II SA/Rz 595/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...), nr (...) w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...), Nr (...); II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 595/08 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2007r. nr [...] działając na podstawie art. 119 § 1, art. 120 § 1, art. 121 § 2 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229 , poz. 1954 ze zm. zwana dalej w skrócie p.e.a.) nałożył na A. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1,000 zł (jeden tysiąc zł) z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym polegającym na przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 5513 w Ł. (obowiązek stał się wymagalny 10 maja 2007r.) oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie przedmiotowego postanowienia w wysokości 68 zł. W zażaleniu skarżąca poinformowała, że prowadzi budowę nowego obiektu, aby z budynku mieszkalnego przy ul. H. [...] w Ł. przenieść wypiek chleba regionalnego. Zamknięcie piekarni w dotychczasowym miejscu pozbawiłoby ją możliwości kontynuowania inwestycji i wykonania nałożonego obowiązku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił zażalenia i postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z przepisami prawa. Decyzja ostateczna z dnia [...] maja 2007r. nr [...] nakazująca A. S. przywrócić poprzedni sposób użytkowania pomieszczeń budynku mieszkalnego, użytkowanych jako piekarnię stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Z materiału dowodowego wynika, że zobowiązana nie zastosowała się do nakazu wynikającego z ww. decyzji i dlatego podjęto czynności zmierzające do wykonania obowiązku. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie pozostawiają wierzycielowi żadnej swobody w tym zakresie. Jeśli obowiązek nie dotyczy rozbiórki budynku, ani jego części, to organ nakłada grzywnę uznaniową w wysokości nieprzekraczającej 5000zł. Wysokość grzywny nałożonej w rozpoznawanej sprawie nie jest zawyżona. Zaprzestanie działań zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego naruszałoby zasadę obligatoryjności postępowania egzekucyjnego. Realizacja obiektu, do którego skarżąca zamierza przenieść działalność gospodarczą nie stanowi okoliczności uzasadniającej odstąpienie od zastosowania środka egzekucyjnego. W skardze do Sądu skarżąca A. S. nie wskazała kierunku weryfikacji zaskarżonego postanowienia. Poinformowała, że czyni wszelkie starania celem przeniesienia piekarni do budynku realizowanego w miejscowości R. Nałożenie kary jest krzywdzące, a kwota zbyt wysoka. Zaznaczyła, ze nie korzysta z żadnych środków Unii Europejskiej. Realizowanie nowej inwestycji stanowi duże obciążenie i zawnioskowała zmniejszenie wysokości nałożonej grzywny. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skarga jest uzasadniona z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Art. 122 p.e.a. stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Z treści art. 32 p.e.a. wynika, iż tytuł wykonawczy może być również doręczony zobowiązanemu przed dokonaniem czynności egzekucyjnej. Doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego jest czynnością zasadniczą, bo stosownie do art. 26 § 5 pkt 1 p.e.a. dopiero z tą chwilą dochodzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i od tego momentu mogą być dokonywane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne. Jedną z takich czynności jest postanowienie o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym określonego w tytule wykonawczym. Z tego względu oraz z uwagi na treść art. 15 § 1 p.e.a., Sąd in merito badał, czy skarżącej jako zobowiązanej doręczono upomnienie przedegzekucyjne i czy odpowiada ono wymogom przewidzianym ww. przepisie, a także czy doręczono tytuł wykonawczy (art. 27 § 1 p.e.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że upomnienie przedegzekucyjne było doręczone skarżącej dwukrotnie i osobiście odebrane przez skarżącą 8 czerwca 2007r. i 20 sierpnia 2007r. (karta akt admin. I inst. nr 39 i nr 40). Treść obydwu upomnień jest zgodna z art. 15 § 1 p.e.a. Organy też zastosowały przepis intertemporalny zawarty w art. 112 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. nr 85, poz. 589), który do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejście w życie niniejszej ustawy (co nastąpiło 1 lipca 2007r.) nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wysokości grzywny. Art. 94 pkt 1 cyt. ustawy zmienił art. 121 § 2 p.e.a., co do wysokości grzywny, która od 1 lipca 2007r. wynosi 10000zł. Postanowieniem z dnia [...] października 2007r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na zobowiązaną A. S. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 1000 zł wymierzoną na podstawie art. 121 § 2 p.e.a. Znajdujący się w aktach sprawy tytuł wykonawczy jest oznaczony tym samym numerem i został sporządzony w tej samej dacie, co postanowienie o nałożeniu grzywny (karta akt I inst. nr 41 i nr 42). Na dowodzie doręczenia dołączonym do postanowienia o nałożeniu grzywny nie ma wzmianki o doręczeniu zobowiązanej wraz z ww. postanowieniem tytułu wykonawczego. Takiej wzmianki nie ma też w postanowieniu o nałożeniu grzywny, a także w tytule wykonawczym. Na rozprawie sądowej w dniu 2 lipca 2009r. okazano skarżącej postanowienie organu pierwszej instancji o nałożeniu grzywny i tytuł wykonawczy. Skarżąca posiadała egzemplarz postanowienia o nałożeniu grzywny. Po zapoznaniu się z treścią tytułu wykonawczego oświadczyła, że taki tytuł nie został jej doręczony, a od grudnia 2008 przeniosła wypiek pieczywa do miejscowości R. gm. K. Pełnomocnik organu oświadczyła, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia obowiązek o charakterze niepieniężnym nie był wykonany, co uzasadnia nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Przedstawione okoliczności, w ocenie Sądu, wywołują wątpliwości, czy rzeczywiście organ egzekucyjny dołączył do postanowienia tytuł wykonawczy z dnia 11 października 2007r. Skoro z dniem doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego dochodzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i możliwości zastosowania środka egzekucyjnego, to kwestia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego winna być jednoznacznie wykazana. Oznacza to równocześnie, że organy w podanym zakresie naruszyły art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 122 § 1 pkt 1 i art. 18 p.e.a. Z tego też względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Pomimo uwzględnienia skargi skarżąca utraciła uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, bowiem przed zamknięciem rozprawy nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów (art. 210 § 1 p.p.s.a.). O takim uprawnieniu skarżąca była pouczona w piśmie sądowym z dnia 20 maja 2009r. (karta akt sądowych nr 91), które odebrała osobiście 26 maja 2009r. W ponownym rozpatrywaniu sprawy należy ustalić, czy istotnie stan faktyczny sprawy uległ zmianie wobec oświadczenia skarżącej, że wypiek chleba tradycyjnego nie odbywa się już w Ł. przy ul. K. i ocenić, czy okoliczność ta będzie miała wpływ na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. W przypadku kontynuowania postępowania egzekucyjnego doręczenie tytułu wykonawczego ma nastąpić w sposób niebudzący wątpliwości.