II SA/Rz 599/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi M. P. i B. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M. P. i B. P. solidarnie kwotę 800 zł /słownie: osiemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej: P.bud.), po rozpoznaniu odwołania M. i B. P. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] zgłaszającej sprzeciw w sprawie zamierzonego przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym na działce nr 3276/4 położonej w miejscowości G. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że wnioskiem z dnia 9 lutego 2012 r. M. i B. P. dokonali zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym o przepustowości do 2000 l/dobę, na działce nr ewid. 3276/4, położonej w miejscowości G. Starosta decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] wniósł sprzeciw do tego zgłoszenia wskazując, że na terenie objętym zgłoszeniem obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi G. uchwalony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. (Dz. U. Woj. [...] Nr 65 poz. 1623 z dnia 13 sierpnia 2007 r.). Część działki inwestora nr 3276/4, na której znajduje się budynek (w trakcie budowy) i projektowana lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków, położona jest w zwartej zabudowie wsi, w konturze planu oznaczonym symbolem MN – "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej". Z zapisu planu wynika, że z chwilą wybudowania kanalizacji sanitarnej nie jest możliwe odprowadzenie ścieków do szczelnych zbiorników wybieralnych, jak też przydomowych oczyszczalni ścieków. Ponieważ w sąsiedztwie działki inwestora została zrealizowana zbiorcza kanalizacja sanitarna, dlatego właściciel tej nieruchomości jest obowiązany przyłączyć nieruchomość do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Kanalizacja została wybudowana na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] i została dopuszczona do użytkowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...]. Reasumując organ stwierdził, że zamierzona budowa przydomowej oczyszczalni ścieków narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu wsi G. W odwołaniu od tej decyzji M. i B. P. wnieśli o jej wycofanie z obrotu prawnego, ze względu na niedostateczne rozpoznanie sprawy. Podnieśli, że działka objęta zgłoszeniem budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zabudowana jest jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym w trakcie budowy, który zlokalizowany jest od drogi głównej w odległości około 60,0 m, a do najbliższej studzienki kanalizacyjnej dzieli go odległość około 90 m. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., przychylił się do stanowiska Starosty, że zamierzona przez M. i B. P. budowa przydomowej oczyszczalni ścieków narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uzasadniało wniesienie sprzeciwu, na zasadzie art. 30 ust. 6 pkt 2 P.bud. Odnosząc się do zarzutów wyjaśnił, że w razie braku zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości na doprowadzenie przyłącza, można na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym domagać się ustanowienia służebności gruntowej w tym zakresie. Nadto istnieje też możliwość ustanowienia służebności gruntowej, mającej na celu zapewnienie dostępu do wszelkiego rodzaju urządzeń związanych z rozwojem techniki, a powodujących konieczność prowadzenia połączeń (np. cieplnych, gazowych itp.) przez cudze grunty. Natomiast powołany przez skarżących zapis Poradnika Gospodarki Ściekowej Wykonania Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2010 r. nie jest źródłem prawa, dlatego też nie może stanowić podstawy orzekania w niniejszej sprawie. W skardze M. P. i B. P., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli o jej uchylenie i zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że skarżący nie może wyposażyć swojej nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 2 P.bud. poprzez przyjęcie, że planowana inwestycja jest sprzeczna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu naprowadzono, że na terenie działki 3276/4 nie istnieje sieć kanalizacyjna, co wynika z pisma Wójta Gminy [...] z dnia 20 kwietnia 2011 r., zgodnie z którym w odniesieniu do działki nr 3276/4, położonej w miejscowości G. nie istnieje sieć kanalizacyjna, gdyż gmina nie posiada środków finansowych niezbędnych do wykonania sieci w takim zakresie, aby właściciele nieruchomości mogli wykonać swój obowiązek tj. dokonać przyłącza do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Błędne jest więc stanowisko Wojewody, że planowana inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi G. Reasumując skarżący stwierdzili, że interpretacja art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach prowadzi do wniosku, że skoro w chwili obecnej nie istnieje sieć kanalizacyjna, właściciel nieruchomości ma możliwość według własnego uznania albo wyposażyć nieruchomość w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych albo w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. I. Poza sporem pozostaje, że teren działki skarżących, którego dotyczy zgłoszenie wykonania robót budowlanych, objęty jest miejscowy planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Zgodnie z tym planem, cześć działki objętej zgłoszeniem znajduje się konturze MN, dla którego tekst planu przewiduje obowiązek objęcia zbiorczym systemem kanalizacji sanitarnej odprowadzającym ścieki do oczyszczalni ścieków. Jednocześnie plan – do czasu realizacji zbiorczego systemu kanalizacji - dopuszcza gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach oraz "odprowadzanie ścieków do przydomowych oczyszczalni, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w przepisach odrębnych". Nie jest również kwestionowane, że na terenie wsi G. istnieje kanalizacja sanitarna, która nie obejmuje działki inwestorów oznaczonej numerem 3276/4. Z informacji Wójta Gminy [...] zawartej w piśmie z dnia 20 kwietnia 2011 r. wynika, że w związku ze znacznym oddaleniem tej działki od wybudowanej sieci kanalizacyjnej, ze względów ekonomicznych nie jest możliwe przyłączenie budynku do kanalizacji sanitarnej. II. Materialnoprawną podstawę wniesienia sprzeciwu stanowi art. 30 ust. 6 pkt 2 P.bud., zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Przepis ten powiązano z § 12 uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsi G., który postuluje tereny zabudowy mieszkaniowej objąć zbiorczym systemem kanalizacji sanitarnej. Przy stosowaniu tych przepisów znaczenie mają również unormowania ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /tekst jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 391/, w tym art. 5 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei przepis art. 3 ust. 2 lit. b tej ustawy stanowi, że gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności stacji zlewnych, w przypadku gdy podłączenie wszystkich nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest niemożliwe lub powoduje nadmierne koszty /podkreślenie Sądu/. III. W stanie faktycznym sprawy organy obu instancji naruszyły art. 30 ust. 6 pkt 2 P.bud. Zgodzić należy się ze stanowiskiem, że wniesienie sprzeciwu jest obligatoryjne w sytuacji, gdy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przy takiej regulacji, dla wniesienia sprzeciwu zasadnicze znaczenie mają zapisy obowiązującego planu. W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że skoro teren objęty zgłoszeniem znajduje się w konturze MN, którego obszar należy objąć zbiorczym systemem kanalizacji sanitarnej, a w miejscowości G. kanalizacja tak została oddana do użytkowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], to spełnione zostały przesłanki do wniesienia sprzeciwu. Tymczasem z załącznika do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie kanalizacji oraz pisma Wójta Gminy [...] z dnia 20 kwietnia 2011 r. jednoznacznie wynika, że działka nr 3276/4 w G. nie jest objęta kanalizacją sanitarną. W związku ze znacznym oddaleniem tej działki od wybudowanej sieci kanalizacyjnej, ze względów ekonomicznych nie jest możliwe przyłączenie budynku do kanalizacji sanitarnej. Wobec tego stwierdzić należy, że Gmina nie zrealizowała postulatywnego zapisu planu zawartego § 12 ust. 1, gdyż nie podłączyła tej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, a taki obowiązek, a contrario, wynika z przepisu art. 3 ust. 2 lit. b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wobec tego nie można przyjąć, że spełniona została przesłana do wniesienia sprzeciwu w postaci "naruszania przez roboty objęte zgłoszeniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". W tym miejscu zaznaczyć należy, że tylko w przypadku istnienia sieci kanalizacyjnej na nieruchomości, której zgłoszenie dotyczy, a więc w sytuacji wykonania ciążącego na gminie obowiązku wynikającego z § 12 pkt 1 planu oraz ustawy o utrzymaniu czystości /.../, byłaby podstawa do wniesienia sprzeciwu. Ma więc rację skarżący o ile podnosi, że organy naruszyły prawo materialne, wnosząc sprzeciw do zgłoszenia w sprawie zamierzonego przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym na działce nr 3276/4 położonej w miejscowości G., skoro działka ta nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej. Z tych przyczyn zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja podlegają uchyleniu, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz.270/. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 powołanej ustawy.