO w Krośnie z [...] stycznia 2023r. nr [...] Skarżący również wniósł skargę, zarejestrowaną pod sygn. II SA/Rz 399/23, która będzie podlegała odrębnemu rozpoznaniu. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia i odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.