II SA/Rz 604/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2007 r., [...] odmawiającą wymeldowania Z. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] w S. i orzekł o wymeldowaniu wcześniej wskazanej osoby z tego lokalu z pobytu stałego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wymeldowanie Z. B. z pobytu stałego jest konsekwencją uwzględnienia odwołania K. B., która jako wnioskodawczyni domagała się takiego orzeczenia od Wójta Gminy [...]. Uwzględniając odwołanie i uchylając decyzję Wojewoda [...] wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca wymeldowania Z. B. z pobytu stałego, ze względu na fakt, że wymeldowany nie opuścił miejsca zamieszkania w sposób dobrowolny, gdyż przebywał w zakładzie karnym, narusza przepisy prawa. Wprawdzie pobyt w zakładzie karnym wskazuje na brak dobrowolności opuszczenia miejsca zamieszkania jednak w sprawie objętej odwołaniem ten fakt musiał być właściwie oceniany w świetle całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Zatem organowi pierwszej instancji nie mogło umknąć z pola widzenia ustalenie, które w sprawie jest niewątpliwe, a dotyczy sposobu korzystania z mieszkania, w którym wymeldowany przebywał. Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 21 października 2004 r., sygn. akt [...] Z. B. został zobowiązany do natychmiastowego opuszczenia lokalu, którego dotyczy postępowanie meldunkowe wraz z rzeczami reprezentującymi jego prawa. Zdaniem Wojewody [...] istnienie tego orzeczenia, które wiąże organy w zakresie rozpoznawanej przez nie sprawy, musi mieć konsekwencje dla sposobu rozumienia przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. nr 139, z 2006 r., poz. 993 ze zm./. Skoro Sąd Cywilny orzekł o eksmisji wymeldowanego to trudno przyjąć argumentację Wójta Gminy [...], że Z. B. dobrowolnie nie opuścił lokalu nr [...] w S. Z tych też powodów Wojewoda [...] uchylając decyzję pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu Z. B. Z rozstrzygnięciem Wojewody [...] nie zgodził się K B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżając w całości decyzję Wojewody [...] skarżący zarzucił jej błędy w ustaleniach faktycznych, brak nowych dowodów w postępowaniu innych niż ujawnione przez Wójta Gminy [...]. Z tych względów Z. B. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i jej uchylenie oraz umożliwienie wypowiedzenia się w sprawie wymeldowania. Skarżący wskazał także na konieczność przeprowadzenia bezpośredniej konfrontacji. Obok głównego żądania skarga formułuje wniosek alternatywny o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]. wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd rozpoznając skargę nie jest związany jej zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje sprawę w granicach danej sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa, zatem skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu osoby w oznaczonym miejscu. W ten sposób zameldowanie spełnia funkcję ewidencyjną, gdyż potwierdza przebywanie osoby pod oznaczonym adresem. Z faktu, że zameldowanie ma tylko walor ewidencyjny, wynika że organy meldunkowe są zobowiązane utrzymywać ewidencję w stanie, który odpowiada rzeczywistości. Konsekwencją takiego rozumienia ewidencji ludności i zameldowania jako potwierdzenia danych ewidencyjnych jest również i to, że organy mają obowiązek wymeldowania z pobytu stałego każdego, kto z jakichkolwiek powodów nie przebywa w miejscu zameldowania przez czas określony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. nr 139, z 2006 r. poz. 993 ze zm./. Dla skutecznego wymeldowania z pobytu stałego konieczną i wystarczającą przesłanką jest stwierdzenie, że osoba nie przebywa w miejscu zameldowania przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zatem podstawą do wymeldowania jest ustalenie, że podmiot podlegający wymeldowaniu nie przebywa 3 miesiące w miejscu zameldowania, gdyż opuścił lokal, w którym dokonano zameldowania. Opuszczenie lokalu musi być faktem oczywistym i ma oznaczać, że działanie takie nastąpiło na skutek zachowania samego wymeldowanego. Orzecznictwo przyjmuje, że co do zasady opuszczenie powinno być dobrowolne. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku wymeldowanie z pobytu stałego może podlegać tylko ten, kto opuścił lokal na skutek tego, że nie chce z miejscem zameldowania wiązać swoich dalszych spraw życiowych. Na równi z takim działaniem muszą być traktowane wszystkie te sytuacje, w których dotychczas zameldowany nie ma prawa przebywania w lokalu, w którym nastąpiło jego zameldowanie. Zatem równoważne dobrowolnemu opuszczeniu lokalu /miejsca zameldowania/ są wszystkie te przypadki, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana. Takie rozumienie opuszczenia lokalu jest uzasadnione, gdyż prawo nie może chronić stanów, które byłyby z nim sprzeczne, a niewątpliwie z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia, gdyby przeszkoda do wymeldowania osoby był tylko fakt jej przebywania w lokalu, albo wyrażana wola powrotu do niego, wówczas gdyby osoba taka miałaby prawny zakaz zamieszkiwania w nim. W sprawie będącej przedmiotem skargi poza sporem pozostaje ustalenie, że skarżący nie ma prawa przebywania w lokalu, z którego został wymeldowany, gdyż w aktach sprawy zalega orzeczenie sądu powszechnego orzekające jego eksmisję /k. – 98/. Ten fakt w rozpoznawanej sprawie ma znaczenie kluczowe, gdyż oznacza, że skarżący nie przebywa w lokalu, z którego został wymeldowany, a samo wymeldowanie było działaniem zgodnym z prawem. Z tego powodu zaskarżona decyzja jako nie naruszająca prawa nie mogła być uchylona. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.