II SA/Rz 582/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-07-05
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 25 października 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, mimo istnienia w obrocie prawnym decyzji wywłaszczeniowej dotyczącej części tej nieruchomości, co mogło stanowić przesłankę nieodwracalności skutków prawnych decyzji podziałowej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji o charakterze teoretycznym, które nie dokonało skonkretyzowanej oceny skutków prawnych wynikających z decyzji wywłaszczeniowej Wojewody z dnia 25 września 2007 r. W konsekwencji, organ nie wyjaśnił, czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a., co stanowiło podstawową przesłankę do rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 25 października 2011 r., która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 25 kwietnia 2006 r. zatwierdzającej podział nieruchomości. GDDKiA zarzuciła pozbawienie jej udziału w postępowaniu oraz fakt, że decyzja podziałowa wywołała nieodwracalne skutki prawne w związku z późniejszym wywłaszczeniem części nieruchomości pod drogę krajową. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że brak udziału strony jest podstawą do wznowienia postępowania, a skutki prawne nie są nieodwracalne. GDDKiA zaskarżyła decyzję SKO do WSA w Rzeszowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz zasądził od SKO na rzecz GDDKiA kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) po rozpoznaniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2017 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Podstawa prawna skarżonej decyzji wskazuje art. 138 § 1 pkt 1, art. 157 § 1, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), określanej dalej "K.p.a." w zw. z art. 93 ust. 3 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej w dalszej części "u.g.n.".
Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Wójt Gminy [...] zatwierdził podział nieruchomości oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów wsi L. gminy [...] jako działka nr 218 o pow. 0,22 ha, stanowiącej własność W. B. na działki nr: 218/1 o pow. 0,04 ha, 218/2 o pow. 0,12 ha oraz nr 218/3 o pow. 0,06 ha.
W związku ze złożonym przez Prokuratora Rejonowego w [...] sprzeciwem od powyższego rozstrzygnięcia SKO, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], odmówiło stwierdzenia jego nieważności. Na skutek jednak wniosku tego Prokuratora o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO, decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], uchyliło swoją decyzję i stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 2006r. Organ ustalił bowiem, że ta ostatnia decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 93 ust. 3 u.g.n., bowiem powstała na skutek podziału działka nr 218/1 nie posiada faktycznego dostępu do drogi publicznej.
W dniu 14 listopada 2016 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o stwierdzenie nieważności w całości decyzji Kolegium z dnia [....] października 2011 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zarzucił pozbawienie strony tj. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniach zakończonych wymienionymi wyżej decyzjami Kolegium z dnia [...] lipca 2011 r. i [...] października 2011 r. Nadto podniósł, że w trakcie prowadzonych postępowań SKO nie wzięło pod uwagę skutków prawnych, jakie wywołały dwie decyzje Wojewody [...] tj. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] oraz z dnia [...] września 2007 r. nr [...]. Pierwszą z nich organ zezwolił GDDKiA na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr 218/3 o pow. 0,0635 w L. jako niezbędnej do realizacji celu publicznego w postaci przebudowy mostu na potoku O. w L. w ciągu drogi krajowej Nr [...] Z. Granica Państwa – K. Granica Państwa, wraz z rozbiórką istniejącego mostu, a także odcinkową regulacją i umocnieniem koryta potoku, przebudową kolidujących urządzeń obcych oraz przebudową drogi krajowej nr [...] na dojazdach do obiektu. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Minister Budownictwa decyzją z [...] września 2007 r. nr [...]. Z kolei drugą z wymienionych wyżej decyzji tj. z dnia [...] września 2007 r. Wojewoda orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności działki nr 218/3 oraz ustalił na rzecz W. B. odszkodowanie w wysokości 19 457 zł. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...].
Wnioskodawca zaznaczył, że Kolegium stwierdzając nieważność decyzji zatwierdzającej podział działki nr 218 doprowadziło do sytuacji, w której nie ma możliwości odwrócenia skutków prawnych, jakie decyzja podziałowa już wywołała.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na powołanie się przez wnioskodawcę na okoliczność stanowiącą de facto podstawę do wznowienia postępowania. Ze względu na sprecyzowanie podstawy żądania stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] października 2011 r. (we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powołanym wyżej postanowieniem) Kolegium - postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] - uchyliło swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r. i umorzyło postępowanie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z [...] października 2011 r.
W dalszej kolejności, decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności aktu z dnia [...] października 2011 r. Zdaniem organu, nie jest on dotknięty żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., które obligowałyby do stwierdzenia jego nieważności. Zestawienie bowiem jego treści z regulacjami, które stanowiły podstawę prawną jego wydania zawartymi zarówno w K.p.a., jak i w u.g.n. prowadzi do wniosku, że objęte wnioskiem rozstrzygnięcie go nie narusza. Organ podkreślił, że brak udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia tego postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji. Obydwa tryby wzruszania decyzji ostatecznych są zaś wyjątkowe, a zatem odnoszące się do nich regulacje należy stosować w sposób ścisły. Zdaniem SKO, nie zostały naruszone przepisy regulujące postępowanie dowodowe, w szczególności zawarte w art. 7 i art. 77 K.p.a. Zachowana też została reguła swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przy czym nie przybrała ona charakteru dowolnego. Uzasadnienie decyzji spełnia zaś wymagania wskazane w art. 107 § 3 K.p.a.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał, że Kolegium nie odniosło się w żaden sposób do sprecyzowanej przez niego podstawy stwierdzenia nieważności określonej w art. 156 § 2 K.p.a., w szczególności nie dokonało jakiejkolwiek oceny okoliczności i skutków prawnych wynikających z decyzji wywłaszczeniowej i nie wyjaśniło, czy decyzja Wójta Gminy [...] w dacie stwierdzenia jej nieważności wywołała nieodwracalne skutki prawne. W ocenie wnioskodawcy, wskazana decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości wywołała takie skutki z uwagi na dokonanie na jej podstawie wywłaszczenia działki nr 218/3, co stanowiło przeszkodę w stwierdzeniu jej nieważności. Stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej doprowadziło bowiem do sytuacji, gdzie niewydzielona część nieruchomości oznaczonej jako działka nr 218 jest trwale zajęta pod infrastrukturę drogową obecnej drogi krajowej nr 94 i stanowi - wskutek wywłaszczenia - własność Skarbu Państwa.
SKO, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] października 2017 r. stwierdzając, że decyzja z [...] października 2011 r. nie stoi w sprzeczności z unormowaniami zwartymi w K.p.a. i w u.g.n., w oparciu o które została wydana. Odnosząc się natomiast do brzmienia art. 156 § 2 K.p.a. organ wskazał, że skutki prawne, do których przepis ten się odwołuje to nie stan faktyczny spowodowany istnieniem lub wykonaniem wadliwej decyzji (dobrowolnym bądź przymusowym). Obojętne jest także z punktu widzenia tych skutków, czy istnieją faktyczne (materialne, techniczne) możliwości odwrócenia następstw spowodowanych przez decyzję, w szczególności przywrócenie stanu poprzedniego. Przy analizie wskazanej regulacji należy się natomiast kierować wyłącznie przepisami prawa obowiązującego i to pod odpowiednim kątem. Powołując się na orzecznictwo sądowe SKO wskazało, że po pewnym czasie przyjęło ono, że nieodwracalność skutku prawnego decyzji nie polega na tym, że w wyniku stwierdzenia jej nieważności nastąpi przywrócenie całego stanu prawnego istniejącego poprzednio, albowiem nie chodzi o odwrócenie wszystkich skutków prawnych, lecz wyłącznie o odwrócenie tylko tych, które wywołała sama decyzja dotknięta wadą nieważności. Powyższe wskazuje na zmierzanie w kierunku ścisłej wykładni pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych" i do ograniczenia zakresu jego stosowania w razie wątpliwości co do natury prawnych skutków decyzji dotkniętej wadą nieważności.
GDDKiA nie zgodziła się z decyzją SKO z [...] grudnia 2017 r. i złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak dokonania skonkretyzowanej oceny skutków prawnych wynikających z decyzji wywłaszczeniowej Wojewody [...] z [...] września 2007 r., a tym samym brak wyjaśnienia, czy decyzja Wójta Gminy [...] z 21 kwietnia 2006 r. w dacie stwierdzenia jej nieważności wywołała już nieodwracalne skutki prawne, co stanowiło podstawową okoliczność niezbędną dla rozstrzygnięcia sprawy,
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji o charakterze teoretycznym, nie odnoszącym się do uwarunkowań niniejszej sprawy oraz do zarzutów i twierdzeń podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
- art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] października 2011 r. pomimo, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 156 § 2 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrolą w niniejszym postępowaniu objęta została decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymująca w mocy swoją dotychczasową decyzję tj. z dnia [...] października 2017 r. Rozstrzygnięcia te mieszczą się w przedmiotowym zakresie sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej, a to z mocy art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a.". Sąd rozpoznając sprawę czyni to w jej granicach (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a podstawę wyeliminowania analizowanej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego stanowią określone tylko uchybienia. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd stwierdza więc nieważność decyzji, kiedy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, natomiast - w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.. uchyla decyzję, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Złożona przez GDDKiA skarga podlegała uwzględnieniu jako uzasadniona z przyczyn, które zostały w niej podniesione. Jak wynika z akt sprawy, we wniosku z dnia 9 listopada 2016 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z [...] października 2011 r. W jego uzasadnieniu wskazał na pozbawienie go możliwości udziału w postępowaniu zakończonym tym rozstrzygnięciem. Nadto, zwrócił uwagę na wydanie przez Wojewodę [....] dwóch decyzji tj. z dnia [...] kwietnia 2007 r. i [...] września 2007 r. wskazując, że Kolegium poprzez stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej doprowadziło do sytuacji, gdzie nie ma możliwości odwrócenia skutków prawnych, jakie decyzja ta wywołała. Żądanie to zostało następnie sprecyzowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji z [...] października 2011 r. Wnioskodawca podał wówczas, że podstawę jego wniosku stanowi art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wyjaśnił, że już po wydaniu decyzji zatwierdzającej podział działki nr 218 doszło do przeniesienia prawa własności powstałej wskutek powyższego podziału działki nr 218/3 na rzecz Skarbu Państwa w drodze decyzji Wojewody [...] z [...] września 2007 r. o wywłaszczeniu, które to rozstrzygnięcie pozostaje nadal w obrocie, wywołując wynikające z niego skutki prawnorzeczowe. Tym samym, doszło do sytuacji, gdzie niewydzielona część nieruchomości oznaczonej jako działka nr 218 jest trwale zajęta pod infrastrukturę drogową obecnej drogi krajowej nr 94 i stanowi - wskutek wywłaszczenia - własność Skarbu Państwa. Wnioskodawca podkreślił, że nie można być właścicielem niewydzielonej części nieruchomości, co powoduje, że brak jest możliwości odwrócenia skutków prawnych, jakie decyzja podziałowa wywołała.
Odmawiając stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] października 2011 r. SKO - w uzasadnieniu decyzji z [...] października 2017 r. - wyjaśniło charakter postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, przytoczyło podstawy wydania rozstrzygnięcia stwierdzającego taką nieważność, jak też bardziej szczegółowo omówiło przesłankę rażącego naruszenia prawa, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Odnosząc się zaś do okoliczności rozpoznawanej sprawy podniosło, że jego decyzja z [...] października 2011 r. nie narusza regulacji zawartych tak w ustawie o gospodarce nieruchomościami, jak i w Kodeksie postępowania administracyjnego, które stanowiły podstawę jej wydania. Dodatkowo, Kolegium odniosło się do zarzutu pozbawienia udziału strony w postępowaniu, zaznaczając, że może być on podnoszony we wniosku o wznowienie postępowania. Organ podkreślił także, iż jego rozstrzygnięcie z [...] października 2011 r. nie narusza reguł postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 K.p.a., a jego uzasadnienie spełnia wymagania z art. 107 § 3 K.p.a. Nie zachodzą zaś inne niż podana we wniosku przesłanki stwierdzenia nieważności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z [...] października 2017 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarzucił organowi, że nie odniósł się on w żaden sposób do skonkretyzowanej podstawy stwierdzenia nieważności i okoliczności uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] października 2011 r. Strona ponowiła argumentację żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Po rozpoznaniu tego wniosku SKO zaprezentowało argumentację jak w dotychczasowej decyzji, a nadto zawarło szeroki wywód odnośnie do użytego w art. 156 § 2 K.p.a. pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych, która to sytuacja - w myśl powołanego przepisu - uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że: "Wyłożone względy przesądzają jednoznacznie, że w przedmiotowej sprawie, okoliczności na które powołuje się strona, nie mogą być kwalifikowane w kategorii skutków prawnych nieodwracalnych. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu (...)".
Uwzględniając wyżej opisany stan sprawy bez wątpienia należy przyznać rację stronie skarżącej, która twierdzi, że SKO dopuściło się naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W istocie bowiem, jak słusznie stwierdza GDKKiA, uzasadnienie decyzji ma charakter czysto teoretyczny i nie dokonuje skonkretyzowanej oceny skutków prawnych wynikających z wywłaszczeniowej decyzji
Wojewody [...] z [...] września 2007 r., a tym samym nie wyjaśnia, czy rozstrzygnięcie Wójta Gminy [...] z 21 kwietnia 2006 r. w dacie stwierdzenie jego nieważności (decyzją SKO z [...] października 2011 r.) wywołało już nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a. Jest to zaś podstawowa kwestia w sprawie, bowiem powołany przepis ustanawia przeszkodę w stwierdzeniu nieważności decyzji, jeśli ta wywołała już nieodwracalne skutki prawne.
Zasady prowadzenia przez organ administracji postępowania określa ustawa procesowa - K.p.a., która nakłada na taki organ szereg obowiązków, których wypełnienie służyć ma należytemu rozpoznaniu sprawy. Część z nich ma charakter ogólny i wyznacza zasadnicze kierunki postępowania organu, natomiast część to unormowania bardzo konkretne. I tak, w art. 7 K.p.a. prawodawca stanowi, że wtoku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei, wedle art. 77 § 1 K.p.a. zadaniem organu jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyrazem realizacji przez organ tych wskazanych powinności jest uzasadnienie wydanego przez niego rozstrzygnięcia, w którym winien on zawrzeć zarówno część faktyczną, jak i część prawną. W tej pierwszej, w myśl art. 107 § 3 K.p.a., obowiązany jest on do wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast fragment rozstrzygnięcia o charakterze prawnym powinien wyjaśniać podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Należy przyjąć, że nie jest wystarczające samo powołanie się na określone unormowania prawne, jak też szerokie nawet przedstawienie takiej podstawy prawnej poprzez przytoczenie w tym zakresie poglądów doktryny prawniczej czy orzecznictwa sądowego. Użyte w wymienionym art. 107 § 3 K.p.a. pojęcie "wyjaśnienie" w odniesieniu do podstawy prawnej oznacza zatem jej omówienie, ale w kontekście warunków danej sprawy i podniesionych w niej zarzutów. Przy czym szczegółowe odniesienie się do podniesionej przez stronę argumentacji ma szczególne znaczenie w przypadku postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji na wniosek strony. Wprawdzie bowiem w takim postępowaniu organ musi rozważyć zaistnienie każdej z możliwych, a wymienionych wart. 156 § 1 K.p.a. przesłanek stwierdzenia nieważności, jednakże przede wszystkim winien on ustosunkować się do kwestii, które podnosi wnioskodawca. Uzasadnienie decyzji ma więc wskazywać tok myślowy organu, który doprowadził go do podjęcia określonego rozstrzygnięcia w danej sprawie. Służyć ma w ten sposób realizacji wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy, a także zasady z art. 11 K.p.a., która nakazuje organom wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. Należycie sporządzone uzasadnienie umożliwia ewentualne zaskarżenie przez stronę wydanego rozstrzygnięcia na drodze administracyjnej, a następnie poprzez skargę do sądu administracyjnego. Jego istotne braki uniemożliwiają zaś faktycznie merytoryczną ocenę sprawy. Skoro bowiem nie wiadomo, dlaczego organ zdecydował się na określonej treści rozstrzygnięcie, to tym samym nie jest możliwa ocena czy jest ono faktycznie prawidłowe tj. zgodne z obowiązującym prawem.
Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 9.12.2010 r. I SA/OP 565/10). Uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu, przez organ wydający ową decyzję, artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia, (tak: wyrok NSA z 15.12.1995 r. SA/Lu 2479/94).
Jak już wyżej zaznaczono, uzasadnienia obydwu rozstrzygnięć SKO wydanych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] października 2011 r. są niezwykle ogólne. Uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. jest wprawdzie trochę obszerniejsze niż to dotyczące decyzji z [...] października 2017 r., jednakże także i ono odnosi się do kluczowej w sprawie kwestii odwracalności bądź nieodwracalności skutków prawnych tylko i wyłącznie w sposób teoretyczny, przywołując i cytując w tym zakresie fragmenty kilku orzeczeń sądowych i stanowisko przedstawicieli nauki prawa. Tak więc, Kolegium nie ustosunkowało się w istocie do podnoszonej przez stronę kilkukrotnie kwestii funkcjonowania w obrocie prawnym wywłaszczeniowej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. w kontekście wspomnianej wyżej ewentualnej nieodwracalności skutków prawnych, o czym mowa w art. 156 § 2 K.p.a. Po przedstawieniu rozumienia przedstawionego wyżej pojęcia stwierdziło lakonicznie, że "okoliczności na które powołuje się strona nie mogą być kwalifikowane w kategorii skutków prawnych nieodwracalnych". Nie podało jednak żadnej szerszej argumentacji w tym przedmiocie, której to postawy nie sposób zaakceptować. Rolą zaś sądu administracyjnego nie jest zastępowanie organu w przedstawieniu stanowiska w sprawie, lecz dokonanie jego oceny w aspekcie obowiązujących regulacji prawnych stanowiących podstawę materialnoprawną.
Dopatrując się w działaniach Kolegium naruszeń przepisów postępowania (art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), które mogły mieć bez wątpienia wpływ na wynik sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Motywy decyzji powinny być bowiem tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.03.1998 r., II SA 96/98).
W ponownym postępowaniu SKO rozpoznając wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy dokona analizy tej sprawy w kontekście zgłoszonego w niej zarzutu tj. funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2007 r. i [...] września 2007 r., a szczegółowe wywody w tym przedmiocie zawrze w uzasadnieniu nowo podjętego rozstrzygnięcia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r. poz. 265), zaliczając do nich wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie dla pełnomocnika strony skarżącej (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło