II SA/Rz 595/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-03-23
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że jej miesięczne wydatki nieznacznie przekraczają uzyskiwane dochody, a także ponosi wysokie koszty leczenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sytuacja wnioskodawczyni nie kwalifikuje jej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wykazała ona jedynie, że jej udokumentowane wydatki nieznacznie przekraczają uzyskiwane dochody, a nie że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) gwarantuje, że nie będzie ponosić wydatków związanych z postępowaniem, a koszty ewentualnego pełnomocnika może pokryć poprzez poczynienie oszczędności.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie odmówił, wskazując na regularne dochody skarżącej i jej męża. Skarżąca wniosła sprzeciw, zarzucając brak obiektywizmu i wskazując na swój wiek, stan zdrowia oraz trudną sytuację finansową jako przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, w tym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 595/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na Wójta Gminy [...] w przedmiocie niewykonania decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału działek postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy rozpoznając wniosek M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca wraz z mężem ma zapewnione regularne dochody, które zabezpieczają stałe wydatki. Przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym referendarz sądowy uwzględnił to, że skarżąca i jej mąż są przewlekle chorzy i ponoszą wysokie koszty zakupu leków.
Wnioskodawczyni nie zgodziła się z dokonaną oceną. W sprzeciwie od postanowienia referendarza zarzuciła brak obiektywizmu, wskazała, że ze względu na swój wiek, stan zdrowia oraz trudną sytuację finansową spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym również ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."),
w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a.: "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny".
W ocenie Sądu sytuacja wnioskodawczyni nie kwalifikuje jej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z przedstawionych przez wnioskodawczynię dokumentów oraz ze złożonego przez nią oświadczenia wynika, że wraz z mężem utrzymują się ze stałych dochodów w wysokości 3.120 zł. Posiadają dom jednorodzinny o powierzchni 64 m2, działkę siedliskową o powierzchni 0,21 ha. Udokumentowane przez nią wydatki opiewają na kwoty: około 680 zł z tytułu opłat za media, 1.126,25 zł z tytułu zakupu leków. Ponadto skarżąca wskazała, że na zakup żywności wydaje około 1000 zł, z tytułu dojazdów ponosi koszt około 425 zł. Tak podane przez skarżącą kwoty wynoszą w sumie 3.231 zł i przenoszą nieco uzyskiwane dochody w kwocie 3120 zł. W ocenie Sądu nie stanowi to jednak podstawy do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.
Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jak również większość codziennych wydatków. Nie wykazała, że posiada zadłużenie, co świadczy o tym, że jest w stanie samodzielnie się utrzymać, bez konieczności sięgania do instytucji pomocowych. Przyznane wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym gwarantuje, że nie będzie ponosić wydatków związanych z prowadzonym przez siebie postępowaniem. Chcąc skorzystać z pomocy fachowego pełnomocnika może, kosztem niektórych wydatków, poczynić oszczędności. Wśród swoich wydatków skarżąca wskazała między innymi wydatki związane z dojazdem w kwocie 425 zł. Poza tym, że ich nie udokumentowała, nie można stwierdzić, że są one ponoszone stale i że w pewnym zakresie nie mogą zostać ograniczone. Poza tym wynagrodzenie pełnomocnika nie zawsze musi być płatne z góry, może zostać uzależnione od wyniku sprawy, w zależności od treści łączącej strony umowy. Zatem skarżąca będzie miała czas na poczynienie w tym zakresie niezbędnych oszczędności.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 260 § 1 w zw. z art 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło