II SA/Rz 593/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- II SA/Rz 593/12 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi J.M. jest decyzja Wojewody [..] w [..] z dnia [..] kwietnia 2012 r. nr [..], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [..] z dnia [..] lutego 2012 r. nr [..] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Decyzja ta zapadła następującym stanie sprawy: Po rozpatrzeniu podania Z.M. decyzją z dnia [..] lutego 2012 r. Wójt Gminy [..] wymeldował J.M. z pobytu stałego z lokalu znajdującego się w budynku nr [..] w [..], Gmina [..], powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.993 z późn. zm., dalej zwana jako "ustawa o ewidencji ludności"), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej zwana "k.p.a."). Organ I instancji ustalił, że budynek mieszkalny nr [..] w [..] stanowi własność Z.M. J.M przebywa pod adresem [..][..], gdzie jest zameldowany na pobyt czasowy na okres od 18 czerwca 2010 r. do 18 czerwca 2011 r., następnie od 19 czerwca 2011 r. do 19 czerwca 2012 r. Tam tez koncentruje swoje centrum życiowe, bo w tym miejscu zameldowani są na pobyt stały: żona, z którą pozostaje w związku małżeńskim od 1999 r., syn oraz córka. Trzykrotnie dokonywano oględzin lokalu w [..] przy udziale Z.M., pod nieobecność J.M., który jednak był o tej czynności zawiadomiony. Organ uznał, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Decyzję w sprawie wymeldowania wydaje się na wniosek strony lub z urzędu, jeżeli osoba zameldowana opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie lokalu powinno być trwałe, dobrowolne i wynikać z własnej woli osoby. Może o tym świadczyć nie przebywanie w określonym lokalu, jego opuszczenie i założenie w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów oraz nie podejmowanie działań mających na celu odzyskanie możliwości zamieszkania w danym lokalu. Okoliczności takie w ocenie Wójta zaistniały w rozpoznawanej sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania J.M. decyzją z dnia [..] kwietnia 2012 r. Wojewoda [..] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przesłankami wymeldowania są: faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie to powinno mieć charakter trwały i być dobrowolne, połączone z zamiarem zerwania związków z dotychczasowym miejscem i przeniesienie centrum życiowego w nowe miejsce. Mając to na względzie organ odwoławczy uznał ustalenia organu I instancji za prawidłowe – podzielając je w całości. J.M. nie przebywa w budynku mieszkalnym w [..] nr [..]. Opuścił to miejsce w 2005 r. i do niego nie powrócił. Obecnie zamieszkuje w lokalu w [..] wraz z żoną i dziećmi. Okoliczność opuszczenia lokalu została potwierdzona przez strony, w tym przez zainteresowanego J.M. Strony różniły się co do daty tego opuszczenia, tj. czy miała ono miejsce w 1999 czy 2005 r., w każdym razie miało to miejsce kilka lat temu. J.M. przez ten czas nie podejmował żadnych środków prawnych, aby powrócić do lokalu w [..]. Nie ma w nim żadnych jego rzeczy osobistych. Opuszczenie lokalu miało zatem w ocenie organu charakter dobrowolny, choć podyktowany konfliktem ze Z.M. Okoliczności te uzasadniały orzeczenie o wymeldowaniu. Z decyzją Wojewody nie zgodził się J. M. wnosząc skargę do WSA w Rzeszowie. Zarzuca w niej Wojewodzie naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez dowolną ocenę dowodów przez organ II instancji, a także nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżącego nie zerwał on związku z lokalem w [..] nr [..], ponieważ pozostawił w nim swoje rzeczy, a na posesji różne maszyny i narzędzia. Jego rzeczy z mieszkania mogły zostać usunięte, na co jednak nie miał wpływu. Opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, lecz było wynikiem silnego konfliktu rodzinnego, w tym ze Z.M. Zbliżając się do lokalu miał obawy przed zastosowaniem wobec niego i swoich pracowników siły fizycznej lub wulgaryzmów. W ocenie strony Wojewoda w ogóle nie odniósł się do kwestii konfliktu rodzinnego, a to należało rozważyć pod kątem przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. Skarżący nie zgadza się również ze stanowiskiem organu, aby był zobowiązany do podejmowania środków prawnych umożliwiających mu powrót do lokalu. Kilkukrotnie podejmował jednak bezskuteczne próby wejścia do lokalu w [..]