II SA/Rz 604/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego K. S. zawarł wniosek o zwolnienie od połowy wpisu od tego środka zaskarżenia. Na dołączonym do skargi urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący zaznaczył, że ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Mieszka w domu o pow. 115 m.kw., którego jest współwłaścicielem w 1/3 części, lecz ponosi wszystkie koszty związane z jego utrzymaniem. Nie posiada oprócz powyższej nieruchomości żadnego majątku, w tym samochodu. Jego wynagrodzenie za pracę wynosi 1998 zł. Jako wydatki strona wskazała: gaz – 80 zł, prąd – 64 zł, woda – 30 zł, media – 150 zł, drewno na opał – 600 zł, ubezpieczenie domu i podatek – 250 zł, leczenie – 100 zł. Celem uzyskania bardziej dokładnych danych dotyczących comiesięcznych wydatków skarżącego, jak też częściowego chociaż potwierdzenia jego sytuacji finansowej, wezwano go do uzupełnienia złożonego we wniosku oświadczenia. Z odpowiedzi strony wynikają jej następujące comiesięczne wydatki: 400 – 500 zł wyżywienie, 50 – 70 zł gaz, 70 – 100 zł energia elektryczna, 30 – 40 zł woda i kanalizacja, 200 – 300 zł opał, 16,66 zł – ubezpieczenie domu, 10 zł podatek, 100 zł telefon i Internet, 80 zł telewizja, 150 – 200 zł środki higieniczne i kosmetyki, 420 zł rata kredytu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie K. S. nie może zostać uwzględnione, bowiem z przedstawionych przez niego informacji wynika, że wymieniony znajduje się w dobrej sytuacji finansowej i nie wymaga udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych, pochodzących od ogółu obywateli. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadą jest, że to strony postępowania sądowego ponoszą jego koszty. Wynika to wyraźnie z treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), określanej dalej jako "P.p.s.a.". Zadaniem strony jest więc wygospodarowanie środków pieniężnych na pokrycie kosztów danego postępowania spośród własnych zasobów. Tylko wówczas, gdy podmiot nie posiada jakiegokolwiek dochodu bądź też uzyskuje go w wysokości niewystarczającej do uiszczenia należnych kosztów, możliwe jest odstąpienie w jego przypadku od wymienionej zasady. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a., wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy. Przesłanką jego przyznania jest, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ostatnio powołany przepis przyznaje zatem pierwszeństwo przed kosztami postępowania wydatkom na podstawowe potrzeby życiowe. Żadne więc inne wydatki z pierwszeństwa takiego nie korzystają i dlatego ich ponoszenie przez stronę nie może przemawiać za uwzględnieniem żądania w przedmiocie prawa pomocy. Tymczasem, jak wynika z danych wniosku, składający go ma zaspokojone nie tylko potrzeby egzystencjalne jak w zakresie wyżywienia, leczenia czy mieszkania, lecz także inne z powyższym nie związane. O ile należy się zgodzić, że środki przeznaczane na higienę oraz Internet i telefon mieszczą się zasadniczo w wydatkach koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., to wątpliwości w kontekście tej "konieczności" może budzić już ich wysokość. W przypadku wnioskodawcy jest to kwota od 150 do 200 zł miesięcznie na środki higieny i kosmetyki oraz kwota 180 zł wydatkowana na telefon i Internet. Trudno także przyznać pierwszeństwo przed kosztami sądowymi wydatkowi z tytułu raty kredytu. Prywatne bowiem zobowiązania stron są ich osobistą sprawą i nie mogą rzutować na rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. K. S. wydatkuje tymczasem 420 zł miesięcznie z takiego właśnie tytułu. Należy także mieć na względzie, że skarżący nie zastosował się w pełni do skierowanego do niego wezwania. Mianowicie, nie przedłożył on wyciągów ze swoich rachunków bankowych. Taka postawa strony nie może działać na jej korzyść. To bowiem w jej interesie znajduje się odpowiedzenie na wszystkie zadane jej pytania, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia jej sytuacji majątkowej. Z wyżej podanych względów orzeczono o odmowie przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. Podstawę powyższego stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.