II SA/Rz 595/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-03-02
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) czy tylko w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, ze względu na udokumentowane przewlekłe choroby małżonków i wysokie koszty leczenia. Jednakże, dochody małżonków są regularne, pokrywają stałe wydatki, a skarżąca nie wykazała trudności finansowych uniemożliwiających pokrycie kosztów postępowania w całości, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci ustanowienia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, powołując się na trudną sytuację finansową związaną z chorobami i wysokimi kosztami utrzymania. Przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dodatkowe oświadczenia i dokumenty.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na Wójta Gminy w przedmiocie niewykonania decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału działek - postanawia – I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika.
Sygn. II SA/Rz 595/17
U Z A S A D N I E N I E
M.W. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i męża (Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem) ponosić jakichkolwiek kosztów i opłat sądowych, w tym kosztów pełnomocnika z wyboru, a zasadność wniosku potwierdza sytuacja finansowa wykazana we wniosku na przykładzie miesiąca stycznia 2018 r. Ponoszone koszty utrzymania domu, wyżywienia, koszty leczenia, dojazdu, rehabilitacji przekraczają pobierane świadczenia (1455,60 zł i 1664,50 zł). Zobowiązania i stałe wydatki to prąd 138,47 zł, gaz 388,95 zł, koszty wykupu leków 1.115 zł, koszty dojazdów 452 zł, koszty wyżywienia 1000 zł. Jako majątek Skarżąca wskazała dom o pow. 64 m² na działce siedliskowej o pow. 0,21 ha.
Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., Skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego, środków transportowych, maszyn, biżuterii ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 zł. Załączyła kopie faktur za dostarczane do domu media oraz leki, udokumentowała wysokość pobieranych świadczeń.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a.
Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżąca spełnia przesłanki do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści formularza i dodatkowych informacji udzielonych przez Skarżącą wynika, że oboje małżonkowie chorują przewlekle, udokumentowano wysokość kosztów ponoszonych na ochronę zdrowia głównie męża Skarżącej, a to stanowi o przesłankach częściowego przyznania w sprawie prawa pomocy.
Z kolei dochody obojga małżonków charakteryzują się regularnością wpływu, zabezpieczają stałe wydatki, Skarżąca nie podaje, że posiada trudności finansowe i np. zaległości w opłatach, albo że zmuszona jest zaciągać zobowiązania z powodu trudności finansowych. Stan posiadania sprawia, że Skarżąca była niejednokrotnie w stanie pokryć koszty postępowania w innych sprawach, w których wnosiła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pomimo trudności na jakie się powołuje. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w kontekście sytuacji materialnej Skarżącej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, nie spełnia tych przesłanek.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło