II SA/Rz 582/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-07-06
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Piotr Godlewski, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda zasadnie uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestii związanych z oceną oddziaływania na środowisko i dopuszczalnymi poziomami pól elektromagnetycznych?Ratio decidendi
Wojewoda zasadnie uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, w szczególności dotyczący oceny oddziaływania na środowisko i dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Postępowanie wyjaśniające wykraczało poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i uniemożliwiało merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka B złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów KPA oraz Prawa ochrony środowiska, w tym brak oceny oddziaływania na środowisko i nieprawidłowe określenie parametrów technicznych. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, zwłaszcza w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych oraz kompletności projektu budowlanego (brak przyłącza elektrycznego). Spółka B wniosła sprzeciw do WSA, kwestionując decyzję Wojewody. WSA oddalił sprzeciw, uznając zasadność decyzji kasacyjnej Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze sprzeciwu A. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] od decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - sprzeciw oddala -
II SA/Rz 582/21
UZASADNIENIE
Po rozpoznaniu wniosku A S.A. z siedzibą w [...] Starosta [....] decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A S.A. w postaci stalowej wieży kratowej H=40,48 m (wysokość całkowita 42,00 m) na fundamencie żelbetowym wraz z instalacją anten sektorowych i urządzeń radiowych na wys. 33 m n.p.t., anteny RL na wys. 33 m n.p.t. oraz szaf technicznych zamontowanych na ramie stalowej posadowionej na płycie u podstawy wieży wraz z wewnętrzną linią zasilającą oraz ogrodzenia terenu stacji wraz z demontażem istniejącej instalacji elektrycznej oświetleniowej oraz demontażem instalacji teletechnicznej na działce nr ewid. 3478 położonej w miejscowości [...], gmina [...].
Organ wskazał, że po uzupełnieniu przez Inwestora projektu budowlanego, ponowna kontrola, stosownie do wymagań zawartych w art. 38 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 133 – dalej: "P.b.") wykazała, że jest on kompletny, zgodny z zapisami ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2018 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, i spełnia określone przepisami prawa wymagania, co przesądziło o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla wskazanego zamierzenia inwestycyjnego. Organ wywiódł także, że obszar oddziaływania obiektu zamyka się w zakresie działek nr 3457, 3476/1, 3476/5, oraz 3478 położonych w miejscowości [...], gmina [...] i nie wykracza na działki sąsiednie. Zatem działka nr 4696 nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ wskazał także, że nie zachodzi konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółka B Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w [...], zaś pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik Spółki Z.G. wniósł pismo zatytułowane "uzupełnienie odwołania".
W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – zwana dalej; "k.p.a.") poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dostatecznego wyjaśnienia stanu sprawy przy jednoczesnym pominięciu słusznego interesu strony, niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz nienależyte i nie wyczerpujące wskazanie przesłanek, jakimi kierował się organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Zarzucono naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący uzasadnienia faktycznego decyzji tj. dokładnego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W uzupełnieniu odwołania podkreślono, że decyzja nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia merytorycznego w zakresie, w jakim dokonano oceny zgodności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z wnioskiem o pozwolenie na budowę, co do parametrów technicznych (liczba anten, moc EIRP). Brak także określenia parametrów technicznych z jednoczesnym przyjęciem, że inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co rażąco narusza przepisy prawa. Zarzucono również naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w powiązaniu z § 2 ust. 1 pkt 7c w związku z § 3 ust. 8 pkt 1g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez pominięcie okoliczności, że inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zarówno dla przedsięwzięcia, jak i jego poszczególnych elementów (maksymalne pochylenie anten). Zarzucono naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez brak dokonania oceny zgodności inwestycji z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydanej dla bliżej niesprecyzowanego przedsięwzięcia, a także brak podania mocy wyjściowej pojedynczego nadajnika TX z uwzględnieniem tolerancji tej mocy określonej przez producenta oraz brak dokonania wyliczeń mocy EIRP w oparciu o budżet mocy w poszczególnych sektorach projektowanej stacji z uwzględnieniem tolerancji produkcyjnej podanych parametrów.
Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], uchylił opisaną wyżej decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Na wstępie wskazał, że odwołanie B. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w [...] wpłynęło w terminie, a odwołującej przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b.
Zdaniem Wojewody kwestionowana decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego i przepisy prawa materialnego. Jako przedwczesne Wojewoda ocenił stanowisko, że dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na to, że nie zalicza się ono do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Organ zauważył, że w chwili obecnej w odniesieniu do wymagań ochrony środowiska kwalifikacji inwestycji dotyczącej stacji bazowej telefonii komórkowej dokonuje się w oparciu o dwa kryteria określone w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 – zwane dalej: "rozporządzeniem z 10 września 2019 r."), tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny i odległość miejsc dostępnych dla ludności od ośrodka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych organ wskazał, że wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia z 10 września 2019 r. prowadzi do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny), wpłynie na środowisko. Dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia
Wojewoda podkreślił, że organ I instancji dokonując kontroli przedłożonej przez inwestora dokumentacji powinien odnieść się do spełnienia warunków określonych w ww. przepisach prawa. Przedłożony projekt budowlany nie zawiera jakiejkolwiek analizy co do odległości miejsc dostępnych dla ludności (o których mowa w art. 124 ust. 2 Prawa ochrony środowiska) od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Planowana przez A S.A. inwestycja składa się z 6 anten sektorowych, które będą zainstalowane na trzech azymutach 65°, 180°, 300° (na każdym z azymutów zainstalowane będą po 2 anteny) oraz 1 anteny radioliniowej, która będzie zainstalowana na azymucie 135°. W tym zakresie w projekcie budowlanym winny znaleźć się rzut poziomy oraz przekrój pionowy, pozwalające ustalić, czy w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny (przy uwzględnieniu mocy EIRP wynoszącej 16 616 W na pasmo w każdym z azymutów tj. 65°, 180°, 300°) znajdują się miejsca dostępne dla ludności. W aktach sprawy brak jest opracowania pt. "kwalifikacja przedsięwzięcia" na które powołuje się inwestor.
Wojewoda wskazał także, że z dniem 1 stycznia 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448), określające zróżnicowane dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności. W chwili obecnej dopuszczalny poziom pól elektromagnetycznych dla miejsc dostępnych dla ludności, określony w tabeli nr 2 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia wynosi do 10 W/m2. Natomiast w dniu 19 lutego 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 17 lutego 2020 r. w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2020r., poz. 258), określające sposoby sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. W tym rozporządzeniu wskazano, że w celu sprawdzenia dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dokonuje się uśrednienia wartości zmierzonych parametrów fizycznych pól elektromagnetycznych w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, dla danego zakresu częstotliwości (pkt 2 załącznika do ww. rozporządzenia).
Wojewoda wskazał zatem, że organ I instancji wydając decyzję winien uwzględnić zapisy ww. rozporządzenia z 17 grudnia 2019 r., a wyniki przeprowadzonej analizy powinny mieć odzwierciedlenie w treści decyzji. W opracowaniu Analiza środowiskowa przewiduje się możliwość zmiany tiltów anten sektorowych (odpowiednio 0°, 7° lub 8°). W opracowaniu tym, w tabeli przedstawiającej wyniki obliczeń zasięgów pól elektromagnetycznych o gęstości mocy powyżej wartości dopuszczalnych (załącznik nr 2), w kolumnie dotyczącej tiltów zawarte zostały oznaczenia "E+M", co nie zostało wyjaśnione ani przez autora opracowania, ani przez projektanta. Brak tych danych uniemożliwia dokonanie całościowej analizy przedłożonej dokumentacji. Powyższe zdaniem organu powoduje, że przedwczesnym jest merytoryczne odniesienie się do zarzutów dotyczących parametrów technicznych projektowanej inwestycji.
Wojewoda wskazał nadto na nieprawidłowości w zakresie projektowanego przyłącza. Z wniosku o pozwolenie na budowę wynika, że zakresem inwestycji nie została objęta budowa przyłącza elektrycznego, które zostało objęte odrębnym opracowaniem. Zgodnie z art. 33 ust. 1 P.b. pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku, gdy pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b., dla całego zamierzenia budowlanego. Oznacza to, że nie jest możliwym uzyskanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej bez przyłącza elektrycznego, bowiem jest ono niezbędne, aby projektowana stacja bazowa mogła funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Uchybienie to stanowi to o naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Organ wskazał także na nieprawidłowości w oznaczeniu samego projektu budowlanego i brak oryginałów podpisów projektantów na str. 93 i 107 projektu budowlanego oraz wygaśnięcie pełnomocnictwa udzielonego G.O. do reprezentowania inwestora.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących obniżenia wartości nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji Wojewoda podał, że kwestia ta nie może stanowić podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. Jest to zagadnienie cywilnoprawne, które podlega kognicji sądu powszechnego. W kwestii przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych stwierdził, że z brzmienia art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że przez określenie "miejsc dostępnych dla ludności" w kontekście oddziaływania na nie pól elektromagnetycznych należy rozumieć oddziaływanie takich pól na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi. Na działki sąsiednie wydana została decyzja Wójta Gminy [....] z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy na budowę czternastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej (działki nr 3476/1, 3476/2, 3476/3, 3476/4, 3476/5, 3475/10). Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej projektowanych budynków określono jako 7m z tolerancją 20%. Z przedłożonej przez inwestora Analizy Środowiskowej wynika, iż obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od 10 W/m, będą występować wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności tj. na wysokości ponad 31 m. Oznacza to, że wysokość potencjalnej zabudowy i stan zagospodarowania działek sąsiednich wyklucza możliwość przebywania osób w przestrzeni w której wystąpi przekroczenie dopuszczalnego poziomu gęstości pola.
W kwestii zarzutów odwołania dotyczących braku rozpatrzenia zastrzeżeń mieszkańców miejscowości Z. co do realizacji projektowanej inwestycji Wojewoda wyjaśnił, że z pisma z dnia 7 lipca 2020 r. nie wynika, iż ma ono formę petycji, lecz wyraża jedynie sprzeciw wobec planowanej inwestycji. Z uwagi na ujawnione uchybienia odnoszenie się do uwag podniesionych przez Z.G. organ uznał za przedwczesne, gdyż w tym zakresie konieczne jest przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie.
Opisane powyższej okoliczności zdaniem Wojewody oznaczają, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To uzasadniało wydanie decyzji o charakterze kasacyjnym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
W sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, B Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w [...], nie zgodziła się z wydaną decyzją i argumentacją w niej zawartą. W ocenie skarżącej decyzja powinna zostać wydana z uwzględnieniem wszystkich istotnych szczegółów dla tej sprawy, a nie tylko rozpatrzona w oparciu o kryteria formalne, co wynika z wydanej decyzji. Spółka wskazała, że jest właścicielem sąsiadujących nieruchomości, na których stale prowadzone są inwestycje związane z działalnością deweloperską - budowa 30 budynków mieszkalnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej (60 mieszkań). W październiku 2020 r. została wydana decyzja o warunkach zabudowy nr [...] dla inwestycji obejmującej budowę czternastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działkach nr ew. 3476/1, 3476/2, 3476/3, 3476/4, 3476/5, 3475/10, położonych w miejscowości [...]. Budowa masztu telekomunikacyjnego w tak bliskim sąsiedztwie budynków mieszkalnych tzw. niskiej architektury stanowi źródło bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia mieszkańców. Inwestycja w sposób bezpośredni narazi mieszkańców na szkodliwe promieniowanie elektromagnetyczne. Życie i zdrowie ludzkie jest wyższe niż rozwój cyfryzacji. Budowa masztu przyczyni się także do utraty walorów krajobrazowych i estetycznych okolicy. Zdaniem skarżącej decyzja powinna dotyczyć "szerszego zasięgu terytorialnego", z uwzględnieniem nie tylko działek będących jej własnością, ale także i działek sąsiadujących.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Co do zasady zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna, przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a., którą organ odwoławczy uchyla decyzję pierwszoinstancyjną w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Od tego rodzaju decyzji przysługuje sprzeciw do sądu administracyjnego.
Do sprzeciwu stosuje się przepisy o skardze (art. 64b § 1 P.p.s.a.). Ustawodawca przewidział jednakże ograniczony zakres kontroli zakwestionowanego sprzeciwem aktu. W myśl bowiem art. 64e P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że sąd nie bada sprawy w jej całokształcie i nie analizuje wszelkich naruszeń prawa, których ewentualnie dopuściły się rozpoznające sprawę organy. Zobligowany jest natomiast stwierdzić, czy organ odwoławczy słusznie odstąpił od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, do czego z zasady jest zobowiązany zgodnie z regułą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.).Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty.
Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną jest więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r. II OSK 2219/15, www. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Konieczność wydania decyzji kasacyjnej zachodzi zatem wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżoną sprzeciwami decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję Starosty [....] i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Sąd aprobuje stanowisko organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Postępowanie wyjaśniające, niezbędne do końcowego załatwienia sprawy, wykracza przy tym poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego określonego w art. 136 § 1 k.p.a. Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ drugiej instancji ma tylko kompetencje kasacyjne (por. wyrok NSA z 8 maja 2007 r., I OSK 1859/06).
Wojewoda zakwestionował ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ I instancji, skutkująca przyjęciem, że dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zarzuty w tym zakresie zostały przedstawione przez Wojewodę szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej sprzeciwem decyzji i powołane przez Sąd w części pierwszej niniejszego uzasadnienia wyroku. Unikając zatem zbędnych powtórzeń wskazać należy, że słuszne jest stanowisko organu odwoławczego stwierdzające, w odniesieniu do projektu budowlanego, że dla poczynienia prawidłowych ustaleń dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko niezbędne jest określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne.
Ponadto w aktach sprawy, w szczególności w projekcie budowlanym brak jest analizy co do odległości miejsc dostępnych dla ludności (art. 124 ust. 2 Prawa ochrony środowiska) od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Planowana przez A S.A. inwestycja składa się z 6 anten sektorowych, które będą zainstalowane na trzech azymutach 65°, 180°, 300° (na każdym z azymutów zainstalowane będą po 2 anteny) oraz 1 anteny radioliniowej, która będzie zainstalowana na azymucie 135°. Słusznie zatem wywodzi Wojewoda, że w takim przypadku w projekcie budowlanym winny znaleźć się rzut poziomy oraz przekrój pionowy, pozwalające ustalić, czy w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny (przy uwzględnieniu mocy EIRP wynoszącej 16 616 W na pasmo w każdym z azymutów, tj. 65°, 180°, 300°) znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
Trafnie też zwraca uwagę Wojewoda na brak wskazania przez organ I instancji przy wydawaniu decyzji, czy uwzględnione zostały nowo wydane przepisy wykonawcze – a to rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 rudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r., poz. 2448), określające zróżnicowane dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności oraz rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 17 lutego 2020 r. w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2020 r., poz. 258), określające sposoby sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
Ta wada mogła zostać usunięta przez organ II instancji samodzielnie przez organ II instancji w toku postępowania odwoławczego, jednak równocześnie wobec zaistnienia innych istotnych naruszeń w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, analiza w tym zakresie została przekazana organowi I instancji.
Prawidłowe jest tez stanowisko Wojewody co do budowy przyłącza elektrycznego, które zostało objęte odrębnym opracowaniem. Przyłącze elektryczne jest konieczne aby projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej mogła funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Stąd też winno być objęte jednym projektem zagospodarowania i jedną decyzją, bowiem zgodnie z art. 33 ust. 1 P.b. pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego.
Z wszystkich tych względów Sąd uznał, że wydanie decyzji kasacyjnej było zasadne, bowiem materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji nie dawał podstawy do wydania decyzji co do istoty sprawy. Organ II instancji nie mógł podjąć postępowania wyjaśniającego, które wymagało w znacznej części uzupełnienia dowodów, a braki w postępowaniu dowodowym nie pozwalały organowi odwoławczemu na prawidłową kwalifikację zamieszenia inwestycyjnego i kompleksową ocenę, czy w istocie jest ono zgodne z przepisami odrębnymi czy też nie.
Nie mogły też odnieść zamierzonego rezultatu zarzuty sprzeciwu "rozpatrzenia sprawy w oparciu o kryteria formalne". Uchybienia dostrzeżone przez Wojewodę w istocie dotyczą materii eksponowanej w sprzeciwie i stanowiącej jego zasadniczy zarzut, tj. negatywnych skutków emitowania fal elektromagnetycznych przez stacje telefonii komórkowej i uchybienia te mają zostać usunięte w toku ponownego postępowania.
Należy przy tym nadmienić, że skutki negatywnego wpływu emisji fal elektromagnetycznych na zdrowie i życie ludzi mogą zostać uwzględnione w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę tylko wówczas, jeśli znajdują wyraz w stosownych przepisach odrębnych.
Przedstawione przyczyny zadecydowały o oddaleniu sprzeciwu na podstawie art. 64e w zw. z art. 151a P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło