II SA/Rz 60/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Kolbuszowej na uchwałę Rady Gminy Majdan Królewski z dnia 11 marca 2022 r. nr XXVII.271.2022 w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Majdan Królewski stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. II SA/Rz 60/25 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w Kolbuszowej jest uchwała Rady Gminy Majdan Królewski z 11 marca 2022 r. nr XXVII.271.2022 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Majdan Królewski - podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1372, dalej "u.s.g.") oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2490, dalej "u.o.s.p.). Prokurator Rejonowy w Kolbuszowej wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargą zarzucił w/w uchwale istotne naruszenie prawa, tj. art. 40 ust. 1 u.s.g. oraz art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. i w konsekwencji naruszenie art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - polegające na wyjściu poza granice upoważnienia ustawowego i nieuprawnioną modyfikację ustawy upoważniającej, poprzez: 1. dokonane przepisem § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych za uczestnictwo w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych lub ćwiczeniach za każdą rozpoczętą godzinę udziału, w sytuacji gdy przepisy ustawy upoważniającej uprawniały RG do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika OSP za każdą rozpoczętą godzinę udziału w działaniu ratowniczym oraz akcji ratowniczej, naliczaną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej; 2. dokonane przepisem § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych za uczestnictwo w szkoleniach pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę w sytuacji, gdy przepisy ustawy upoważniającej uprawniały Radę Gminy do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika OSP za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu, bez względu kto jest jego organizatorem. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, w uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że podstawę kompetencyjną zaskarżonej uchwały stanowi przede wszystkim art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały. Zgodnie z ww. przepisem, strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż na dwa lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu nie może przekroczyć 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1251, 1429 i 1672) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy. Za czas nieobecności w pracy z przyczyn określonych w ust. 1 strażacy OSP zachowują uprawnienie do innych niż wynagrodzenie świadczeń związanych z pracą, przewidziane w odrębnych przepisach. W treści § 1 skarżonej uchwały dokonano w sposób nieuprawniony modyfikacji przepisu ustawy, wskazując że ustala się wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu gminy Majdan Królewski: 1) w kwocie 20 zł za uczestnictwo w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych lub ćwiczeniach, za każdą rozpoczętą godzinę udziału, 2) w kwocie 6 zł za uczestnictwo w szkoleniach pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę, za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu. Rada pominęła bowiem ustawowy parametr wskazujący moment w którym rozpoczyna się czas udziału w określonych działaniach, tj. moment zgłoszenia wyjazdu, który jest niezbędny dla prawidłowego określenia wysokości przysługującego uprawnionym ekwiwalentu, naruszając w ten sposób uprawnienia strażaków ratowników. Nadto posłużyła się pojęciem "członek Ochotniczej Straży Pożarnej", zamiast znajdującego się w u.o.s.p. pojęcia "strażaka ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej", które jest pojęciem węższym. W konsekwencji uchwała ta wychodzi poza zakres regulacji przekazanej radom gminy na podstawie ustawy kompetencyjnej i przyznaje uprawnienia grupie członków Ochotniczej Straży Pożarnej, której uprawnień de facto u.o.s.p. nie przyznaje. Ponadto w treści skarżonej uchwały wskazano, że ekwiwalent przysługuje za uczestnictwo w szkoleniach pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę, co również stanowi niedopuszczalne przekroczenie normy kompetencyjnej z u.o.s.p., bowiem każde uczestnictwo strażaka ratownika OSP w szkoleniach lub ćwiczeniach, bez względu na to kto jest ich organizatorem, powinno być wynagradzane ekwiwalentem pieniężnym. Dokonując oceny legalności skarżonej uchwały, w świetle zasady określonej w art. 7 Konstytucji RP Prokurator podniósł, że materia regulowana wydanym aktem prawa miejscowego powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie przekraczać zakresu tego upoważnienia, jednakże powinna również realizować wszystkie obowiązki z tego upoważnienia wynikające. Zgodnie z treścią art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust 2 Konstytucji), są normami normatywnymi niższego rzędu i jako takie powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego mu w ustawie. Zawarte w § 1 pkt 1 i 2 skarżonej uchwały zapisy dotyczące momentu od którego zostaje naliczony ekwiwalent wprowadzają swoistą dowolność uznania ram czasowych momentu uprawniającego do wypłacenia ekwiwalentu. Pojęcie to jest węższe bowiem niż regulacja przyjęta przez ustawodawcę, która w sposób precyzyjny określa początek okresu za który strażakom ratownikom OSP przysługuje ekwiwalent. RG wprowadzając odmienną zasadę naliczania ekwiwalentu dla strażaków ratowników OSP w sposób nieuprawniony dokonała modyfikacji art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Z artykułu tego wynika bowiem, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego powinna być naliczana za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Tymczasem Rada w § 1 pkt 1 i 2 skarżonej uchwały ustaliła wysokość ekwiwalentu pieniężnego "za każdą rozpoczętą godzinę udziału", co oznacza nieuprawnioną modyfikację art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Nadto zgodnie z poglądem dominującym w orzecznictwie, przepis art. 15 ust. 1 u.o.s.p. posługuje się pojęciem "strażak ratownik Ochotniczej Straży Pożarnej" w rozumieniu art. 8 u.o.s.p., które to pojęcie nie jest tożsame z pojęciem "członek Ochotniczej Straży Pożarnej" użytym w zaskarżonej uchwale. Pojęcie "strażaka ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej" o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.o.s.p. jest węższe niż pojęcie "członka Ochotniczej Straży Pożarnej" o jakim mowa w zaskarżonej uchwale (wyrok WSA w Białymstoku z 22 października 2024 r. II SA/Bk 523/24, LEX nr 3775010). Prokurator wskazał także, że przepisy u.o.s.p., w szczególności art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.o.s.p., nie upoważniają rady gminy do uzależnienia przyznania uprawnienia do ekwiwalentu pieniężnego od tego, czy szkolenie organizowane jest przez Państwową Straż Pożarną lub gminę. Z przepisu art. 3 pkt 6 ustawy wynika, że do zadań ochotniczych straży pożarnych należy podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przez organizowanie ćwiczeń oraz udział w szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo - pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, gminę lub inne uprawnione podmioty. Stosownie do tego należy zatem uznać, że każde uczestnictwo strażaka ratownika OSP w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach lub ćwiczeniach, bez względu na to kto jest jego organizatorem, powinno być wynagradzane ekwiwalentem pieniężnym. Oznacza to, że zaskarżona uchwała ograniczyła możliwość przyznania ekwiwalentu pieniężnego strażakom ratownikom OSP, uzależniając prawo do niego od rodzaju podmiotu który organizuje działania lub akcje ratownicze, szkolenia czy ćwiczenia. Zdaniem skarżącego, powyższe naruszenia prawa maja charakter istotny w rozumieniu art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. Przez istotną sprzeczność należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, w tym z ustawą (tak wyrok TK z 9 grudnia 2003 r. sygn. P 9/02, OTK-A 2003/9/100). Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym istotne naruszenie prawa to takie jego naruszenie, które polega m.in. na podjęciu uchwały o treści nieznajdującej właściwej delegacji ustawowej, czyli bez podstawy prawnej (tak wyrok NSA z 12 kwietnia 2011 r. II OSK 117/11). Powyższe uchybienia skutkują koniecznością wyeliminowania całości zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego. Stwierdzenie nieważności kwestionowanych przepisów spowoduje, że uchwała stanie się dysfunkcjonalna. Niewyczerpanie delegacji ustawowej stanowi istotne naruszenie prawa i musi doprowadzić do wyeliminowania uchwały z porządku prawnego w całości, bez względu na to, czy w pozostałym zakresie jest ona zgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę reprezentujący Radę Gminy Wójt wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zaskarżona uchwała została przekazana kontroli nadzorczej Wojewodzie Podkarpackiemu, który nie stwierdził jej wad prawnych i została ona ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z 2023 r. pod poz. 1291. Organ nadzoru również później nie kwestionował uchwały w trybie art. 93 u.s.g., co oznacza, że korzysta ona z domniemania zgodności z prawem. Uchwała ta została uchylona przez Radę Gminy Majdan Królewski z dniem 18 stycznia 2024 r. na podstawie § 2 uchwały nr XLIV.430.2023 Rady Gminy Majdan Królewski z 12 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Majdan Królewski. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego; takim aktem jest objęta wniesioną w niniejszej sprawie skargą uchwała RG Majdan Królewski z 11 marca 2022 r. nr XXVII.271.2022 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Majdan Królewski W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Mimo że art. 147 § 1 P.p.s.a. wprost o tym nie stanowi, w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności uchwały organu gminy (przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g., w myśl którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym stwierdzenie nieważności następuje wyłącznie w przypadku istotnego naruszenia prawa). Do istotnych naruszeń prawa kwalifikują się uchybienia prowadzące do skutków które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, przez co należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego; do takich zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przepis ten upoważnia radę gminy do wydawania aktów prawa miejscowego, których zadaniem jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie szczególnej, w granicach i zakresie przedmiotowym w nim określonym, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb danej gminy. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy ustawą a aktem wydawanym w ramach delegacji ustawowej, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Takie naruszenie Sąd stwierdził w wyniku rozpoznania skargi Prokuratora. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.o.s.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały), "strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny". Z ust. 2 tego artykułu wynika m.in., że "ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". W § 1 zaskarżonej uchwały RG ustaliła wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu gminy Majdan Królewski obowiązującą od 1 stycznia 2022 r.: 1) za uczestnictwo w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych lub ćwiczeniach - 20 zł za każdą rozpoczętą godzinę udziału, 2) 2) za uczestnictwo w szkoleniach pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę - 6 zł za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu. Zdaniem skarżącego Prokuratora, RG wskazanymi regulacjami uchwały – pomijając wskazanie, że ekwiwalent pieniężny w przypadku działań i akcji ratowniczych nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej, zawężając w przypadku szkoleń prawo do ekwiwalentu wyłącznie do uczestnictwa w szkoleniach organizowanych przez PSP i Gminę oraz przyznając prawo do ekwiwalentu w sytuacjach przewidzianych przez u.o.s.p. wszystkim członkom Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy – przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego wynikający z art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. I. Odnosząc się do argumentacji skarżącego Prokuratora należy w pierwszej kolejności przedmiotem rozważania uczynić kwestię zasadniczą, tj. zakres podmiotowego przysługiwania prawa do ekwiwalentu pieniężnego. W kontrolowanej uchwale bez wątpienia doszło do nieuprawnionego rozszerzenia katalogu podmiotów uprawnionych do otrzymywania ekwiwalentu, co wynika już z samego tytułu uchwały i co zostało następnie powtórzone w dyspozycji jej § 1 poprzez użycie terminu "członkom ochotniczych straży pożarnych". Przytoczony wyżej przepis art. 15 ust. 1 u.o.s.p. posługuje się węższym znaczeniowo określeniem "strażak ratownik OSP", które nie jest tożsame z terminem "członek ochotniczej straży pożarnej". Zgodnie z art. 1 ust. 3 u.o.s.p., ochotnicze straże pożarne zrzeszają członków ochotniczych straży pożarnych, zwanych dalej "strażakami ochotniczej straży pożarnej". W myśl art. 8 u.o.s.p., "strażakiem ratownikiem ochotniczej straży pożarnej" jest strażak ochotniczej straży pożarnej, który: 1) ukończył 18 lat, a nie ukończył 65 lat, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1, 2) posiada aktualne ubezpieczenie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, 3) posiada aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do udziału w działaniach ratowniczych, 4) odbył szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, 5) ukończył z wynikiem pozytywnym szkolenie podstawowe przygotowujące do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych. Z powyższych przepisów wynika, że określenie "strażak ratownik ochotniczej straży pożarnej" o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.o.s.p. jest węższe aniżeli pojęcie "członka ochotniczej straży pożarnej" o jakim mowa w zaskarżonej uchwale. Tym samym uchwała ta rozszerza w sposób nieuprawniony krąg osób, którym przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za uczestnictwo w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu. W konsekwencji zaskarżona uchwała wychodzi poza zakres podmiotowy regulacji przekazanej radom gmin na podstawie ustawy kompetencyjnej i przyznaje uprawnienia grupie członków OSP, której uprawnień nie przyznaje ustawa. Oczywistym jest, że uchwalając akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową, organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu, a normy kompetencyjne powinny być odczytywane w sposób literalny. Jeżeli organ uchwałodawczy narusza wytyczne zawarte w upoważnieniu ustawowym - a taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie - to mamy do czynienia z istotnym naruszeniem prawa, co musi skutkować stwierdzeniem nieważności aktu. Podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu winno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego charakter (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r. III FSK 4957/21). II. Zgodzić należy się również ze skarżącym Prokuratorem, że ustawodawca w art. 15 ust. 2 u.o.s.p. określił wzorzec normatywny precyzujący, od kiedy i za jaki czas osobie uprawnionej, tj. strażakowi ratownikowi OSP, należy naliczać ekwiwalent pieniężny. Jest nim każda rozpoczęta godzina, ale co należy podkreślić, liczona od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Niewątpliwie powyższa regulacja nie pozostaje w pełnej adekwatności z regulacją ust. 1 tego artykułu, który oprócz działań i akcji ratowniczych obejmuje także inne rodzaje "aktywności" strażaków ratowników OSP, za które mogą oni otrzymywać stosowny ekwiwalent. Są to ćwiczenia i szkolenia, co do których trudno za w pełni miarodajne uznać powiązanie prawa do otrzymywania ekwiwalentu ze "zgłoszeniem wyjazdu". W związku z tym Sąd stoi na stanowisku, że przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. w tym ostatnim zakresie rada gminy powinna kierować się funkcjonalną wykładnią tych przepisów a nie stricte językową, traktując jako punkt odniesienia zapis art. 15 ust. 2 u.o.s.p. w części, w której wskazuje na naliczanie ekwiwalentu "za każdą rozpoczętą godzinę". Zaskarżona uchwała w § 1 w sposób wyraźny pomija ten konieczny element wypowiedzi normodawczej dotyczący czasu rozpoczęcia naliczania ekwiwalentu "za każdą rozpoczętą godzinę" uczestnictwa w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, który w szczególności w przypadku uczestnictwa w działaniu ratowniczym i akcji ratowniczej powinien być określony jako liczony od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. W konsekwencji zaniechania prawodawczego treść wskazanych przepisów uchwały (zwłaszcza § 1 pkt 1) budzi uzasadnioną wątpliwość co do zgodności określonego w nich sposobu naliczania ekwiwalentu z regulacją ustawową. III. Stanowisko Sądu co do kwestii opisanej w pkt II w odniesieniu do naliczania ekwiwalentu za uczestnictwo w szkoleniach – czego dotyczy § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały - nie oznacza, że jest on zgodny z prawem, gdyż także on jawi się jako sprzeczny z zakresem regulacji przekazanej radzie na podstawie normy kompetencyjnej z art. 15 u.o.s.p. Z przepisu art. 3 pkt 6 u.o.s.p. wynika bowiem, że do zadań ochotniczych straży pożarnych należy podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przez organizowanie ćwiczeń oraz udział w szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo - pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, gminę lub inne uprawnione podmioty. Mając powyższe na względzie należy zatem uznać, że każde uczestnictwo strażaka ratownika OSP w szkoleniach lub ćwiczeniach, bez względu na to kto jest ich organizatorem, powinno być wynagradzane ekwiwalentem pieniężnym. Mimo że w praktyce najprawdopodobniej podmiotami najczęściej organizującymi /przeprowadzającymi szkolenia lub ćwiczenia dla strażaków ratowników OSP z terenu Gminy Majdan Królewski będzie Państwowa Straż Pożarna lub Gmina Majdan Królewski, to mimo wszystko zaskarżona uchwała w § 1 pkt 2 w sposób nieuprawniony ograniczyła możliwość przyznania ekwiwalentu pieniężnego strażakom ratownikom OSP z terenu Gminy w przypadku uczestnictwa przez nich w szkoleniu i ćwiczeniach organizowanych przez inne podmioty. IV. Niejako ubocznie – w ramach działania przez Sąd z urzędu i ustawowych kompetencji do kontroli zaskarżonego aktu poza granicami skargi - zwrócenia uwagi wymaga kwestia posługiwania się przez zaskarżoną uchwałę właściwą terminologią, wynikającą z zawartej w art. 15 u.o.s.p. normy kompetencyjnej. Jest to związane z jednoczesnym stosowaniem w § 1 uchwały określeń "udział" i "uczestnictwo", którym RG przypisuje niejako tożsame znaczenia, podczas gdy ustawa posługuje się wyłącznie terminem "uczestnictwo". Abstrahując od potocznego /językowego rozumienia tych określeń, należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 u.o.s.p. pojęcie "uczestnictwa" w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu odzwierciedla określony przedział czasu, w którym strażak ratownik OSP pozostaje zaangażowany w te działania. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż skorzystanie w uchwale z terminu innego niż ustawowy dla określenia działania które ten termin ustawowy definiuje, rodzi niebezpieczeństwo, że przy realizacji prawa do ekwiwalentu, poprzez naliczenie jego wysokości, będzie mu nadawana treść inna od ustawowej, in concreto, że "udział w działaniu ratowniczym" nie będzie rozumiany jako "uczestnictwo w działaniu ratowniczym" od momentu zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. W świetle powyższego stanowiska, jakakolwiek modyfikacja pojęcia uczestnictwa w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu i związanej z nim wypłaty ekwiwalentu dokonana w wydanej na podstawie tego przepisu uchwale stanowi istotne naruszenie prawa i skutkuje nieważnością tych przepisów (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 września 2023 r. III OSK 2588/22 - LEX nr 3606362 i WSA w Rzeszowie w wyroku z 25 marca 2025 r. II SA/Rz 21/25 - LEX nr 3855712.). Wynikające z przytoczonych orzeczeń uwagi co do pojęć "uczestnictwo" i "udział" pozostają w pełni adekwatne do naliczania ekwiwalentu tak w przypadku działań ratowniczych, akcji ratowniczych, jak też szkoleń lub ćwiczeń. Regulacje o charakterze norm prawa miejscowego poświęcone zagadnieniom naliczania ekwiwalentu pieniężnego nie mogą pozostawiać wątpliwości mogących rzutować na niezgodny z ustawą wynik obliczeń. Ponieważ w okolicznościach sprawy rozbieżność z treścią art. 15 ust. 1 u.o.s.p. dotyczy § 1 pkt 1 i 2 w których posłużono się zarówno terminem "uczestnictwo" jak i "udział" , Sąd nie zakwalifikował tego jako rażącego naruszenia prawa uzasadniającego samoistne stwierdzenie nieważności uchwały. Pozostawało to jednak i tak bez znaczenia wobec wadliwości opisanych powyżej w pkt I - III niniejszego uzasadnienia, które z opisanych w nich względów przemawiały za stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w całości, o czym Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Bez znaczenia dla tego rozstrzygnięcia pozostawała także zawarta w odpowiedzi na skargę informacja, że zaskarżona uchwała została uchylona uchwałą RG Majdan Królewski z 12 grudnia 2023 r. nr XLIV.430.2023 Uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ który ją podjął – nawet przed wydaniem przez Sąd wyroku - nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę i umorzenia postępowania sądowego, a tym bardziej nie uzasadnia oddalenia skargi (wyłącznie podjęcie uchwały o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały skutkowałoby uznaniem, że uchwała od samego początku nie mogła wywołać skutków prawnych, a zatem nie kształtowała uprawnień lub obowiązków podmiotów prawa). Uchylenia zaskarżonej uchwały przez organ który ją wydał nie można także traktować w kategoriach autoweryfikacji zaskarżonego aktu na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. (zgodnie z wyrokiem NSA z 18 września 2019 r. II OSK 2630/17 - LEX nr 2743067, na gruncie konstytucyjnej zasady praworządności nie można przyjąć, że rada gminy ma kompetencję, aby w trybie autokontroli - na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. - uwzględnić skargę na uchwałę stanowiącą akt prawa miejscowego w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych, poprzez stwierdzenie jej nieważności). Uchylenie uchwały przerywa skutek prawny z dniem jej uchylenia, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej uchwały od wejścia jej do obrotu prawnego do dnia jej uchylenia (tak m.in. wyroki NSA z 22 czerwca 2021 r. I OSK 339/19, z 27 maja 2008 r. II OSK 344/08 i z 27 września 2007 r. II OSK 1046/07).