. Na tej podstawie domaga się uchylenia wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację zbieżną z wyrażoną w skarżonej decyzji. Podniesione zarzuty uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270, dalej zwana "p.p.s.a.") uprawienia sądu administracyjnego sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego, przez zastosowanie środków określonych w 145 - 149 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Odnosząc się do zarzutów skargi J.M. stwierdzić należy, że są one chybione i nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Z tego powodu jego skarga nie mogła być uwzględniona, a to oznacza, że podlega ona oddaleniu. Skarżący wskazuje dwie podstawy, które w jego ocenie skutkują wadliwością decyzji Wojewody [..] i decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem skarżącego organy orzekały w stanie, w którym nie zostały w sposób poprawny, wynikający z przepisów prawa, ustalone okoliczności faktyczne sprawy. Z tego powodu miało dojść do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Zatem dla poprawności orzekania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego organy meldunkowe nie wzięły pod uwagę błędów postępowania wyjaśniającego. Tak postawiony zarzut jest nietrafny, a ponieważ on ma znaczenie dla oceny poprawności stosowania przepisów prawa materialnego, to Sąd odniesie się do niego w pierwszej kolejności, gdyż wada w stosowaniu przepisów materialnych może mieć miejsce tylko przy założeniu, że postępowanie było prowadzone w sposób odpowiadający prawu. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że fakty niezbędne do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji zostały ustalone przez organy w sposób poprawny. Dla orzekania o wymeldowaniu niezbędne jest ustalenie, czy podmiot podlegający wymeldowaniu opuścił lokal i nie wymeldował się. Co do tych okoliczności nie ma wątpliwości. Zarówno wnioskodawca jak i skarżący tę okoliczność potwierdzają, różniąc się tylko co do daty opuszczenia lokalu. Ta rozbieżność, jak trafnie podkreślił Wojewoda [..], nie ma dla sprawy znaczenia skoro z terminem opuszczenia lokalu przepisy prawa nie wiążą skutku prawnego. Opuszczenie przez skarżącego lokalu mieszkalnego w budynku położonym w [..] jest niewątpliwe, przy czym podkreślić trzeba, że wymeldowanie związane jest z opuszczeniem lokalu, a nie nieruchomości gruntowej (posesji), zatem wszelkie wiązanie znamion opuszczenia lokalu z pozostawieniem na działce maszyn, czy materiałów jest nieporozumieniem i nie może prowadzić, jak sugeruje skarżący, do przyjęcia wniosków dla niego korzystnych. Również dla istoty sprawy nie ma znaczenia kiedy i z jakich powodów zostały z lokalu usunięte rzeczy skarżącego, skoro ich niema w chwili prowadzenia postępowania, a skarżący nie podjął działań prawnych, których skutkiem miałoby być wprowadzenie rzeczy skarżącego do tego lokalu. Dla ustalenia stanu faktycznego sprawy nie ma znaczenia wyjaśnienie przyczyn rodzinnego konfliktu między wnioskodawcą a skarżącym, bo ta okoliczność jest obojętna dla orzekania o wymeldowaniu. W sprawie o wymeldowanie obok fizycznego opuszczenia lokalu należy ustalić cechę takiego działania, by można takiemu zachowaniu przypisać trwałość, gdyż tylko tak rozumiane opuszczenie może być uznane za dobrowolne i skutkujące koniecznością wymeldowania. Ustalenie dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu musi uwzględniać warunki istniejące w konkretnym przypadku, zwłaszcza gdy opuszczający lokal nie deklaruje w sposób wyraźny swego zamiaru. O charakterze opuszczenia lokalu będą w takiej sytuacji przesądzać okoliczności, na podstawie których można taki zamiar przyjąć. W rozpoznawanej sprawie organy poprawnie przyjęły, że skarżący opuścił lokal w [..] w sposób, który pozwala przyjąć, że opuszczenie to jest trwałe i niezmienne. Świadczą o tym okoliczności, a więc skoncentrowanie spraw życiowych w innym miejscu, przebywanie tam z rodziną oraz brak działań zmierzających do powrotu. Przyjęte przez organy stanowisko potwierdzają przepisy prawa, które w art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji wskazują domniemanie pobytu czasowego trwającego dłużej niż 3 miesiące wiążąc taką sytuację tylko z niektórymi pobytami. Zatem regułą jest, że pobyt czasowy powyżej 3 miesięcy jeżeli nie jest związany z sytuacjami wskazanymi w przepisach jest pobytem stałym. Z taką też sytuacją mamy miejsce w sprawie objętej skargą. Organy meldunkowe dokonując ustalenia charakteru pobytu skarżącego w lokalu mieszczącym się w miejscowości [..] prawidłowo i logicznie wykazały, że ten pobyt nie ma charakteru pobytu czasowego jak twierdzi skarżący, a to oznacza, że nie może odnieść skutku zarzut naruszenia przepisów k.p.a. i wadliwe przyjęcie oraz ocena zgromadzonych w sprawie dowodów. W ocenie Sądu nietrafny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji. Skarżący nie wskazuje, na czym ma polegać błędna wykładnia tego przepisu i jego niewłaściwe zastosowanie. Sąd twierdzi, że organy prawidłowo stosowały ten przepis ustalając, że w lokalu mieszczącym się w budynku położonym w [..] skarżący nie przebywa co najmniej od 2005 r., jak sam podaje, a mimo tego nie wymeldował się z tego miejsca. Ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu administracyjnym pozwalają przyjąć wniosek, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal i w nim nie przebywa, a to jest podstawa do wymeldowania. W zakresie stosowania wskazanej normy prawnej nie doszło do naruszenia prawa, zwłaszcza, że treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji należy wykładać przez pryzmat ewidencyjnego (porządkowego) charakteru zameldowania, na co słusznie wskazują organy. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.