II SA/Rz 588/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zmiany decyzji własnej w sprawie zaliczki alimentacyjnej -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: SKO / utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej /dalej: Kierownika GOPS / z dnia [...] marca 2007 r., GOPS [...] w sprawie zaliczki alimentacyjnej. W uzasadnieniu SKO wskazało, że odwołanie I. K. nie mogło być uwzględnione, gdyż decyzja Kierownika GOPS nie narusza prawa. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji poprawnie ustalił i przyjął, że odwołująca nie wychowuje swoich dzieci w warunkach określonych przez art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 139, z 2006 r., poz. 732 ze zm./. Oznacza to, że nie może być traktowana, jako matka samotnie wychowująca trójkę swoich dzieci. Wniosek taki wynika z faktu, że ojciec dzieci wspólnie z odwołującą zamieszkuje w tym samym budynku i podejmuje działania, które mieszczą się w pojęciu wychowywania dziecka jakie nadaje temu terminowi prawo rodzinne. Z decyzją SKO nie zgodziła się I. K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła decyzji SKO naruszenie prawa i z tego powodu wniosła o jej uchylenie. Modyfikując skargę pismem z dnia 22 stycznia 2008 r. skarżąca zmieniła zakres żądania domagając się stwierdzenia nieważności decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika GOPS, stwierdzenia bezprawności wstrzymania wypłaty zaliczki, zasądzenie wypłaty zaliczki wstrzymanej oraz nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że naruszenie prawa w skarżonej decyzji polega przede wszystkim na błędnej wykładni pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko bez udziału jego ojca oraz na niewłaściwym orzekaniu w jej sprawie przez GOPS, skoro zgodnie z przepisami prawa w tych sprawach orzekać może wójt, burmistrz, prezydent miasta albo upoważniony przez te osoby kierownik ośrodka pomocy społecznej. Zdaniem skarżącej działanie GOPS w jej sprawie i sygnowanie wydanej decyzji przez tę jednostkę stanowi rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a to uzasadnia żądanie stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podnosząc argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli stosowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga I. K. nie zasługuje na uwzględnienie, z tego powodu Sąd skargę oddalił. Zarzut skargi wskazujący na wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ niewłaściwy jest nietrafny, gdyż akta sprawy jednoznacznie potwierdzają, że decyzja ta wydana została przez Kierownika GOPS działającego z upoważnienia Wójta Gminy. Upoważnienie to mające formę zarządzenia jest elementem podstawy prawnej decyzji. Niewątpliwie w nagłówku decyzji wskazany został, a powinien być organ wydający decyzję. Działanie takie jest naruszeniem przepisów procesowych, jednak nie można jemu przypisać cechy, działania organu niewłaściwego prowadzącej do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia, gdyby w rozpoznawanej sprawie działał, kto inny niż Kierownik GOPS. Z tych powodów zarzut skargi odwołujący się do naruszenia przepisów dotyczących właściwości jest chybiony i nie mający oparcia w realiach sprawy. Również Sąd nie może podzielić zarzutu skargi, wskazującego na naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd przyjmuje pogląd organów, że prawo do zaliczki alimentacyjnej związane jest z wychowywaniem dziecka przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Na gruncie tej regulacji samotne wychowywanie dziecka musi być ujmowane jako sytuacja, w której jeden z rodziców dziecka wychowuje je bez udziału drugiego, przy czym osoby te pozostają poza związkiem formalnym. Wychowywanie dziecka musi być ujmowane w sposób jaki nadaje temu pojęciu prawo rodzinne. Zatem przyjąć należy, że obejmuje ono wszelkie staranie, zabezpieczenie jego potrzeb materialnych i duchowych. W sprawie będącej przedmiotem skargi D. K. – ojciec dzieci, którym ustalono zaliczkę alimentacyjną w okresie od października 2006 r. do marca 2007 r. podejmował działanie, które umieszcza się w zakresie czynności wychowawczych. Z tego też powodu przyjąć należy, że wspólnie ze skarżącą wychowywał swoje dzieci, a to oznacza, że zaliczka alimentacyjna nie mogła być przyznana we wskazanym okresie, gdyż nie był spełniony warunek wychowywania dzieci przez skarżącą jako osobę samotną. Zdaniem Sądu na rzecz takiego poglądu przemawiają dowody zebrane w sprawie, zwłaszcza oświadczenia skarżącej oraz ojca jej dzieci, a dobitnym potwierdzeniem jest fakt udostępnienia swojego budynku jako mieszkania dla matki z dziećmi. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. Sąd pozostawił poza zakresem swojej jurysdykcji te zarzuty skargi, które związane były ze wstrzymaniem wypłaty zaliczki i nadaniem wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Wnioski te w ramach postępowania sądowoadministracyjnego nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu, gdyż charakter kontroli sprawowanej przez Sąd wyklucza, możliwość merytorycznego orzekania w sprawie.