II SA/Rz 593/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-04-27
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Paweł Zaborniak, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacje dotyczące udzielonych ulg podatkowych i pomocy publicznej przedsiębiorcom, w tym kwoty tych ulg/pomocy, stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też są objęte tajemnicą skarbową?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej do informacji, które powinny być udostępniane na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Ustawa o finansach publicznych określa odmienne zasady udostępniania informacji o ulgach podatkowych (powyżej 500 zł) i pomocy publicznej, wyłączając w tym zakresie stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej i znosząc ograniczenia wynikające z tajemnicy skarbowej. Informacje o ulgach do 500 zł nadal podlegają tajemnicy skarbowej i są objęte ustawą o dostępie do informacji publicznej.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zwróciła się do Prezydenta Miasta o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przedsiębiorców, którym w 2020 roku udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę podatków/opłat, a także tym, którym udzielono pomocy publicznej lub pomocy de minimis, wraz z kwotami. Prezydent odmówił, uznając informacje za objęte tajemnicą skarbową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa i brak odniesienia się do całości wniosku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [....] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2020 r. nr [...]2020; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. w [....] kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. w [...] (zwana dalej Spółką) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej SKO) z dnia [...] stycznia 2021 r., o nr [...], wydana w sprawie odmowy dostępu do informacji publicznej.
Na podstawie przekazanych do Sądu akt administracyjnych ustalono, że w/w Spółka wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. wniosła do Prezydenta Miasta [...] (dalej zwany Prezydentem) żądanie udostępnienia informacji publicznej w zakresie:
1) wskazania przedsiębiorców (wraz z kwotami w odniesieniu do każdego poszczególnego przedsiębiorcy), którym Prezydent [...] w 2020 roku udzielił ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożył spłatę na raty w zakresie podatków lub opłat,
2) wskazanie przedsiębiorców (wraz z kwotami w odniesieniu do każdego poszczególnego przedsiębiorcy), którym w 2020 roku Prezydent [...] udzielił pomocy publicznej lub pomocy w ramach pomocy de minimis.
Wskazane w powyższym piśmie informacje należało przekazać w formie pisemnej na adres Spółki.
Prezydent po rozpoznaniu opisanego wniosku decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...], odmówił udostępnienia informacji publicznej żądanej przez Spółkę w piśmie z [...] października 2020 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż po przeanalizowaniu zakresu podania wnioskodawcy żądane informacje stanowią dane objęte tajemnicą skarbową w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. nr 1429 z późn. zm.; dalej zwana ord.pod.), a tym samym dostęp do tych danych podlega ograniczeniu wynikającemu z art. 5 ust. 1 w u.d.i.p. Wyargumentowano, iż ord.pod. stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Zgodnie z art. 293 § 1 ord.pod. indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składane przez podatników płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Dane dotyczące wysokości udzielonych uznaniowych ulg podatkowych na rzecz konkretnego podatnika należą do dokumentacji organu podatkowego, o której mowa art. 293 ord.pod. i podlegają tajemnicy skarbowej na podstawie art. 293 § 1 tej ustawy. Wyjaśniono Spółce, że zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomości w terminie do 31 maja roku następnego wykaz osób prawnych fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w zakresie podatku lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono na raty w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia.
Odwołanie od decyzji Prezydenta wniósł w imieniu Spółki jej pełnomocnik, który zarzucił decyzji w szczególności naruszenie przepisów k.p.a. przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, ord.pod., Konstytucji RP i ustawy o finansach publicznych. Podkreślono w odwołaniu, że udostępnienie danych nie stanowi ujawnienia tajemnicy skarbowej.
SKO po rozpoznaniu odwołania Spółki zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Skład orzekający Kolegium podkreślił, że organy obu instancji nie kwestionują, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy zauważył, że na mocy art. 293 ord.pod. dokumenty wytworzone przez organy administracji podatkowej w związku z czynnościami organu, konkretnych podatników stanowią tajemnicę skarbową i na mocy art. 5 ust. 1 u.d.i.p. nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. Mogą być ujawnione jedynie jako informacja zbiorcza o podatnikach. Dane zawarte w rozstrzygnięciu organu podatkowego w sprawie indywidualnego wymiaru podatku oraz konkretnego podatnika stanowią tajemnicę skarbową. W przedmiotowym przypadku wobec treści sformułowanego do Organu wniosku dokonanie anonimizacji dokumentów spowodowałoby de facto nie udzielenie oczekiwanych danych wnioskodawcy. Dlatego uznano, że działanie Organu I instancji było prawidłowe.
W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyżej opisaną decyzję A. Sp. z o.o. w [...] zawnioskowała o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.
W ocenie strony skarżącej kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 2, art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 104 oraz art. 107 w zw. z art. 140 k.p.a., art. 5 ust. 1, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm.) w zw. z art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.), art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f), art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c), art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. g), art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p, art. 299 § 2 Ordynacji podatkowej, art. 61 Konstytucji RP oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f) i g) i art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 z późn. zm.) - poprzez bezpodstawne oraz naruszające m. in. ww. przepisy prawa wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udostępnienia informacji publicznej odnośnie wskazania przedsiębiorców (wraz z kwotami w odniesieniu do każdego poszczególnego przedsiębiorcy), którym Prezydent [...] w 2020 roku udzielił ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożył spłatę na raty w zakresie podatków lub opłat oraz odnośnie wskazania przedsiębiorców (wraz z kwotami w odniesieniu do każdego poszczególnego przedsiębiorcy), którym Prezydent [...] w 2020 roku udzielił pomocy publicznej lub pomocy w ramach pomocy de minimis, z uwagi na to, że omawiane informacje stanowią rzekomo dane objęte tajemnicę skarbową, oraz że w konsekwencji dostęp do tych danych podlega rzekomo ograniczeniu wynikającemu z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Tymczasem w świetle wskazanych wyżej przepisów prawa brak jest podstaw do przyjęcia, że omawiane informacje objęte są tajemnicą skarbową, a co więcej, nawet w razie przyjęcia, że są one rzekomo objęte tajemnicą skarbową i tak w żaden sposób nie uzasadniało to odmowy Skarżącej udostępnienia informacji. Powyższe zostało poparte argumentacją, do której SKO w żaden sposób się nie odniosło. Wydane decyzje skutkowały bezpodstawnym pozbawieniem Skarżącej konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej i to odnośnie kwestii fundamentalnych. Informacje publiczne, których udzielenia domaga się Skarżąca dotyczą bowiem w szczególności uzyskania informacji dotyczącej mienia publicznego oraz tego, jak gospodarowane są publiczne środki, czyli podstawowych kwestii, co do których powinna obowiązywać pełna jawność i transparentność, oraz które to informacje niewątpliwie winny zostać ujawnione Skarżącemu w trybie dostępu do informacji publicznej;
2. art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 2, art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 104 oraz art. 107 w zw. z art. 140 k.p.a., art. 5 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. g) u.d.i.p. poprzez całkowicie bezpodstawne oraz naruszające m.in. ww. przepisy prawa wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Organu I instancji odmawiającą Skarżącej udostępnienia informacji publicznej, pomimo że organ I instancji w żaden sposób nie ustosunkował się do punktu 2) wniosku poprzez wskazanie przedsiębiorców (wraz z kwotami w odniesieniu do każdego poszczególnego przedsiębiorcy), którym w 2020 roku Prezydent [...] udzielił pomocy publicznej lub pomocy w ramach pomocy de minimis. Skoro organ I instancji nie rozpatrzył całego wniosku, to brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Strona zauważyła, że pomoc publiczna oraz pomoc de minimis mogą być udzielane nie tylko w sferze podatków. Co więcej wprost z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. g) u.d.i.p. wynika, że podlegają ujawnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Pomimo, że organ I instancji ustosunkował się w swojej decyzji jedynie do części wniosku pomijając całkowitym milczeniem wniosek Skarżącej w opisanym wyżej zakresie, nie przeszkodziło to SKO w [...] w utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zarzucono także, że w zaskarżonej decyzji całkowicie błędnie przyjęto, że informacje odnośnie udzielonej pomocy publicznej oraz pomocy de minimis rzekomo w każdym przypadku objęte są tajemnicą skarbową, podczas gdy jest to stanowisko wadliwe.
W rozwinięciu ww. zarzutów Strona skarżąca podkreśliła, że informacje, których udostępnienia się domaga stanowią informację publiczną, zaś prawo dostępu do tych informacji stanowi prawo konstytucyjne. Jako wadliwe oceniła stanowisko, że żądane w pkt 2 wniosku informacje objęte są tajemnicą skarbową i nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Odroczenie, umorzenie itd. nie musi dotyczyć całości podatku. Trudno byłoby wywnioskować, ile dany przedsiębiorca płaci podatku, za co itd., a zatem już z tego względu nie sposób mówić o jakiejkolwiek tajemnicy skarbowej. Informacje publiczne, których udostępnienia domaga się dotyczą w szczególności uzyskania informacji odnośnie mienia publicznego oraz tego, jak gospodarowane są publiczne środki, czyli podstawowych kwestii, co do których powinna obowiązywać pełna jawność i transparentność, oraz które to informacje niewątpliwie winny zostać ujawnione Skarżącemu w trybie dostępu do informacji publicznej.
Strona zwróciła także uwagę, że zgodnie z art. 299 § 2 Ordynacji podatkowej, który to przepis został całkowicie pominięty przez rozstrzygające organy obu instancji, organy podatkowe mimo istnienia tajemnicy skarbowej zobowiązane są udostępniać informacje wynikające z akt spraw podatkowych w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Takimi odrębnymi przepisami są przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym m.in. art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. g). Nadto zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f) i g) i art. 37 ust. 2 ustawy o finansach publicznych Prezydent Miasta [...] jest nie tyle uprawniony, co wręcz zobowiązany w terminach wskazanych w tych przepisach podać do publicznej wiadomości informacje, których udostępnienia domaga się Spółka, oraz że nie stanowi to naruszenia tajemnicy skarbowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę stwierdza, że powinna ona podlegać oddaleniu. Według SKO decyzja Organu I instancji w tym także jej uzasadnienie odpowiada prawu, natomiast kwestie nie objęte jej uzasadnieniem, starano się objąć uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga została uwzględniona, jednak z przyczyn które należało dostrzec z urzędu.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 ust. 3 zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r. poz. 374).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja administracyjna SKO wydana w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, zawnioskowanej przez skarżącą Spółkę w pełnym zakresie danych objętych treścią pkt 1 i 2 pisma Spółki z dnia [...] października 2020 r.
Wobec tak ustalonego przedmiotu wniesionej skargi przypomnieć należy, iż realizacja gwarantowanego przepisem art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa dostępu do informacji publicznej następuje na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2019 r. poz. 1429 ze zm., zwana dalej u.d.i.p.). Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w tej ustawie określonych. Natomiast ust. 2 tego przepisu wyraża zdanie ustawodawcy o tym, że regulacje u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji.
Powyższe przepisy oznaczają, że udostępnianie informacji publicznych odbywa się w trybie u.d.i.p., chyba że dostęp do informacji publicznej następuje w innym trybie. W zasadzie, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje według u.d.i.p. w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, o czy stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Należy dodatkowo zaznaczyć, że ten przepis stosuje się odpowiednio do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, a niebędących organami władzy publicznej (art. 17 ust. 1 u.d.i.p.).
Złożone okoliczności prawne i faktyczne niniejszej sprawy obligują Sąd do bardziej precyzyjnego wskazania i objaśnienia podstaw prawnych kontroli decyzji Prezydenta i SKO.
Otóż w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Jednocześnie w myśl art. 1 ust. 2 ww. ustawy, jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.).
Jednocześnie w myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie stanowi tu kwestii, iż do tajemnic ustawowo chronionych należy tajemnica skarbowa, o jakiej mowa w zaskarżonych do Sądu decyzjach. W myśl art. 293 § 1 ord.pod., indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Przytoczony przepis stosuje się również do danych zawartych w aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, co potwierdza treść art. 293 § 2 pkt 3 ord.pod. Tajemnicę skarbową stanowi wyłączenie jawności indywidualnych danych zawartych we wszelkich dokumentach, jakie podatnik, płatnik, inkasent składa organowi podatkowemu, a także, jakie znajdują się w dokumentach tego organu lub pozyskanych przez organ informacji na temat tych danych. Dane objęte tajemnicą skarbową dotyczą w zasadzie pełnej treści dokumentów składanych przez podatników, płatników lub inkasentów. Obejmują one bowiem zawsze dane odnoszące się do danego podmiotu (w tym sensie są danymi indywidualnymi) i dotyczą źródeł i wysokości osiąganych przychodów oraz rodzajów i wysokości poniesionych wydatków (kosztów), a także zapłaconych zaliczek na podatek. Dane te obejmują również określenie danych osobowych podatnika (imiona i nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców), datę urodzenia, miejsce zamieszkania i miejsce wykonywania działalności gospodarczej lub miejsce zatrudnienia (nauki), numer ewidencyjny (PESEL), numer identyfikacji podatkowej (NIP), stan cywilny, osoby pozostające na utrzymaniu podatnika, dane dotyczące spadkodawcy, zapisodawcy, pożyczkodawcy itp. (patrz. szerz. C. Kosikowski [w:] J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, C. Kosikowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2013, art. 293.).
W niniejszej sprawy niebagatelne znaczenie mają także powołane w decyzjach przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305; zwana dalej u.f.p.), obligujące do upublicznienia niektórych danych dotyczących samorządowej gospodarki finansowej. Powyższe regulacje zawierają odmienne reguły udostępniania określonej co do rodzaju informacji publicznej w odniesieniu do u.d.i.p. oraz znoszą ograniczenia w ich udostępnianiu ze względu na tajemnicę skarbową.
Otóż jak wynika z art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f i g w związku z art. 38 u.f.p., zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomości w terminie do dnia 31 maja roku następnego informację obejmującą :
1) wykaz osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia,
2) wykaz osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym udzielono pomocy publicznej.
Zgodzić się należy, że z Organami oraz skarżącą Spółką, że wnioskowane informacje są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. pomimo, że mogą zawierać dane dotyczące prywatności, jak również chronione prawem tajemnice - tajemnicę skarbową. Ograniczenia w dostępie do informacji publicznej nie dyskwalifikują tej informacji jako publicznej. Ma rację Spółka pisząc w swym wniosku, iż prosiła o ujawnienie tego w jaki sposób zagospodarowane są środki publiczne w zakresie udzielania ulg podatkowych oraz pomocy publicznej. W konsekwencji jej wniosek obejmował dane, co do zasady podlegające ujawnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. g i h u.d.i.p., a więc przepisu zaliczającego do informacji publicznej dane dotyczące pomocy publicznej oraz ciężarów publicznych.
Z porównania treści podania Spółki zawierającego żądanie dostępu do informacji publicznej z treścią art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f i g u.f.p. wypływa wniosek, że Skarżąca w trybie przepisów u.d.i.p. żądała od Prezydenta dostępu do szerszych przedmiotowo danych publicznych niż wynika to z regulacji ustawy o finansach publicznych. W pkt 1 pisma z dnia 2 października 2020 r. Strona zawnioskowała o wskazanie przedsiębiorców (wraz z kwotami w odniesieniu do każdego poszczególnego przedsiębiorcy), którym Prezydent Miasta [....] w 2020 r. udzielił ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożył spłatę na raty w zakresie podatków lub opłat, bez względu na łączną kwotę udzielonych ulg, odroczeń, umorzeń, rozłożenia na raty. Art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f u.f.p. obliguje organ samorządu terytorialnego do udostępnienia informacji obejmującej wykaz osób prawnych fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia. Zatem powołany przepis u.f.p. stosuje się tylko w odniesieniu do udostępniania danych podmiotowych i przedmiotowych dotyczących ulg w spłacie podatków i opłat przewyższających łącznie kwotę 500 zł. Jeżeli więc organ samorządu terytorialnego zastosował wobec oznaczonego podmiotu jedną z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w łącznej wysokości nie przewyższającej kwoty 500 zł, to w granicach tych konkretnych danych art. 37 i art. 38 u.f.p. o udostępnianiu informacji nie stosuje się. Ponieważ dane na temat zastosowanych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych są informacją publiczną, to wniosek Spółki w tych granicach kwoty ulgi powinien zostać rozpoznany na podstawie regulacji u.d.i.p. W pozostałym zakresie żądane dane także będą udostępniane, lecz na zasadach szczegółowych, określonych w u.f.p., tj. w drodze upublicznionego wykazu.
Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla sprawy bowiem jw. wspomniano wg art. 1 ust. 2 u.d.i.p. jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady, tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Te odmienne zasady kształtują przytoczone unormowania art. 37 i art. 38 u.f.p.. Istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznej wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępniania informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej (w analizowanym przypadku przepisami szczególnymi wobec art. 1 i nast. u.d.i.p. są art. 37 i art. 38 u.f.p.). Tam jednak, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie (patrz. szerz. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 1.).
Przytoczony art. 1 ust. 2 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że unormowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym jej przepisy o ograniczeniu i odmowie dostępu (art. 5 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), miały zastosowanie wobec wniosku Spółki, jednak tylko w zakresie tych informacji, które nie podlegają udostępnieniu poprzez podanie do publicznej wiadomości na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 38 u.f.p. – ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w łącznej kwocie do 500 zł. Natomiast w pozostałym zakresie udostępnienie żądanych przez Spółkę informacji - ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w kwocie przewyższającej łącznej 500 zł oraz dane o udzielonej pomocy publicznej - będzie realizowane na zasadach i w terminie określonym w art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f i g w zw. z art. 38 u.f.p. Innymi słowy, tylko do danych publicznych żądanych przez Spółkę, a nie ujętych zakresem przedmiotowym art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f i g u.f.p., należało stosować przepisy u.d.i.p. Jednocześnie dane upubliczniane w drodze wykazu obejmuje regulacja art. 37 ust. 2 u.f.p. która stanowi, że podanie do publicznej wiadomości wykazu, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f tej ustawy nie narusza przepisów o tajemnicy skarbowej, czyli przepisów ord.pod.
Wyprowadzony wniosek potwierdza analiza orzecznictwa sądowoadministracyjnego. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 31 marca 2014 r., o sygn. II SA/Gd 3/14, LEX, CBOSA, stwierdza przekonująco, iż art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f u.f.p. określa zakres informacji o podatnikach, które nie podlegają ochronie wynikającej z obowiązywania tajemnicy skarbowej – art. 37 ust. 2 u.f.p. Udostępnienie tego rodzaju informacji, mimo że stanowią one informację publiczną, nie odbywa się na podstawie u.d.i.p., są one jawne, zatem każdy może uzyskać do nich nieograniczony dostęp. Skoro zatem w u.f.p. w stosunku do indywidualnych informacji o podatnikach, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł, zawarto w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f całościową regulację określającą dane, podlegające ujawnieniu należy uznać tę ustawę za ustawę szczególną, wyłączającą stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd słusznie też wywodzi, że w tej sytuacji gdy ustawa o dostępie do informacji publicznej nie znajduje zastosowania to organ pierwszej instancji obciążał jedynie obowiązek poinformowania skarżącego na piśmie, że informacja podlega udostępnieniu w odrębnym trybie. Załatwienie wniosku w takiej formie jest uzasadnione brzmieniem art. 16 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym decyzja może być wydana tylko, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2. Może być więc ona wydana wówczas, gdy w grę wchodzi możliwość zastosowania przedmiotowej ustawy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 marca 2014 r., o sygn. II SA/Gd 3/14, LEX, CBOSA).
Tymczasem w niniejszej sprawie Organy obu instancji do wniosku skarżącej Spółki zastosowały bez jakichkolwiek wyjątków art. 5 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. orzekając o odmowie udostępnienia informacji publicznej określonej w pkt 1 i 2 wniosku Strony. Organ I instancji oraz SKO wypowiedziały się w osnowie swych decyzji w sposób odmowny w odniesieniu do informacji żądanej przez Spółkę zarówno w obszarze objętym regulacjami u.d.i.p., a także w zakresie objętym trybem udostępniania z u.f.p., odmawiając udostępnienia informacji dotyczących kwot do 500 zł i powyżej 500 zł, a także odmawiając dostępu do danych w zakresie udzielonej pomocy publicznej. Słusznie zauważa WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 września 2016 r., sygn. IV SA/Wr 248/16, LEX, iż przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f u.f.p. jasno wskazuje na możliwość udostępnienia danych indywidualnych podatników, jednakże wyłącznie w zakresie udzielonych ulg w kwocie ponad 500 złotych. Oznacza to według w/w Sądu, że dane na temat ulg nieprzekraczających tej kwoty stanowią w dalszym ciągu tajemnicę skarbową.
Zastosowanie wobec wniosku Spółki przepisów u.d.i.p. w granicach, do których ustawodawca nakazuje na podstawie art. 1 ust. 2 w/w ustawy stosować art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f i 2 u.f.p., stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 1 pkt 1, art. 104 K.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2, art. 5 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., które miało istotny wpływ na wynik postępowania określony w sentencji skontrolowanych decyzji. Organy w oparciu o powyższe unormowania nie mogły w postępowaniu jurysdykcyjnym wypowiadać się o udostępnieniu danych, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f i g u.f.p. Działania orzecznicze tych Organów podejmowane na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także K.p.a., byłyby zasadne wyłącznie w odniesieniu do danych obejmujących wskazanie przedsiębiorców, którym Prezydent Miasta [...] 2020 r. udzielił ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożył spłatę na raty w zakresie podatku lub opłat w kwocie nie przewyższającej łącznie 500 zł.
Jednocześnie Sąd nie mógł potwierdzić twierdzeń Spółki o tym, że dane indywidualne zawarte w aktach postępowania podatkowego dotyczących spraw o jakich mowa w jej wniosku nie stanowią tajemnicy skarbowej. Organy słusznie odwołują się do treści art. 293 § 1 i 2 ord.pod., która wyraźnie obejmuje tajemnicą skarbową dane indywidulane zawarte w dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów w aktach postępowania podatkowego, dokumentacji rachunkowej organu podatkowego. Ten wniosek potwierdza przytoczony wyżej pogląd doktryny prawa jak również orzecznictwo sądowe wskazane przez SKO w kontrolowanej decyzji. Każdy dokument, który pozwala zidentyfikować konkretny podmiot, a znajdujący się w aktach postępowania podatkowego będzie objęty tajemnicą skarbową, której ujawnienie stanowi występek penalizowany przez art. 306 ord.pod. Zwolnienie z obowiązku stosowania przepisów o tajemnicy skarbowej wynika wyłącznie w odniesieniu do wykazu, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f u.f.p., a wyraża je przytoczony wyżej art. 37 ust. 2 u.f.p. Jego obowiązywanie powoduje, że upublicznienie wykazu przedsiębiorców, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia, nie będzie stanowić naruszenia przez organ samorządu terytorialnego przepisów o tajemnicy skarbowej. Poza tą regulacją udostępnienie danych indywidualnych zawartych w informacjach, aktach, dokumentacji wyszczególnionej w art. 293 § 2 ord.pod., może prowadzić do naruszenia przepisów o tajemnicy skarbowej. Zawarta tam informacja publiczna podlega więc ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i art. 293 § 1 i 2 ord.pod.
W przypadku uprawomocnienia się wyroku, Organy ponownie rozpoznając wniosek Spółki zobligowane będą na podstawie art. 153 p.p.s.a. do zastosowania się do wyrażonej w niniejszym wyroku wykładni przepisów oraz oceny ich działań podjętych w zakończonym postępowaniu.
Z wyjaśnionych motywów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.
Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., obejmując nimi koszty sądowe w postaci wpisu od skargi oraz koszty wynagrodzenia przysługującego radcy prawnemu na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło