II SA/Rz 603/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia I. Umorzyć postępowanie o zwolnienie R. K. od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla skarżącej adwokata. II SA/Rz 603/08 U z a s a d n i e n i e R. K. skarżąc decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] wniosła w niej równocześnie o zwolnienie od opłaty sądowej i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu podnosząc, iż jej dochody wystarczają jedynie na zakup lekarstw i bieżące utrzymanie, a w postępowaniu nie może osobiście uczestniczyć ze względu na stan zdrowia – wadę serca. W złożonym następnie urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ponownie o ustanowienie adwokata, wskazując w jego uzasadnieniu, iż jako podopieczna Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Z informacji zawartych w dalszej części wniosku, tj. w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem, zajmując mieszkanie kwaterunkowe o pow. 37 m², utrzymując się z pobieranego przez siebie zasiłku stałego w wysokości 399 zł. i wynagrodzenia za pracę syna – 384 zł. Pobiera także dodatek mieszkaniowy (od czerwca 2008 r.) w kwocie 77 zł. miesięcznie. Wnioskodawczyni i jej syn nie posiadają jednocześnie żadnych zasobów pieniężnych i wartościowych składników majątkowych. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zatem sprawa stanowiąca przedmiot skargi objęta jest zakresem regulacji tego artykułu, R. K. jest z mocy ustawy zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Zatem jej wniosek o zwolnienie od nich nie może zostać merytorycznie rozpatrzony, a objęte nim postępowanie podlega umorzeniu. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpatrzeniu pod względem spełnienia zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. wykazania przez wnioskodawczynię, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują automatycznego ustanawiania zastępcy prawnego dla osoby zwolnionej od kosztów sądowych lub korzystającej z ustawowego zwolnienia od nich, zaś kryterium majątkowe jest jedynym, wg którego następuje rozpatrzenie wniosku, niezależnie od powoływanych przez osobę wnioskującą innych argumentów, np. braku możliwości osobistego uczestniczenia w rozprawie). Dokonana pod tym względem analiza możliwości płatniczych skarżącej nie pozostawia wątpliwości co do braku możliwości ustanowienia przez nią adwokata z wyboru. Nie dysponuje ona żadnymi środkami finansowymi, które mogłyby być na ten cel przeznaczone, nie ma też możliwości ich wygospodarowania z bieżących dochodów. Dochody te, w łącznej wysokości 860 zł. miesięcznie (razem z dodatkiem mieszkaniowym) są zbyt niskie - choćby tylko dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych 2 osób, aby skarżąca mogła z nich poczynić pewne oszczędności. Podkreślenia wymaga przy tym, iż jak wynika z akt administracyjnych sprawy, R. K. jest osobą niepełnosprawną, z poważnymi problemami zdrowotnymi, co już samo w sobie niezależnie od konieczności ponoszenia zwykłych kosztów utrzymania (zakup żywności, odzieży, opłaty za mieszkanie) generuje dodatkowe wydatki (np. na zakup leków). Skarżąca nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami czy wartościowymi składnikami majątkowymi, które w wyniku ewentualnego spieniężenia mogłyby być na ten cel przeznaczone. W tym stanie rzeczy uzasadnione jest pozytywne ustosunkowanie się do wniosku o ustanowienie dla skarżącej zastępcy prawnego w osobie adwokata, czego jedyną przesłankę stanowi rzeczywisty brak możliwości poniesienia związanych z tym wydatków. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.