II SA/Rz 585/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 585/15 wydanego w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 585/15. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego, złożonego po otrzymaniu wyroku wraz z uzasadnieniem postanowieniem z dnia 1 lutego 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 585/15, którym zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz odmówiono ustanowienia na jego rzecz adwokata. W ocenie referendarza skarżący nie wykazał, jakoby nastąpiła zmiana danych w zakresie sytuacji rodzinnej, dochodowej czy też majątkowej skarżącego uzasadniająca w myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), zwanej dalej "P.p.s.a." zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W sprzeciwie od postanowienia z dnia 1 lutego 2016 r. ustosunkowując się do argumentów podniesionych w jego uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wykazywana przez niego różnica między dochodami a wydatkami w kwocie 200 zł pokrywana jest doraźnymi pożyczkami od dobrych znajomych, następnie zwracanymi ze sprzedaż drobnego sprzętu rolniczego i domowego, który nie jest mu już potrzebny. Wniósł o uchylenie zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i udzielenie mu prawa pomocy poprzez przyznanie mu adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r. mającym zastosowanie w niniejszej sprawie w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie udzielenia prawa pomocy traci moc, a Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. W niniejszej sprawie wobec wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2016 r. utraciło moc, a zatem Sąd rozpozna wniosek o ustanowienie adwokata w trybie art. 165 P.p.s.a., jako wniosek o zmianę postanowienia tego referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2015 r. Art. 165 P.p.s.a. stanowi, że postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie, oceniane w porównaniu z okolicznościami, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających dokonanie zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia wywodzić należy z przepisu art. 246 P.p.s.a. z którego wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja ekonomiczna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy pomimo poprzedniej negatywnej oceny zasadności wniosku. Z treści pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, z wniosku obecnego, z odpowiedzi na wezwanie do jego uzupełnienia i sprzeciwu wynika, że pozycje domowego budżetu w postaci: z jednej strony dochodów rodziny, a z drugiej jej wydatków, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie uległy zmianie. Wynika z nich, że skarżący co miesiąc wydaje kwotę 2038, 62 zł, jest rencistą, a wysokość świadczenia z tego tytułu wynosi 866,56 zł. Wymaga opieki lekarskiej i leczenia w specjalistycznych ośrodkach. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką, która także pozostaje w leczeniu. Wysokość uzyskiwanej przez nią emerytury to 972,06 zł. Rodzina mieszka w domu o pow. 70 m ². Wnioskodawca oraz jego matka nie korzystają z pomocy społecznej, jak też z żadnych innych form pomocy. Analiza złożonych przez skarżącego oświadczeń prowadzi do konkluzji, że informacje tam podane nie uzasadniają zmiany postanowienia nie wykazano bowiem zmiany okoliczności warunkujących wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 165 P.p.s.a. Skarżący nadal nie wyjaśnił kwestii nadwyżki (200 zł) deklarowanych wydatków nad deklarowanym dochodem (1838,62 zł). Wymogu wyjaśnienia tej kwestii nie spełnia stwierdzenie, że nadwyżka jest efektem wzrostu cen żywności. Także informacja zawarta w sprzeciwie o tym, że różnicę tą skarżący pokrywa z pożyczek, jakich udzielają mu znajomi, które to pożyczki spłaca wyprzedając sprzęt rolniczy i sprzęt gospodarstwa domowego nie brzmi wiarygodnie. Trudno bowiem założyć, że taki proceder ma charakter stały. J. R. domagając się zmiany orzeczenia z dnia 8 lipca 2015 r. ubiega się w istocie o prawo pomocy w całkowitym zakresie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. taki zakres wsparcia przez Państwo przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dotyczy on osób o braku jakichkolwiek dochodów lub też uzyskujących go w niedostatecznej wysokości, która z trudem wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb. J. R. oraz jego matka, z którą tworzy on wspólne gospodarstwo domowe dysponują natomiast stałymi dochodami, z których pokrywają niezbędne wydatki. Rozstrzygnięcie o udzieleniu wnioskodawcy uprawnienia procesowego w postaci przejęcia w całości finansowania jego udziału w sprawie przez Skarb Państwa, może zapaść jedynie na podstawie klarownie i niebudząco wątpliwości przedstawionego przez stronę stanu faktycznego. Skoro zaś comiesięczne wydatki skarżącego przekraczają o ok. 200 zł wskazany dochód, to oznacza, że przestawione dane są nierzetelne i mogą uzasadniać wniosek, że strona uzyskuje jakiś dodatkowy dochód, którego nie ujawnia. To z kolei oznacza, że brak jest podstaw do przejęcia przez Skarb Państwa w całości ciężaru finansowania kosztów postępowania sądowego prowadzonego przez skarżącego. Tezę o braku wiarygodności oświadczeń składanych przez skarżącego potwierdzają ponadto ustalenia dokonane na podstawie akt sprawy toczącej się przed tut. Sądem w sprawie o sygnaturze II SA/Rz 714/15. Z danych w nich zawartych wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości gruntowych położonych w R., obręb C., o łącznej powierzchni 0, 16 ha, na które składają się: działka oznaczona nr 56/17 o powierzchnia 0,03 ha (ŁIII – łąki trwałe) oraz działka oznaczona nr 59/74 o powierzchni 0,12 ha (R II – grunty orne). Okoliczność ta jest bezsporna, w aktach administracyjnych dołączonych do wyżej wymienionej sprawy zalega bowiem wypis z rejestru gruntów aktualny na dzień 12 grudnia 2014 r. Tych okoliczności skarżący nie podał ani w pierwotnie złożonych oświadczeniach ani też we wniosku o zmianę postanowienia. Wskazane wątpliwości i ewentualność zawyżenia na potrzeby uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie mogą, jak już wyżej podano, skutkować przyznaniem wnioskodawcy prawa pomocy w całkowitym zakresie, o które w istocie wnioskuje skarżący. Na tej podstawie należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał okoliczności przemawiających za zmianą postanowienia Sądu z dnia 8 lipca 2015 r. i przyznaniem jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w związku z czym na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.