II SA/Rz 594/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie AWSA Magdalena Józefczyk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego -skargę oddala- II SA/Rz 594/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. /[...]/, wydaną z upoważnienia Wójta przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy orzeczono o odmowie przyznania D. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem. Jako podstawę prawną tej decyzji powołano art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm./ oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdził że ze względu na fakt przebywania P. G. w placówce zapewniającej całodobową opiekę – zgodnie z pismem z dnia 1 kwietnia 2005 r. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w L. – świadczenie pielęgnacyjne, wnioskowane przez D. G., nie przysługuje. Podano również, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1431/02 została oddalona skarga D. G. na decyzję odmawiającą przyznania jej zasiłku stałego z powodu pobytu dziecka w placówce opiekuńczej. W odwołaniu od tej decyzji D. G. wnosiła o jej zmianę i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem odwołującej się nie została spełniona ustawowa przesłanka odmowy – syn P. pozostaje w placówce wychowawczej nie pięć, lecz cztery dni w tygodniu. Odwożąc i odbierając syna z placówki ponosi znaczne koszty, znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Rozpoznając odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2005 r. /[...]/ utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ ten stwierdził, że skoro art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi wprost, iż "świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa "w instytucji zapewniającej całodobowa opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu", a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to odwołującej się świadczenie nie przysługuje. Nie jest bowiem istotne, czy placówka faktycznie zapewnia całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu, czy też krócej w sytuacji, gdy dziecko przebywa w Ośrodku od poniedziałku i jest odbierane "w piątek rano", jak podnosi odwołująca, ale możliwość zapewniania w Ośrodku całodobowej opieki dziecku przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Z tych względów argumenty, jak i wniosek zawarte w odwołaniu nie mogły zostać uwzględnione. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie D. G. zarzuciła naruszenie art. 27 ustawy o pomocy społecznej oraz zasad współżycia społecznego. Ponawiając argumenty odwołania podała, że samotnie wychowuje chorego syna – mąż zmarł i nie może też liczyć na pomoc osób trzecich ani też GOPS mającego trudności finansowe. Przyznanie świadczenia przynajmniej w minimalnym stopniu pozwoliłoby poprawić byt dziecka, zapewnić lepszą opiekę medyczną, a w szczególności rehabilitacyjną. Na tej podstawie skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy wyjaśnić skarżącej, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /§ 1/, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/, który stanowi, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu – niezależnie od zarzutów i wniosków skargi – jest legalność zaskarżonego aktu, w tym przypadku decyzji administracyjnej. W związku z powyższym uwzględnienie skargi – a po myśli art. 145 § 1 pkt 1-3 powyższej ustawy polega ono na uchyleniu decyzji, stwierdzeniu jej nieważności lub niezgodności z prawem – może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że decyzja jest dotknięta naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu. Z akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że D. G. w dniu 11 stycznia 2005 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem P.. Wówczas decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. /[...] / odmówiono jej przyznania tego świadczenia, a wskutek zakwestionowania przez nią tej decyzji odwołaniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 2 k.p.a. /decyzja z dnia [...].03.2005 r., [...]/, nakazując wyjaśnienie przez organ I instancji, czy Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w L. /w którym przebywa P. G./ jest placówką zapewniającą całodobową opiekę co najmniej 5 dni w tygodniu. W wyniku przeprowadzenia ponownie postępowania, stosownie do powyższych wskazań, wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. organu I instancji odmówiono D. G. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i została ona, decyzją będącą przedmiotem niniejszej skargi, utrzymana w mocy. Podstawę prawną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowił w dacie złożenia przez skarżącą wniosku art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm./. Zgodnie z jego brzmieniem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych /Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm./, albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 /ust. 2 art. 17/; na dzień rozpoznania sprawy 583 zł. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 420 zł miesięcznie /ust. 3 art. 17/, zaś świadczenie to przysługujące za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 świadczenia pielęgnacyjnego za każdy dzień /ust. 4 art. 17/. Z kolei ust. 5 cyt. przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych określa w swej treści /pkt 1-4/ wyłączenia, czyli przypadki, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. W myśl pkt. 3 nie przysługuje to świadczenie, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Przepis ten, tj. art. 17 ust. 5 pkt 3 cyt. ustawy stanowił materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem P., jak wynika z akt sprawy, skarżąca dołączyła orzeczenie o niepełnosprawności syna. Natomiast z nadesłanego w toku postępowania administracyjnego przez Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w L. pisma z dnia 30 marca 2005 r. /[...] / wynika, że P. G. ur. 31 października 1993 r. w roku szkolnym 2004/2005 jest uczniem Szkoły Podstawowej, Specjalnej dla Dzieci Upośledzonych Umysłowo w Stopniu Umiarkowanym i Znacznym, przebywa w internacie Ośrodka od poniedziałku do piątku, jest tam tymczasowo zameldowany. W zgodnej ocenie organów orzekających w sprawie Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w L. jest placówką, o jakiej mowa w art. 17 ust. 5 pkt 3 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych, a skoro materiał zebrany w sprawie nie daje żadnych podstaw do jej zakwestionowania, zasługuje ona na akceptację. Przebywanie zatem P. G., w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobowa opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, w konsekwencji oznacza, że skarżącej świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Podnoszony przez nią w odwołaniu fakt, że odbiera syna z Ośrodka w piątek rano, w świetle przedstawionej regulacji powyższego przepisu, nie ma istotnego znaczenia i tym samym nie mógł podlegać uwzględnieniu ani tym bardziej prowadzić do przyznania świadczenia. Z przyczyn wyjaśnionych na wstępie wyłączona jest możliwość rozważenia przez Sąd zarzutu skarżącej, jakoby kwestionowana przez nią decyzja naruszyła zasady współżycia społecznego, jak również okoliczności przez nią przytoczonych – wskazujących na trudną sytuację finansową rodziny, bowiem nie dotyczą one zgodności z prawem decyzji. Nie mógł też Sąd uwzględnić żądania skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż takie rozstrzygnięcie /in merito/ nie mieści się w jego kompetencjach. Natomiast chybiony jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 27 ustawy o pomocy społecznej, gdyż przepisy tej ustawy nie stanowiły podstawy wydanych w sprawie decyzji. Z powyższych względów na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została oddalona. 25.01.2006 PK