II SA/Rz 591/06
WyrokWSA w Rzeszowie2006-12-06
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Starosty Powiatu i umorzyło postępowanie w sprawie ustalenia ekwiwalentu z tytułu prowadzenia upraw leśnych, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie nieobowiązującej już ustawy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Starosty Powiatu i umorzyło postępowanie, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie nieobowiązującej ustawy. Organ odwoławczy nie mógł zastosować instytucji stwierdzenia nieważności, a decyzja wydana bez podstawy prawnej jest wadliwa. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję Kolegium za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty Powiatu, która stwierdzała prowadzenie upraw leśnych i odmawiała ustalenia ekwiwalentu, a następnie umorzyło postępowanie. Powodem było wydanie decyzji pierwszej instancji na podstawie nieobowiązującej ustawy. Skarżący R. O. nie zgodził się z decyzją Kolegium, argumentując, że ekwiwalent powinien być przyznany ze względu na przekazanie gospodarstwa synowi. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie ekwiwalentu z tytułu prowadzenia upraw leśnych -skargę oddala-
Decyzja z dnia [...] kwietnia 2006 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] lutego 2006 r., [...] stwierdzającą prowadzenie przez Z. O. upraw leśnych na działkach nr ewidencyjnych 494, nr 597, nr 522, nr 2068 i nr 2167 położonych w miejscowości W. oraz odmawiającą ustalenia ekwiwalentu z tytułu prowadzenia takich upraw. Równocześnie Kolegium umorzyło postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja Starosty Powiatu wydana została bez podstawy prawnej. Stwierdzenie takiego faktu musiało skutkować jej uchyleniem i umorzeniem postępowania, gdyż w postępowaniu odwoławczym organ nie może korzystać z instytucji stwierdzenia nieważności, a decyzja wydana bez podstawy prawnej dotknięta jest ciężką wadą, która w przypadku decyzji ostatecznej musiałaby skutkować stwierdzeniem nieważności. Brak podstawy prawnej dla zaskarżonej decyzji wynika stąd, że ustawa będąca jej podstawą prawną nie obowiązywała w dniu 14 lutego 2006 r. tj. w dacie wydania decyzji pierwszej instancji. Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r., o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia /Dz.U. nr 73, poz. 764 ze zm./ została uchylona przez art. 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej /Dz.U. nr 229, poz. 2273 ze zm./. W obrocie prawnym ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. może funkcjonować tylko w zakresie wskazanym w art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. W sprawie rozpoznawanej przez Kolegium nie chodziło o przypadek regulowany art. 14 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), ale o nową sprawę dotyczącą prowadzenia gospodarki na działkach podlegających zalesieniu. Z tego powodu niedopuszczalne było przyjmowanie za podstawę rozstrzygania nieobowiązującego prawa.
Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się R. O.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zakwestionował decyzję Kolegium nie wskazując podstaw ani kierunku jej weryfikacji. W uzasadnieniu podniósł, że ekwiwalent z tytułu zalesienia gruntów powinien być przyznany ze względu na fakt przekazania gospodarstwa, w tym 5-ciu zalesionych działek synowi, który spełnia warunki do pobierania takiego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie przywołując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy nie jest wyznaczony granicami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy orzekają w granicach danej sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa, zatem skarga nie mogła być uwzględniona. Z tego też powodu sąd skargę oddalił. Na rzecz takiego rozstrzygnięcia przemawiają następujące argumenty.
Po pierwsze, zgodzić należy się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyjętym za podstawę orzekania, że decyzja Starosty Powiatu z dnia [...] lutego 2006 r., [...] wydana została bez podstawy prawnej. W dniu orzekania przez organ I instancji nie obowiązywała ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, zatem przepisy tego aktu nie mogły być podstawą wydania jakiejkolwiek decyzji stwierdzającej prowadzenie przez Z. O. uprawy leśnej. Przepisy wskazanej ustawy mogą być stosowane tylko w ograniczonym zakresie jaki wynika z art. 14 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Bez wątpienia ten zakres nie dotyczy sytuacji będącej przedmiotem toczącego się przed organami postępowania, gdyż w stosunku do skarżącego nie ustalono w przeszłości prawa do ekwiwalentu z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych do zalesienia.
Po drugie, stwierdzenie, że decyzja organu I instancji wydana została bez podstawy prawnej musiało prowadzić do uchylenia decyzji Starosty Powiatu i umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego. Orzeczenie takie jest surogatem stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym, a z takim trybem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Z tego też powodu Sąd przyjmuje, że orzeczenie Kolegium nie narusza prawa.
Z tych względów skarga R. O. jako niezasadna musiała być oddalona. Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie wypowiadał się na temat ekwiwalentu z tytułu zalesienia gruntów rolnych dla Z. O. następcy po skarżącym. Kwestia ta jak trafnie wskazało Kolegium należy w obecnym stanie prawnym do innego organu - Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zatem zainteresowany przed tym organem powinien ubiegać się o określone środki finansowe.
Sąd rozpoznając skargę R. O. przyjął, że podmiot ten jest skarżącym pomimo, że zbył on zalesione działki na rzecz syna Z. Jednak fakt uczestnictwa przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym i traktowanie jak strony skutkuje uznaniem, że miał on legitymację do wystąpienia ze skargą we własnym imieniu, a nie tylko jako pełnomocnik syna.
Z tych względów Sąd orzekł jak na wstępie mając szczególnie na uwadze treść art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło