II SA/Rz 60/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do ułożenia cieków betonowych w rowie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].10.2007 r. nr [...] wydana w wyniku odwołania W. S. pełnomocnika M. i P. S. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...].08.2007 r. nr [...], w której to zobowiązał M. i P. S. do ułożenia w istniejącym rowie na ich posesji w odległości 50 cm od ogrodzenia działki Z. i M. S. cieków betonowych o głębokości nie mniejszej niż 15 cm, które należy ułożyć zgodnie z Polską Normą na podsypce piaskowo-cementowej, a wodę z tych ścieków odprowadzać do istniejącej ulicy A. do sieci kanalizacji ogólnospławnej. W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne. W uzasadnieniu decyzji zostało wyjaśnione, że z wnioskiem do Burmistrza zwrócili się Z. i M. S., o wydanie obowiązku M. i P. S. uregulowania spływu wód opadowych na swojej posesji. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, a w szczególności oględzin, organ I instancji ustalił, że spływ wód opadowych został zmieniony przez M. i P. S. po dokonaniu niwelacji terenu ich działki nr 1813/1 i 784/6 i dowiezieniu na nią ziemi, co spowodowało podniesienie terenu i utworzenie skarpy o dużym spadku w niewielkiej odległości od działki Z. i M. S. W wyniku zmiany terenu wody opadowe spływają w kierunku ich posesji wymywając ziemię spod murka ogrodzeniowego, co powoduje zalewanie ich posesji. W/w ustalenia zostały potwierdzone na rozprawie i oświadczeniami świadków złożonymi na rozprawie i w związku z czym, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ust. 2 ustawy Prawo wodne M. i P. S. zostali zobowiązani do uregulowania stosunków wodnych opisanych w sentencji decyzji organu I instancji. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołujący nie sprecyzowali kierunku weryfikacji podnosząc, że decyzja jest wadliwa. W uzasadnieniu odwołania wyjaśnili, że kierunek spadku a za razem spływu wód opadowych nie został zmieniony, nadal jest ze wschodu na zachód. Został tylko zmieniony profil przekroju działki, co spowodowało utworzenie skarpy o wysokości 90 cm i szerokości 210 cm, a to stanowi 23 stopnie spadku a różnica poziomu miedzy posesjami stron wynosi 3 cm. O spadku terenu świadczy droga osiedlowa przylegająca od strony północnej, tj. od ul. A. Wypłukanie ziemi spod murka ogrodzenia spowodowane zostało wykonaniem przez państwa S. na ich działce pobocza o nachyleniu 40 stopni, co w znacznym stopniu osłabiło grunt pod murkiem ogrodzenia, które to zbocze systematycznie osiada. Na potwierdzenie tego wskazali na fakt zawalenia się części ogrodzenia po wykonaniu skarpy przez S. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i stawianych w nim zarzutów. W uzasadnieniu decyzji, z powołaniem się na art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne organ wyjaśnił, że zmiana profilu przekroju działki nie ma wpływu na zmianę kierunku spływu wody. W przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że prace niwelacyjne na działce odwołujących się były wykonywane i od tego czasu następowało sukcesywne podtapianie działki Z. i M. S. Organ również nie podzielił stanowiska odwołujących, iż przyczyną szkód były działania polegające na obniżaniu powierzchni działki państwa S., albowiem zeznania świadków złożone na rozprawie administracyjnej nie potwierdziły tego faktu. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, iż nakaz przywrócenia stanu poprzedniego na terenie posesji M. i P. S. jest uzasadniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący M. i P. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi zarzucili, że wbrew twierdzeniom organu kierunek spadku, a zarazem spływu wód opadowych, nie został zmieniony, a szkody jakie powstały na działce państwa Z. i M. S. spowodowane były ich działaniem, tj. wykonanie skarpy na ich posesji, która nie została zabezpieczona, co spowodowało zawalenie się dwóch przęseł ogrodzeniowych w pare miesięcy po obniżeniu przez nich tego terenu. Obecnie działka została przez skarżących przywrócona do stanu pierwotnego przez zasypanie rowka ziemią ze zbocza, co zmniejszyło spadek o około 30 %, co daje nachylenie 15 stopni opisanego wcześniej nasypu, posiana trawa na tym terenie naturalnie zrównoważyła wsiąkanie wód opadowych. Zarzucono, że zdjęcia dołączone do organu I instancji nie posiadają datownika, a więc nie wiadomo kiedy i przez kogo zostały zrobione. Nie zostały dokonane właściwe pomiary i w postępowaniu dowodowym jest wiele nieścisłości, z którymi się skarżący nie zgadzają. Wnoszą o powołanie rzeczoznawcy z zakresu geologii i melioracji z [...] listy, do zbadania tej sprawy, jak również zarzucili, że E. G., pracownik Urzędu Miejskiego, która prowadziła sprawę, jest w bardzo dobrych stosunkach koleżeńskich z S., także chociażby z tego tytułu sprawa powinna zostać uchylona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona z przyczyn odmiennych niż zostało w niej zarzucone. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia decyzji obu instancji . Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja nakazująca skarżącym wykonania niezbędnych urządzeń zapobiegającym szkodom wydana w oparciu o przepis art. 29 ust.1 pkt 1 i ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r Prawo wodne / DZ.U z 2001 r. Nr 115 poz. 1229 ze zm./ zwana dalej ustawą. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że postępowania dowodowe / oględziny na miejscu oraz zeznania świadków / wykazało że w/w zmienili spływ wód opadowych na swojej posesji powodując tym samym zalewanie posesji sąsiedniej tj. Z. i M. S. Stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie prawidłowo procedowały w oparciu o przepisy prawa materialnego tj. ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne / DZ.U z 2001 r Nr 115 poz. 1229 ze zm./ zwana dalej ustawą niemniej jednak nie zachowały zasad procesowych wynikających z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego tekst jednolity Dz.U. z 9.10.2000 r. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, iż organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 10 § 1 , art. 77 § 1, art. 80 , oraz art. 107 § 3 k.p.a. których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego organy orzekające w sprawie zobowiązane są do przestrzegania zasady dążenia do prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. obligującej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony . Art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje aby przed podjęciem decyzji w sprawie w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Celem bowiem każdego postępowania dowodowego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy , aby jej załatwienie opierało się na udowodnionych faktach i aby do tych faktów zostały zastosowane właściwe normy prawne. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny / art. 75§ 1 k.p.a./. Tryb odbierania zeznań od świadka nie został uregulowany w K.p.a. jednak ustanawia pewne zasady . Przed odebraniem zeznania od świadka organ administracji publicznej uprzedza świadka o prawie odmowy odpowiedzi na pytanie oraz o odpowiedzialności karnej /art. 83 § 3 k.p.a./ Organ orzekający ocenia , czy danej osobie przysługuje prawo odmowy zeznań lub prawo odmowy na pytanie. Zaniedbanie organu w kwestii uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie organ orzekający w sprawie ma prawo z mocy art. 80 k.p.a. do swobodnej oceny dowodów jednakże aby ocena ta nie została uznana za dowolną, materiał dowodowy winien być zebrany w sposób wyczerpujący , ocena musi opierać się na materiale dowodowym przeprowadzonym według reguł kodeksu postępowania administracyjnego a poczynione ustalenia muszą znaleźć pokrycie w dowodach. Ocena dowodów winna przy tym odpowiadać wymogom wiedzy, logiki i doświadczeniu życiowemu, oraz winna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Wymogi wyżej wymienione nie zostały spełnione w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. W powyższej sprawie została wyznaczona rozprawa administracyjna w czasie której zostały dokonane oględziny oraz zostali przesłuchani świadkowie . Podkreślenia wymaga fakt, że żadne z tych oświadczeń nie zostało odebrane pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k. ponadto w protokole rozprawy brak jest wskazania osoby prowadzącej w/w rozprawę oraz jej podpisu / art. 93 k.p.a./. W ocenie Sądu w/w uchybienia powoduje istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającym wpływ na wynik sprawy na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4.11.1998 r. sygn. akt III SA 1035/97, 8.IV.2003 r. sygn. I SA 2282/012 . Reasumując stwierdzić należy, że organy obu instancji w sposób nieprawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie poprzez oparcie się w głównej mierze na oświadczeniach osób zamiast przeprowadzić ich przesłuchanie w charakterze świadków zgodnie z zasadami określonymi w art. 74 - 85 k.p.a. W ponownym postępowaniu administracyjnym należy ponowić postępowanie dowodowe według wskazanych reguł i dopiero tak zebrany materiał dowodowy pozwoli na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i wydanie stosownej decyzji. Co się tyczy zarzutu prowadzenia sprawy przez E. G., pracownika Urzędu Miejskiego i wyłączenia ze sprawy skarżący nie podnosili jego w toku postępowania zatem zarzut ten w skardze jest chybiony. Również chybiony jest wniosek o powołanie rzeczoznawcy z zakresu geologii i melioracji z listy biegłych, dowód taki skarżący mogą przeprowadzić we własnym zakresie i przedstawić go organowi. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy / art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a./, Sąd uchylił decyzje obu instancji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono po myśli art.152 P.p.s.a.