II SA/Rz 584/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-08-17

Skład orzekający: referendarz sądowy Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony częściowo, zwalniając stronę od kosztów sądowych ponad określoną kwotę, przy jednoczesnym odmówieniu ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona posiada stałe dochody i majątek, ale dochody te są niewystarczające do pełnego pokrycia kosztów, sąd może przyznać prawo pomocy częściowo, zwalniając od części kosztów sądowych, jednak odmówić ustanowienia pełnomocnika.
Stan faktyczny
M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustaleniu warunków zabudowy. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną i w podeszłym wieku, prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, który jest emerytem. Rodzina utrzymuje się z łącznej emerytury w wysokości 1 823 zł i posiada obszerny lokal mieszkalny oraz zasoby gruntowe. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad wysokość 50 zł oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, w tym ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

17 sierpnia 2010 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P., o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu radcy prawnego, w sprawie dotyczącej skargi M. P., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [....], o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji pn. rozbudowa budynku gospodarczego w gminie J., - postanawia - 1) zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad wysokość 50 zł, 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. M. P. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Wniosek, o którym mowa został poprzedzony doręczeniem skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej. Postępowanie wyjaśniające pozwoliło ustalić następujące okoliczności życia wnioskodawczyni: M. P. jest osobą schorowaną i w podeszłym wieku. Jej mąż urodził się [...] 1935 r. Gospodarstwo domowe prowadzone jest w domu pow. 120 m². Małżonkowie P. utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 1’823 zł. Stwierdzono, co następuje: Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek w niniejszej sprawie dotyczy nie tylko zwolnienia od kosztów sądowych, ale również ustanowienia fachowego pełnomocnika wykonującego zawód radcy prawnego. Z tego wzglądu strona zobowiązana jest wykazać brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych prowadzonego postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Tymi kosztami są koszty sądowe, czyli opłaty i wydatki oraz wynagrodzenie przysługujące fachowemu pełnomocnikowi. Po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia wniosku PPF, nie można dostrzec potrzeby udzielenia stronie skarżącej prawa pomocy w najszerszym zakresie tej instytucji. Na prawo pomocy w tym zakresie może liczyć strona, która z uwagi na stan ubóstwa żyje poniżej progu minimum socjalnego. M. P. posiada pewne składniki majątku, które bez problemu mogą zostać wykorzystane dla kontynuowania postępowania. Skarżąca otrzymuje stałe dochody, posiada wraz z mężem obszerny lokal mieszkalny oraz zasoby gruntowe. Jej sytuacja nie należy do ciężkich, wymagających najszerszej pomocy od Państwa. Nie oznacza to, że M. P. w ogóle nie spełnia warunków do otrzymania prawa pomocy. Ocena Jej zdolności płatniczych pozwala uznać spełnienie przesłanek do częściowego przyznania prawa pomocy, polegającego na zwolnieniu od pewnej części kosztów sądowych. Strona osiąga, co prawda stałe dochody, lecz ich wysokość jest niewystarczająca do pełnego uczestniczenia w kosztach postępowania. Należy zauważyć, że wpis sądowy w wysokości 500 zł jest znaczącą częścią osiąganych przez rodzinę dochodów. Odmowa przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie tego prawa ze względu na wiek skarżącej, ponoszone wydatki na leki i inne wysokie koszty koniecznego utrzymania doprowadziłaby do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Pod pojęciem utrzymania koniecznego należy rozumieć, właściwy dla strony stan prawidłowej egzystencji. Nie spowoduje zachwiania podstaw koniecznego utrzymania rodziny uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 50 zł. Pozostałe koszty sądowe zostaną zniesione na mocy niniejszego orzeczenia, jeżeli nastąpi jego uprawomocnienie Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło