II SA/Rz 588/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi I. K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], w przedmiocie zmiany decyzji własnej w sprawie zaliczki alimentacyjnej, - postanawia – 1) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej I. K. adwokata. II SA/Rz 588/07 Uzasadnienie Wnioskiem złożonym osobiście w dniu 4 marca 2008r. skarżąca I. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. II SA/Rz 588/07 dotyczącej skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO), podjętą w sprawie zaliczki alimentacyjnej. W dniu 29 stycznia 2008r. WSA wyrokiem oddalił skargę I. K. na decyzję SKO. Wniosek o prawo pomocy został złożony w terminie, jaki przysługuje skarżącej do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stwierdzono, co następuje: W określonych przedmiotowo sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący w tych postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać opłat sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. W tych sprawach wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy, o których mowa wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Ustawodawca w treści art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. zwolnił z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżących w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. Nie ulega wątpliwości, iż skarga I. K. na decyzję SKO dotyczącą zaliczki alimentacyjnej jest sprawą z tego zakresu. W rezultacie skarżąca jest z mocy prawa zwolniona w zakresie sprawy II SA/Rz 588/07, z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącej kosztów sądowych, Jej wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowy. Dalszą konsekwencją tego ustalenia, jest konieczność umorzenia postępowania w sprawie przyznania skarżącej prawa pomocy w oznaczonych powyżej granicach. Pomimo umorzenia postępowania w zakresie zwolnienia od opłat i wydatków sądowych, Sąd zobowiązany jest rozpoznać wniosek strony o ustanowienie fachowego pełnomocnika. Z uwagi na takie granice żądania, I. K. powinna wykazać, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie ciężaru wynagrodzenia adwokackiego bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania oraz rodziny. Do wykazania takiego stanu zobowiązuje wnioskodawczynię przepis art. 245 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Według treści wniosku PPF skarżąca zamieszkuje wraz z trójką swych małoletnich dzieci. Wnioskodawczyni nie wykazała w podaniu, iż posiada lokal mieszkalny. Jedynym źródłem utrzymania strony skarżącej jest dochód w wysokości 1453,94 zł. Skarżąca pracuje poza miejscem swego zamieszkania. Jest zmuszona wyłącznie własnym staraniem utrzymać czteroosobową rodzinę. I. K. uzasadniając swój wniosek o prawo pomocy udowodniła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w postaci wynagrodzenia dla adwokata. Uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów nie można uznać za wystarczających do pokrycia bieżących wydatków w postaci zakupu żywności, lekarstw czy opłat za lokal mieszkalny. Złą sytuację majątkowa wnioskodawczyni potwierdzają znajdujące się w aktach sądowych dokumenty. Ustanowienie fachowego pełnomocnika w celu sporządzenie skargi kasacyjnej, niewątpliwie wpłynęłoby na możliwość poniesienia przez rodzinę skarżącej bieżących kosztów utrzymania. Sytuacji procesowej skarżącej nie poprawia znacząco ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych. Dochody skarżącej, przy uwzględnieniu liczby osób w rodzinie, są tak niskie, że pomimo zwolnienia od tych kosztów I. K. i tak nie byłaby w stanie własnym staraniem pokryć wynagrodzenia adwokackiego. Te ustalenia pozwalają uznać, iż zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a). Wynagrodzenie ustanowionego przez Sąd adwokata zostanie pokryte ze środków budżetu sądu administracyjnego. Jednocześnie Sąd poucza, iż niniejsze postanowienie nie jest równoznaczne z udzieleniem adwokatowi pełnomocnictwa. Stanowi ono dopiero podstawę do udzielenia wyznaczonemu przez Radę Adwokacką adwokatowi umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 244 § 2 P.p.s.a.). Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3, art. 239 pkt 1 lit a, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.