II SA/Rz 599/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania -skargę oddala- Przedmiotem skargi W. G. (dalej w skrócie: "skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Kwestionowane postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. W piśmie z dnia 22 stycznia 2018 r. skarżący poinformował Wójta Gminy [...] (dalej w skrócie: "Wójt") o zlikwidowaniu drogi biegnącej wzdłuż należącej do niego działki, przez co pozbawiono go dojazdu do niej. W związku z powyższym wniósł o wykonanie drogi i jej utwardzenie. W odpowiedzi w piśmie z dnia 31 stycznia 2018 r. organ wyjaśnił, że droga biegnąca po działce 18/8 położonej w miejscowości [...], usytuowana wzdłuż działki nr 18/6, stanowi własność prywatną. W związku z powyższym Gmina nie ma możliwości wykonywania jakichkolwiek prac remontowych ani utwardzenia jej wierzchniej warstwy, gdyż nie jest prawnym właścicielem gruntu zajętego pod przedmiotową drogę. Ponadto w klasyfikacji gruntów, w żadnej z ww. działek nie widnieje użytek zakwalifikowany jako "dr" czyli drogi. Ponieważ działka skarżącego przylega do drogi położonej na działce nr 18/5, na chwilę obecną nie jest pozbawiona dojazdu. W piśmie z dnia 3 lutego 2018 r. skarżący podniósł, że zlikwidowana droga funkcjonowała ponad 100 lat, została mu przekazana przez ojca i stanowiła jego własność. Wniósł o utwardzenie drogi, lub przynajmniej o jej przywrócenie do poprzedniego stanu. W odpowiedzi w piśmie z dnia 16 lutego 2018 r. organ poinformował skarżącego, że podtrzymuje stanowisko zajęte w piśmie z dnia 31 stycznia 2018 r. Ponadto poinformował, że Gmina nigdy nie dokonywała jakichkolwiek działań związanych z likwidacją przedmiotowej drogi. Grunty, na których zlokalizowana była w/w droga stanowią własność prywatną osób fizycznych, w związku z tym organ wskazał, że wszelkie zapytania i roszczenia wynikające z tego tytułu powinny być kierowane do właścicieli tych działek. Skarżący złożył do organu odwoławczego pismo, w którym oświadczył, że odwołuje się od decyzji Wójta oraz pism tego organu oznaczonych numerami [...] oraz [...] z dnia [...] lutego 2018 r. W piśmie skarżący podniósł, że w 1965 r. otrzymał od ojca działkę wraz z drogą. Zdaniem skarżącego, odcinek tej drogi o długości 300 metrów został zaorany, nie jest mu jednak wiadomo, kto wydał decyzję w tym przedmiocie. Następnie skarżący wskazał, że podczas regulacji rzeki [...] w 1980 r., zniszczony został most wybudowany przez jego ojca. Skarżący nie uzyskał żadnej pomocy ze strony urzędu w odbudowie mostu, a kiedy to uczynił własnymi siłami, w wyniku powodzi most ponowne został zniszczony. Obecnie aby dostać się do lasu stanowiącego jego własność, musi dodatkowo nadkładać 1 km. Skarżący nadmienił, że w czasie burzy zniszczone zostały także jego drzewa, i również odmówiono mu odszkodowania i pomocy w ich usunięciu. Dalej skarżący stwierdził, że w trakcie trwającego postępowania rozgraniczeniowego dokonano zaorania jego drogi. Uniemożliwia mu to rozpoczęcie budowy domu na działce, którą zamierza przekazać wnukom. Skarżący podniósł również, że w wyniku działania Gminy został pozbawiony emerytury pracowniczej. Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania. Jako podstawę prawną decyzji, organ odwoławczy podał art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z pism oraz wyjaśnień udzielonych przez Wójta, w sprawie będącej przedmiotem odwołania nie została wydana decyzja administracyjna, od której przysługiwałoby odwołanie, a w pismach organu: nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., oraz nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., udzielono jedynie skarżącemu informacji. W ocenie organu odwoławczego, sprawy poruszone we wnioskach skarżącego, nie były ani nie są - z uwagi na ich charakter - przedmiotem postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., które jest wszczynane i prowadzone w celu rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej w formie decyzji. Ponadto od wymienionych w odwołaniu pism nie przysługuje środek zaskarżenia. Pisma te nie stanowią decyzji, gdyż nie zawierają rozstrzygnięcia merytorycznego o prawach lub obowiązkach, bądź rozstrzygnięcia nie merytorycznego (umorzenia postępowania w sprawie). Skoro więc w sprawie nie została wydana decyzja, złożenie odwołania jest niedopuszczalne. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie. Skarżący zarzucił Wójtowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz błędną wykładnię przepisów o drogach gminnych, natomiast organowi odwoławczemu ograniczenie jego praw poprzez pozbawienie możliwości wyegzekwowania od Wójta decyzji likwidujących skutki wcześniejszych zaniechań, oraz co najmniej przedwczesne uznanie, że Wójt nie może być zobowiązany do wydania decyzji w zakresie jego skarg, przy czym w ocenie skarżącego winna to być decyzja - nawet odmowna. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w sprawie powstała potrzeba powołania biegłego sądowego celem weryfikacji stanowiska Wójta. Zdaniem skarżącego, Wójt nie odniósł się w sposób przekonywujący do kwestii mostu na rzece [...], należnego skarżącemu odszkodowania, oraz przywrócenia drogi dojazdowej do działki budowlanej skarżącego, jak i gruntów leżących za rzeką [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 K.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W niniejszej sprawie odwołanie zasadnie zostało uznane za niedopuszczalne. Stosownie do art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie jest środkiem prawnym przysługującym od decyzji administracyjnych, które – jak wynika z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 § 1 i § 2 K.p.a. – rozstrzygają sprawę co do istoty, bądź w inny sposób kończą postępowanie. Z przywołanych przepisów wynika, że decyzja administracyjna jest procesową formą załatwienia sprawy administracyjnej, przez którą rozumieć należy relację pomiędzy ustalonym układem okoliczności faktycznych a obowiązującymi normami prawa administracyjnego, która obliguje właściwy organ do określenia sytuacji prawnej indywidualnego podmiotu, poprzez przyznanie mu uprawnień lub nałożenie obowiązków, w związku z faktem, że podmiot ten znalazł się w tych okolicznościach faktycznych. O tym, czy zaistniała sprawa administracyjna i w konsekwencji powstał obowiązek decyzyjnego jej załatwienia rozstrzygają przede wszystkim normy prawa administracyjnego, albowiem to ich treść – hipotezy – określają pewne modelowe stany faktyczne, z którymi, w razie ich konkretyzacji, wiąże się aktualizację kompetencji organu administracji publicznej, który w jej ramach zmienia sytuację prawną podmiotu uwikłanego w okoliczności prawnie istotne. W niniejszej sprawie organ I instancji nie rozstrzygał żadnej sprawy administracyjnej. Pismem z dnia [...] lutego 2018 roku Wójt Gminy [...] po raz kolejny odpowiedział skarżącemu na jego kolejne pismo (z dnia 3 lutego 2018 roku), że zlokalizowana na działce 18/8 droga, której przywrócenia/utwardzenia domagał się skarżący nie jest własnością gminy, jest własnością prywatną, w związku z czym wszelkie roszczenia przywracające skarżącemu faktyczne możliwości korzystania z niej, należy kierować do właścicieli. Organ poinformował skarżącego, że działka 18/8 nie figuruje w ewidencji gruntów jako droga, z czego należy wywieść, iż nie jest ani drogą publiczną, ani drogą wewnętrzną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Upraszając, pismo z dnia [...] lutego 2018 roku Wójt jedynie udzielił skarżącemu informacji, że nie ma żadnego prawnego umocowania do podejmowania interwencji w związku z uniemożliwieniem skarżącemu przejazdu przez działkę 18/8. Ponieważ pismo z dnia 16 lutego 2018 roku nie stanowiło decyzji administracyjnej, przeto wniesione od niego odwołanie, należało uznać za niedopuszczalne. W konsekwencji, wniesiona w niniejszej sprawie skarga podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 P.p.s.a.